‘Pap, de wereld is zo hard aan het veranderen, niet normaal. Moet je horen.’ Mijn zoon (15) kijkt me met grote ogen aan. Hij heeft zojuist een liedje gemaakt met behulp van generatieve artificiële intelligentie (Gen AI). Door de computer te voeden met woorden als ‘een liedje dat klinkt als Jimi Hendrix, maar dan anno nu’, rollen er aan de lopende band geluidsfragmenten uit zijn laptop. Hij is de hele avond bezig met het verfijnen van zijn opdrachten.

De volgende ochtend laat hij me de resultaten horen. Die zijn inderdaad verbluffend, compleet met imperfecties en rauwe randjes die je ook zou verwachten van muzikaal mensenwerk.

Er is veel geschreven over het verdwijnen van het ambacht van muziek maken. Gaan we nog een instrument bespelen als de machine dat voor ons kan doen? Ik denk van wel. Het is simpelweg te bevredigend om zelf te spelen en samen muziek te maken.

De machinemuziek maakt ook iets anders duidelijk. Het resultaat is afhankelijk van hoe goed iemand is in instrueren. De artiest speelt niet met noten, maar met woorden. Het belang van die instructies (prompting) wijst op een trend die diametraal staat tegenover wat we onszelf jarenlang hebben verteld.

Nog niet zo lang geleden had iedereen het vooral over de beeldcultuur. Woorden zouden vervangen worden door beelden. En cijfers zouden belangrijker zijn dan woorden. Massaal sturen we onze kinderen naar bètastudies. Dat kinderen minder lezen is hooguit een ingecalculeerde nevenschade voor een samenleving die in toenemende mate zal worden bepaald door beelden en cijfers. Het taalonderwijs werd hopeloos verwaarloosd. Alfa’s verguisd.

Met de komst van Gen AI heeft de taal op een ongekende manier revanche genomen. Computers kunnen ons helpen met programmeren. Maar het instrueren van computers vraagt niet alleen om cijfergoochelaars, maar ook om woordkunstenaars.

Mijn zoon die zoekt naar woorden, leert op een nieuwe manier te graven in de taal. Hij leert om precies te zijn, te duiden. In de publieke opinie is taal misschien nog ondergeschikt aan techniek. Maar wie straks techniek wil gebruiken, zal ook de taal moeten beheersen.