De kledingindustrie

De allereerste jurk die Aniela Hoitink van mycelium maakte, is nu een museumstuk: hij hangt in het Universiteitsmuseum Utrecht. Op haar kantoor in Amersfoort bewaart ze alleen nog een verkleurd jasje uit die begintijd. Het is samengesteld uit kleine, ronde plakjes, precies de maat van de petrischaaltjes die ze gebruikte om het mycelium in te kweken.

‘Mycelium is een netwerk van schimmeldraden’, legt ze uit. ‘In 2014 deed ik mee aan een open inschrijving voor designers om er kleding mee te maken, dat leek me hartstikke interessant. We kregen een korte cursus kweken en daarna ben ik gewoon dingen gaan uitproberen.’

Na twee jaar experimenteren leverde Hoitink de museumwaardige jurk af. ‘Ik wist meteen dat het potentie had. Je kunt mycelium namelijk op elke plek ter wereld maken, dat scheelt enorm veel in transport.’

Door het materiaal over een 3D-geprinte mal heen te leggen, kun je er de meest uiteenlopende, naadloze artikelen van maken. En dat zonder enig snijafval; dit is hét alternatief voor naaien, snijden en breien.’

‘Bovendien kunnen robots het werk doen, daarmee komt er een einde aan de slechte arbeidsomstandigheden in veel naaiateliers. Ook de afvalberg verdwijnt, want deze kleding kan gewoon bij het gft-afval. Zo kunnen we dus met een gerust hart nieuwe kleding blijven kopen.’

Hoewel Hoitink zowel technisch als artistiek geschoold is, wist ze dat ze partners nodig had voor het doorontwikkelen van haar idee. ‘Je moet je plannen durven delen als je verder wilt komen’, vindt ze. Ze vond haar ideale businesspartner in Nicoline van Enter, een ervaren onderzoeker en visionair met een wereldwijd netwerk.

Ze contracteerde een Belgische partij die het mycelium voor haar kweekt in bioreactoren. En samen met de Duitse machinebouwer Desma ontwikkelt ze nu een robotgestuurde productielijn die er van alles van kan maken. ‘Onze productiemethode is volledig aanpasbaar; naast kleding kunnen we bijvoorbeeld ook lampen, vazen of tassen maken. Alles is mogelijk.’

Hoewel de modewereld volgens Hoitink niet enorm innovatief is, is de interesse daar inmiddels gewekt. ‘Ik richt me in eerste instantie op de luxe modemerken, want zij kunnen investeren in vernieuwing. Het werken met mallen biedt designers fantastische, nieuwe mogelijkheden: deze kleding zit letterlijk als gegoten.’

‘Natuurlijk moeten we onszelf nog bewijzen, maar met mijn modehart hoop ik vurig dat ik ooit vrouwen als Kim Kardashian en Lady Gaga in een designerstuk van ons materiaal zal zien.’

Ook in de fast fashion-industrie is Hoitink al op­gevallen: in 2017 won ze de Global Change Award van modeketen H&M. ‘Ik ontving de prijs in Stockholm, in dezelfde hal als waar de Nobelprijs wordt uitgereikt. Die erkenning heeft me geraakt, het is geweldig dat anderen vinden dat mijn werk ertoe doet.’

Na jaren van proberen en investeren staat Hoitink nu op het punt om op te schalen. ‘We hopen dit jaar de eerste orders te kunnen leveren. We blijven vernieuwen en overleggen voortdurend met onze klanten: wat vinden ze van het materiaal, wat willen ze er nog meer mee? Het is erg inspirerend.’