

Plastic
De toekomst van...De oprichters van StatieHeld in Ede ergerden zich aan het feit dat je overal drankflesjes en -blikjes kunt kopen, maar ze bijna nergens kunt inleveren om het statiegeld terug te krijgen. Zij ontwierpen een compact statiegeldapparaat voor onder andere scholen, winkelcentra, bioscopen, ziekenhuizen en festivals om flesjes en blikjes van de straat te houden en de frustratie van gebruikers weg te nemen.
‘StatieHeld is geboren uit irritatie’, vertelt CEO Valerie van Zuijlen. ‘Bijna iedereen heeft weleens met een leeg drankflesje of -blikje in de hand gestaan, zonder de mogelijkheid het ergens in te leveren. Vervolgens gooi je het weg en kun je fluiten naar je geld, of neem je het noodgedwongen overal mee naartoe, om het statiegeld uiteindelijk te innen in de supermarkt.’
Compact apparaat
Een van de oprichters van StatieHeld, Ruben Autsema, kwam anderhalf jaar geleden met een oplossing. Hij ontwierp een compacte statiegeldautomaat voor kleine flesjes en blikjes die kan worden neergezet op plaatsen waar regelmatig drankjes worden geconsumeerd, zoals stations en universiteiten. ‘Statiegeld is een prima duurzaamheidsconcept, maar als je lege verpakkingen niet kwijt kunt, kun je daar als consument niet zoveel mee’, meent Van Zuijlen.
Tikkie terug
StatieHeld heeft de automaat stap-voor-stap getest, samen met de Edese startup-begeleider Labnest. ‘Een camera scant de barcode en vervolgens gaat het luikje open en valt het flesje of blikje in de bak’, legt Van Zuijlen uit. ‘Het statiegeld wordt met een Tikkie-applicatie op je rekening gestort.’
Er waren meerdere versies nodig om het apparaat foutloos te laten werken. ‘De eerste versie had geen camera’, zegt Van Zuijlen. ‘Hierdoor kon je een blikje erin stoppen, terugpakken, nog een keer scannen en elke keer statiegeld claimen.’ Ook de internetverbinding, nodig om het statiegeld te storten, liet het in de eerste versies weleens afweten. ‘We hebben nu een provider waarbij we overal bereik hebben’, lacht Van Zuijlen.
Vooral voor jongeren
‘Onze doelgroep bestaat vooral uit studenten en scholieren’, zegt Van Zuijlen. ‘We zijn het apparaat gaan testen op plekken waar die groep komt. Eerst op de campus van Wageningen University, daarna bij festival Mysteryland. Dat was een heel avontuur. De regen kwam met bakken uit de lucht. Onze apparaten zijn niet voor buitengebruik bedoeld. Toch verliepen de tests goed.’

Regels
Terwijl StatieHeld bezig was met de technisch ontwikkeling, sprak de organisatie ook met Statiegeld Nederland, de organisatie verantwoordelijk voor het statiegeldsysteem. De ontwikkelaars kwamen erachter dat hun automaat aan strenge regels moet voldoen. ‘Na de geslaagde pilots wilde Statiegeld Nederland graag met ons samenwerken’, vertelt Van Zuijlen. ‘Dat is belangrijk, omdat zij het statiegeld innen en teruggeven. Zij zorgen ervoor dat de locaties onze automaten kunnen kopen of leasen. Bijkomend voordeel is hun database met 10.000 verschillende flesjes en blikjes waar we nu over kunnen beschikken.’
In de prijzen
Het initiatief van StatieHeld wint inmiddels ook prijzen. Afgelopen maart ontvingen zij de landelijke award in de categorie circulaire Start-Up van de Circulaire Innovatie Top. Het bedrijf gaat verder opschalen. ‘We zitten nu op twintig locaties, zoals tankstations en scholen’, zegt Van Zuijlen. ‘Daar halen we zo’n 250 flesjes en blikjes per locatie op.’
Binnenkort komen er vijftig automaten bij. Toch wil het bedrijf niet te snel groeien. ‘We willen alles zelf in de hand houden. Volgend jaar verplaatsen we de productie naar een grotere locatie en willen we uitbreiden naar achtduizend automaten.’ In totaal zijn er zo’n 50.000 geschikte locaties in Nederland voor StatieHeld. ‘Ons doel is om flesjes en blikjes van de straat te krijgen. Nu wordt bijna de helft van alle flesjes en blikjes niet ingeleverd. Dat kan beter.’
Een blik op statiegeld
Sinds 1 april 2023 zit er statiegeld op blikjes. Net als bij kleine flesjes gaat het om 0,15 euro per blikje. Innamelocaties zijn supermarkten groter dan 200 vierkante meter en bemande tankstations.
Jaarlijks worden er in Nederland 1 miljard kleine plastic flessen en 2,5 miljard blikjes verkocht
Elk jaar gaat er 320 miljoen euro aan statiegeld verloren, omdat lege flessen en blikjes niet worden ingeleverd
44 procent van de kleine flessen en blikjes wordt niet ingeleverd
Het doel van StatieHeld is om zo veel mogelijk producten terug in de keten te krijgen
- Auteur: Arwen Kleyngeld
- Fotograaf: Henk Wildschut















