Present biedt mensen een lichtpuntje

Met een scherpe spa schraapt vrijwilliger Harm de Boer (74) lange slierten onkruid weg in de bescheiden achtertuin van een woning in Heerenveen. Eerst zat hij op zijn knieën om het opgeschoten groen met zijn handen weg te trekken. ‘Maar dit is handiger’, zegt hij. ‘Er zitten nog tegels onder.’ De Boer is deze ochtend in de weer om de tuin van twee oudere zussen onder handen te nemen, die dat zelf niet meer kunnen. Hij vormt samen met Rob Goethals (75) en diens vrouw Mieke (72) een vast flexteam van Stichting Present Heerenveen.

De organisatie bestaat vijftien jaar en is onderdeel van een landelijke stichting die een brug wil slaan tussen mensen die iets te bieden hebben en zij die hulp nodig hebben. Er zijn tientallen vrijwilligers die jaarlijks namens Present Heerenveen de handen uit de mouwen steken.

‘De mensen die we helpen, kunnen zelf niet veel meer, door ziekte, ouderdom of andere problemen’, licht coördinator Jitze Hooghiemstra (48) toe. ‘Ze hebben geen geld om professionals in te huren. En meestal ook geen familie, vrienden of buren aan wie ze hulp kunnen vragen.’

Ze komen bij Present terecht via de hulpverlening, de woningcorporatie of de gemeente. Die signaleren een probleem en kloppen, in overleg met de cliënt, aan bij Present. ‘Wij werven eerst vrijwilligers bij bedrijven, scholen of sportclubs. Ook families en vriendengroepen kunnen zich aanmelden. Die matchen we met een hulpvraag. Daarnaast hebben we een vaste groep flexvrijwilligers die voor ons projecten uitvoert. Dat kan gaan om het opknappen van een tuin, behangen, laminaat leggen, schilderen, grofvuil afvoeren of andere klussen.’

Het doel is om een beweging te creëren waarin het vanzelfsprekend is dat mensen naar elkaar omzien. Hooghiemstra: ‘Het mooiste zou zijn als we overbodig zouden worden. Dat iedereen belangeloos iets voor een ander zou doen en mensen weer naar elkaar omzien.’

Deze dag springt Hooghiemstra zelf ook bij in de tuin van de zussen. Met een takkenschaar snoeit hij de hoge hulst die ver boven de tuinschutting uitsteekt. ‘Snoeien doet groeien’, lacht hij, als hij weer een tak afknipt. ‘Er zit veel dood hout in de struik. Maar als je volgend jaar terugkomt, is deze hulst weer mooi in vorm.’ Als de tuin weer keurig oogt en het groenafval naar de stort is gebracht, kan de bewoonster haar geluk niet op. ‘Geweldig! Zelf kan ik geen tuinwerk meer doen. Nu alles weer mooi en netjes is, kan ik wel huilen!’

Veel vrijwilligers zijn al jaren actief voor Present. Via kerken en buurtverenigingen kwamen onlangs nieuwe aanmeldingen binnen. Ook bedrijven melden zich. In september dit jaar kwamen ongeveer vijftig medewerkers van de landelijke groothandel Triferto, die ook een vestiging heeft in Heerenveen, naar Friesland. Ze voerden op een dag vijf projecten uit voor Present. ‘Niet alleen in Heerenveen, maar ook in andere dorpen zetten ze zich in. Zo is er een schuurtje geschilderd en zijn er tegels gelegd. Hartstikke mooi’, zegt Hooghiemstra, die het uitvoeren van een Present-project heel geschikt vindt als bedrijfsuitje. ‘Weer eens wat anders dan paintballen’, grapt hij.

‘Als bedrijf kun je je zo profileren. Wij zorgen voor de publiciteit en het komt geregeld voor dat er aandacht voor is in de regionale pers. Maar het leukste is dat je je als werknemers van een bedrijf nuttig maakt. Je geeft mensen voor wie je in actie komt, een lichtpuntje.’

Voor Rob en Mieke Goethals is mensen blij maken de motivatie om zich in te zetten als vrijwilliger. Rob is al twaalf jaar verbonden aan Present. Stilzitten kan hij niet, zegt de oud-docent natuur- en wiskunde. Op school had hij al oog voor de zwakkere leerlingen. ‘Die gaf ik extra aandacht. De mensen die je via Present helpt, zijn vastgelopen. Hoe dat is gekomen, daar heb ik geen oordeel over. Meestal kunnen ze er zelf weinig aan doen. Ze kwamen door allerlei omstandigheden in een fuik terecht, waar ze niet meer uit komen. Het is daarom fijn dat je ze kunt helpen, zodat ze weer verder kunnen. En dat je van ze hoort: ik kan nu weer lachen!’

Wat hij ook prettig vindt is om in een team te werken. ‘Je kent elkaar en hoeft weinig uit te leggen. Dat Jitze de zaak aanstuurt werkt heel goed. Hij weet wat er gedaan moet worden en regelt allerlei zaken.’

Mieke helpt vandaag voor het eerst mee. Ze vertelt dat ze al jaren de verhalen van haar man Rob hoorde over Present. ‘Ik heb een poosje geleden al eens meegeholpen toen ze ergens gingen behangen. Ook omdat Present wel wat vrijwilligers kan gebruiken heb ik me aangemeld.’ Mieke werkte jaren in de thuiszorg en verpleging. ‘Ook na mijn pensioen wilde ik mensen blijven helpen.’

De volgende klus is een overwoekerde achtertuin in Oudeschoot. Daar moet allerlei grofvuil, waaronder veel planken en ander afvalhout, worden afgevoerd. Vanuit het achtertuintje loopt het viertal, de armen vol hout en bamboestokken, af en aan naar de aanhangwagen. Ze moeten daarbij een reuzenpompoenplant en een doorgeschoten kervelplant zien te ontwijken.

Mieke loopt heen en weer met een volle kruiwagen. Ze duwt hem vanuit de tuin, door een smalle steeg naar de auto met aanhanger, waar het afval wordt ingeladen. Een vuurkorf en andere spullen van ijzer zet ze apart op de stoep. ‘Die gaat naar de oudijzer-handelaar.’

Haar man moedigt haar aan. ‘Keurig Mieke. Heel goed.’ ‘Er staat nog genoeg hoor’, antwoordt ze, als ze het afval in de kar gooit. Haar man beent terug naar de tuin en neemt een aantal houten planken mee. ‘Fitness hoef ik niet meer te doen’, grijnst hij. ‘Dit is een goede oefening.’ Met De Boer tilt hij daarna een loodzware perspex plaat op de aanhangwagen. ‘Even doordrukken’, spoort hij hem aan, waarna De Boer op de kar klimt om het ding vast te sjorren.

Harm de Boer is nu een jaar of zes actief voor Present. Zijn motivatie? ‘Ik ben nog gezond van lijf en leden en wil me graag inzetten voor mijn medemens.’ Een ander helpen was vroeger in dorpen heel gewoon, stelt hij. ‘Maar het eigen ik kreeg bij veel mensen de overhand. Je ziet het bij sportverenigingen en ook bij de kerk, waar nauwelijks nog vrijwilligers te krijgen zijn.’

De Boer, oud-werkvoorbereider bij KPN, kan het nog doen, zegt hij. ‘Ik word niet blij als ik bij wijze van spreken hele dagen in de bibliotheek zit.’ Hij maakt zich graag nuttig. Dat deed hij de afgelopen jaren als diaken in de kerk en als trainer bij een korfbalvereniging. Voor een atletiekvereniging knapte hij onlangs met een groep pensionado’s de terreinen en gebouwen op. ‘We deden wat schilderwerk en maakten de afvoerputjes schoon.’

Het werkmateriaal nemen de vrijwilligers van Present zelf mee. Of het wordt geleend. ‘Deze aanhangwagen mogen we van iemand uit ons netwerk gebruiken’, verduidelijkt Goethals. ‘Heel mooi, maar het voelt toch wat ongemakkelijk om steeds iets te moeten vragen. Daarom zouden we het liefst een eigen kar willen hebben. Met daarbij een aparte parkeerplaats. Die vraag hebben we onlangs bij de gemeente neergelegd. Een speciaal pasje om grofvuil gratis in te leveren zou ook heel handig zijn.’

Hij heeft nog een wens. ‘Het mooiste is als de gemeente hier eens in de maand een container neerzet, waar wijkbewoners hun grofvuil in kunnen leveren. Present zou dat kunnen coördineren. Want we ruimen hier nu één tuin op, maar het zouden er wel zes kunnen zijn. Dat zie ik als ik onder de schuttingen doorkijk en zie wat daar allemaal ligt.’

Present draait voor het merendeel op donateurs en sponsoring van bedrijven. De middelen zijn dan ook niet onbeperkt, stelt Hooghiemstra. ‘We hebben dringend behoefte aan meer sponsoren. Bedrijven kunnen officieel onze partner worden. Daarbij kunnen ze kiezen voor een gouden, zilveren of bronzen partnerschap. In ruil voor een donatie zorgen wij voor publiciteit als een klus wordt uitgevoerd. We hebben nu vijf partners, maar willen er graag meer. Alles begint bij een kop koffie’, lacht hij. ‘Dus als ondernemers interesse hebben, kunnen ze mij altijd bellen. Zet je mijn 06-nummer erbij?’

Meer informatie over Present vind je hier. Of neem contact op met Jitze Hooghiemstra, via 06-39541565.