

Kunstgras
De toekomst van...Kunstgrasvelden zijn op bijna elk sportpark te vinden. Maar deze enorme lappen vol rubber, zand en plastic zijn niet duurzaam. Zeker niet als je bedenkt dat ze om de zoveel jaar vervangen moeten worden. Door de grondstoffen van kunstgras te gebruiken voor nieuwe, afbreekbare, producten laat GreenMatter zien dat het ook anders kan.
‘Kijk, die picknicktafels zijn ook van ons.’ We zijn halverwege een wandeling over sportpark Middenmeer in Amsterdam, oftewel ‘de proeftuin’ van GreenMatter, zoals oprichter William van Diemen en zijn collega, directeur Rogier Vink, het noemen.
GreenMatter is een samenwerkingsverband van Lankhorst Engineered Products uit Sneek en W&H Sports uit Nieuw-Vennep. Wat ze doen? ‘We leveren producten van gerecycled kunstgras, die gebruikt kunnen worden op, bijvoorbeeld, sportparken’, zegt Vink.
Die producten kunnen picknicktafels zijn, maar ook bankjes, sportvloeren, borstelmatten, verkeerspalen en nog veel meer. ‘Die brug daar’, wijst Vink. ‘Die is voor negentig procent gemaakt van kunstgras.’
Enorme afvalberg
Met het hergebruiken van de grondstoffen van versleten kunstgrasvelden biedt GreenMatter een oplossing voor een groeiend afvalprobleem. Nederland ligt immers vol met kunstgrasvelden, die voor een groot deel bestaan uit rubber, zand en plastic. En die velden moeten allemaal om de tien jaar vervangen worden.
‘Alleen al in Amsterdam gaat het jaarlijks om zo’n elf velden van gemiddeld 7.600 vierkante meter. Gebeurt daar niks mee, dan heb je het dus over een enorme afvalberg.’

Alles blijft groen
Zo’n tien jaar geleden vroeg een ingenieursbureau of W&H Sports mee wilde denken over manieren om het afval van al die kunstgrasvelden te verminderen. Het bedrijf uit Nieuw-Vennep is gespecialiseerd in het (her)inrichten van sportaccommodaties en werkte in die hoedanigheid al samen met Lankhorst Engineered Products, dat producten maakt van gerecyclede grondstoffen. ‘We wilden kijken of we van de grondstoffen van kunstgras nieuwe producten konden maken.’
Maar de uitvoering bleek allesbehalve eenvoudig. Van Diemen: ‘Kunstgrasvelden hebben verschillende samenstellingen, wat de mogelijkheden voor nieuwe toepassingen wat beperkt. Daarbij is de kleur, groen, natuurlijk ook een beperking. We kunnen er geen rode of blauwe bankjes van maken. Alles is en blijft groen.’
Maar de aanhouder wint en na een lange fase van experimenteren werd een manier gevonden om de versleten kunstgrasvelden te recyclen.
Samengeperst tot kleine korrels
Van Diemen legt uit hoe dat werkt: ‘Bij de fabrieken waar wij mee samenwerken, wordt het zand en rubber gescheiden. Vervolgens wordt dat materiaal verwarmd en samengeperst tot kleine korrels. Die korrels vormen vervolgens weer de basis voor de nieuwe producten.’
Het verwerken en recyclen van kunstgras is een kostbaar proces. De producten van GreenMatter zijn daarom ook zo’n vijftien tot twintig procent duurder dan vergelijkbare producten van kunststof uit fossiele brandstoffen. Maar ook een stuk duurzamer.
Vink: ‘Onze producten hebben een technische levensduur van vijftig jaar en zijn volledig recyclebaar. De aanschafwaarde is dus iets hoger, maar op de langere termijn kan het geld besparen.’
Voorsorteren
Het grondstoffenbeleid voor gemeenten moet in 2030 voor vijftig procent circulair zijn en in 2050 zelfs voor honderd procent. GreenMatter sorteert daar op voor. ‘De interesse voor circulaire toepassingen groeit’, beamen de mannen die elkaar leerden kennen toen ze beiden een sportopleiding (CIOS) volgden.
‘De velden waar we toen op speelden, die ruimen we nu op. Maar in plaats van afval achterlaten, brengen we daar gerecyclede producten voor terug. Mooi toch?’
Kunstgras: een ‘vergeten’ afvalprobleem
De afgelopen decennia zijn er veel kunstgrasvelden aangelegd, zonder dat er is stilgestaan bij de hoeveelheid afval die ontstaat als deze beperkt houdbare velden vervangen moeten worden. GreenMatter ontwikkelt circulaire toepassingen om de kunstgrasafvalberg te verkleinen.
Een gemiddeld kunstgrasveld bestaat voor 60 procent uit zand, 30 procent rubber en 10 procent folie en kunststofvezels
Een kunstgrasveld weegt gemiddeld 250 tot 350 ton en heeft een gemiddelde levensduur van tien jaar
Elk jaar worden er in Nederland zo’n tweehonderd kunstgrasvelden vervangen
- Auteur: Marlie van Zoggel
- Fotograaf: Henk Wildschut















