‘Ik denk in oplossingen en geef niet gauw op’

‘Dit is gewoon niet oké’, dacht Koos Pot, toen ze begin deze eeuw in de krant las dat ouderen met alleen AOW geen geld hadden voor een kop thee in het buurthuis. Uit eten gaan konden ze al helemaal niet. Ondernemend als ze was, trommelde ze vijf vrouwen op, met wie ze in 2004 de Stichting Zes &Co oprichtte.

‘We hadden het allemaal goed, maar we vonden dat we iets moesten doen. Dat “co” staat voor mensen om ons heen die wilden meehelpen. We hebben toen een aantal AOW’ers een diner aangeboden op de hotelschool in Leeuwarden.’ Gasten op haar huwelijksfeest vroeg ze om de ongeveer honderdtwintig eters op te halen en thuis te brengen. ‘Twee autoritjes waren ons huwelijkscadeau.’

Daarna organiseerde ze ook gezamenlijke uitstapjes naar musea voor mensen die dat liever samen met anderen doen. ‘We hielden ook jarenlang een Sinterklaasfeest voor kinderen uit bijstandsgezinnen.’

Verder tilde ze in 2011 weekendscholen van de grond in Friesland, waar kinderen uit kansarme gezinnen hun horizon kunnen verbreden. ‘We bedachten allerlei activiteiten, van een bezoek aan de rechtbank tot muurtjes metselen bij een bouwbedrijf.

Iets doen voor een ander kreeg Koos Pot van haar ouders mee. ‘Zij deden veel vrijwilligerswerk. Mijn vader zat in diverse besturen en mijn moeder richtte een peuterspeelzaal op in de wijk.’ Na de havo ging Pot aan de slag op een makelaarskantoor. Later werkte ze als hypotheekadviseur.

‘Cijfers interesseerden me niet zoveel. Ik keek altijd naar de mens. Iemand kon soms geen hypotheek krijgen, terwijl hij op papier voor jaren werk had. Voor hen zette ik een stap extra.’ Dat doet ze nu ook als sociaal ontwikkelaar, zoals ze zichzelf noemt. Haar drijfveer? Mensen die minder kansen hebben een stapje vooruit helpen.

‘Door mijn enthousiasme, kennis en kunde kan ik dat. Ik denk in creatieve oplossingen en geef niet gauw op. De hele wereld redden kan ik niet en dat hoeft ook niet. Maar ik heb veel kansen gehad, kom uit een warm nest en heb daarna veel geld verdiend. Veel mensen hebben dat niet, terwijl ze wel veel kunnen.’

‘Ik wil ze helpen hun talenten te ontwikkelen. Tenminste, als ze daarvoor de motivatie hebben. We leven niet alleen op deze wereld. Dat voel ik heel sterk. Het maakt je leven zoveel mooier als je iets voor een ander doet.’

Pot omschrijft zichzelf als optimistisch en veerkrachtig. ‘Ik kijk altijd naar wat wel kan.’ Een voorbeeld is de oprichting van sociale supermarkt Moes in Leeuwarden, eind 2023. Pot vond dat die er hoe dan ook moest komen.

‘Op de weekendschool zag ik elke week hetzelfde meisje met een bevroren frikadel in haar broodtrommeltje. Die waren namelijk in de aanbieding bij Aldi. Schokkend vond ik dat. Ik vind dat ook mensen met een smalle beurs recht hebben op gezonde voeding en groenten en fruit.’

Pot schreef een plan voor een winkel waar mensen met een smalle beurs goedkope groenten en fruit kunnen kopen. Ze had de toezegging van subsidies, van onder andere de Rabo Foundation. Helaas haakte de gemeente Leeuwarden als financieel partner af. Pot: ‘Ik was vet teleurgesteld. Maar ik moest alsmaar aan dat meisje denken.’

Om de sociale supermarkt van de grond te tillen, zegde ze haar baan bij de weekendschool op. Ze maakte er een sociale onderneming van, die deels draait op vergoedingen voor werk-leertrajecten en dagbesteding van mensen die in de winkel werken.

‘Moes loopt heel goed. We hebben al meer dan 1.400 pasjes uitgegeven aan mensen die van een minimum moeten rondkomen. Van klanten hoor ik hoe blij ze zijn dat ze weer groenten en fruit op tafel kunnen zetten. Geweldig toch?’

Ook zette Pot eerder de Startwerkplaats op, een reïntegratiebedrijf voor mensen die langdurig zonder werk zitten. Pot is job- en reïntegratiecoach en hielp met dit bedrijf al verscheidene werkzoekers aan een baan.

‘Een mevrouw had haar halve leven een bijstandsuitkering, maar werkt nu als begeleider bij het COA. Mijn assistent-bedrijfsleider bij Moes zat 22 jaar in de bijstand en kan straks doorstromen naar een vaste baan.’

Haar aanpak? ‘Ik besteed veel tijd aan mensen. Vaak spelen er meerdere zaken, zoals schulden, verslaving, ziekte, eenzaamheid of armoede.’ Pot benoemt ook moeilijke zaken in gesprekken. ‘Een jonge vrouw met een slecht gebit meldde zich aan. Ze was doodsbang voor de tandarts, maar ik ging met haar mee. Nu heeft ze een kunstgebit en ziet ze er prachtig uit. Zo vergroot ze haar kans op werk.’

Hoe gedreven ook, Pot is niet van het pappen en nathouden. ‘Als iemand bijvoorbeeld telkens te laat komt, heb ik daar een liefdevol, maar stevig gesprek mee. Ik wil mensen graag helpen, maar dan moeten ze wel gemotiveerd zijn.’

Een nieuw project dat binnenkort van start gaat, zijn ‘try-out-banen’ voor langdurig werklozen. Die kunnen vanuit een uit­kering drie à vier maanden aan de slag bij een werkgever. Pot: ‘Omdat werken moet lonen, verdienen ze vijf euro per uur extra, boven op hun uitkering. Bij een werkweek van 20 uur is dat 400 euro per maand. Ze krijgen dat geld als ze een vaste baan hebben. Blijven ze deels in een uitkering, dan wordt het in natura uitgekeerd, in de vorm van bijvoorbeeld een fiets of iPad.’

Pot zit nog vol ideeën. Zo wil ze graag een tweedehands bouwmarkt opzetten in Leeuwarden. ‘Dat is goed voor het milieu, want er wordt nu zoveel bruikbaar materiaal weggegooid. Een pot verf voor een euro. Hoe mooi is dat?’