Het ‘duurzaamste huis’ van Nederland

Kronkelpaadjes leiden naar het zwarte huisje achter op het terrein van LiberTerra, een in Koedijk gevestigde woon­gemeenschap die zich inzet voor duurzaam wonen en leven. Iris van Asselt zit buiten. Haar uitzicht over de weilanden is fenomenaal. ‘Het is een mooi moment om langs te komen’, begint ze.

Inderdaad, op deze zonnige dag ziet het er extra idyllisch uit. Op het terrein staan tien verplaatsbare huizen, geproduceerd met hergebruikte en natuurlijke materialen, gedeeltelijk of volledig off grid.

‘We wonen hier met zestien volwassenen en zes kinderen. We delen gereedschap, een wasmachine, een moestuin, acht kippen en twee eenden’, vervolgt Iris, terwijl ze munt plukt voor twee koppen thee. ‘Toen we hier in 2020 kwamen wonen, mochten we vijf jaar blijven, inmiddels zijn dat er tien geworden.’

Iris woont met haar man Roland en hun twee dochters (8 en 10) in een huis van 56 vierkante meter. ‘Groot is het niet, maar het past precies en ik was als kind al gewend om klein behuisd te zijn. Met mijn moeder en zusjes woonde ik in Amsterdam op een boot van 33 vierkante meter.’

‘Ook het duurzame zit in mijn DNA. Mijn moeder scheidde haar afval al toen de gemeente er nog geen raad mee wist.’

Toch waren het vooral de wereldreizen die Iris en Roland deden besluiten klein en duurzaam te gaan wonen. ‘In 2014 reisden we met een Toyota Landcruiser heen en weer naar India. Toen ontstond het idee voor een houten huis en leerden we zuinig te zijn met drinkwater, iets waar in India tekort aan was.’

‘Ook de reis in 2018 naar Japan met onze dochters bracht nieuwe inzichten. Door maandenlang met zijn vieren in een camperbusje te leven, ontdekte ik dat ik weinig nodig had om gelukkig te zijn. Per persoon hadden we één kledingtasje.’

‘Dat bleek zelfs onder alle weersomstandigheden – in Japan was het min 10 en in Oezbekistan 42 graden – voldoende.’

Terug in Nederland besluit het stel dat het kleiner, duurzamer, in de natuur, dichter bij zee én in een community wil wonen. Ze hoorden over LiberTerra, dat toen nog van de grond moest komen, en raakten enthousiast. Het tweetal kroop achter de tekentafel en waagde de sprong in het diepe.

Nog voordat alle vergunningen rond waren, was hun huis in Amsterdam verkocht. In juli 2020 begonnen ze met de bouw, bijgestaan door Rolands zeer handige vader, een maand later trokken ze erin.

Wat maakt dit huis het duurzaamste huis in Noord-Holland én, in de categorie kleiner dan 175 vierkante meter en gebouwd na 2000, het duurzaamste huis van Nederland?

‘Heb je even?’, begint Iris. ‘Het terrein is gasvrij en we hebben vijftien zonnepanelen. Het teveel aan energie slaan we op in tweedehands autoaccu’s, een systeem bedacht door Roland, en in een dubbele boiler.

Omdat de wc een grootgebruiker van water is, hebben we een composttoilet, waardoor we met zijn vieren jaarlijks 60.000 liter drinkwater besparen. Dat staat voor anderhalve badkuip per dag.’

‘Ook hebben we een recycle douche, waarbij het water dat in het doucheputje verdwijnt, omhoog wordt gepompt, gefilterd en weer over ons heen komt. In de toekomst zal er gefilterd regenwater uit de douchekop stromen. Verder verwarmen we ons huis met een airco annex warmtepomp, en zijn de wanden van ecoplex, waar geen giftige stoffen in zitten.’

Intussen loopt Roland af en aan met gereedschap. ‘Roland maakt een buurtaccu, zodat we het teveel aan energie voor het hele terrein kunnen opslaan. We houden van pionieren en gaan steeds een stapje verder met verduurzamen’, legt Iris uit.

Iris is interieurontwerper en geeft lezingen en advies aan bedrijven en particulieren over hoe ze duurzamer kunnen wonen en leven. Logisch dus dat ook de inrichting in huize Van Asselt circulair is. ‘Ons huis is een “living lab” waar mensen kunnen zien hoe je duurzaam én toch stijlvol kunt wonen.’

‘Zo liggen op de bank kussens gemaakt van Nederlands linnen en als vulling geen kapok uit Azië, maar Hollandse wol. We hebben een marmoleum vloer die, in tegenstelling tot laminaat, voornamelijk uit natuurlijke materialen bestaat.’

‘Ook de keuken, gevonden op Marktplaats, heeft een verhaal. De kastdeurtjes bestaan uit plaatmaterialen met zeewier, de achterwand uit leem met mosselschelpen en het aanrechtblad uit landbouwafval met biobased hars. Verder zijn onze meubels tweedehands en hangt er boven de eettafel een lamp van mycelium, het ondergrondse netwerk van paddenstoelen.’

Omdat de voorwaarde om in LiberTerra te mogen wonen was dat de bewoners iets teruggeven aan de omgeving, is er een kenniscentrum ingericht. Ook worden er rondleidingen en workshops gegeven.

Dan is Iris samen met Petra van Kleef ook nog klimaatburgemeester van de gemeente Dijk en Waard. Onlangs organiseerden ze een evenement waar ze groene ondernemers en inwoners met elkaar in verbinding brachten en dit najaar verscheen haar boek ‘Puur Natuurlijk Wonen’.

Het is duidelijk, de bevlogen Iris is op missie: mensen bewust maken van de duurzame keuzes die ze hebben. Ook wat hun interieur betreft. ‘Over de gevolgen van fast fashion is veel bekend, over fast furniture weinig. Terwijl er jaarlijks in Europa 11 miljard kilo aan meubels wordt weggegooid, waardoor grondstoffen verloren gaan.’

‘Ook is er nog veel vervuiling van bodem, water en lucht door het produceren van interieurproducten én bevatten veel materialen, zoals pvc of spaanplaat, giftige stoffen. Hier kan ik me — je hoort het aan mijn stem — enorm over opwinden.’

‘Daarom ben ik op missie en wil ik het liefst de hele wereld vertellen over de negatieve impact die de interieurbranche kan hebben én mensen op een positieve manier laten zien hoe het óók kan.’