Zorgeloos wonen op je oude dag? Kom op tijd in actie!

Als Els van Daal namens Senioren Brabant-Zeeland een presentatie over toekomstbestendig wonen aan ouderen geeft, hoort ze vanuit de zaal regelmatig: ‘Als het over een paar jaar nodig is, neem ik wel een traplift in mijn woning.’ Op dat moment gaan bij Van Daal de alarmbellen af. Zij weet dat veel oude woningen niet geschikt zijn voor een traplift, alleen houden de bewoners daar helemaal geen rekening mee. Van Daal: ‘Als je niet eens weet wat er mogelijk is, hoe kun je dan de juiste keuzes maken?’

Om ouderen daarbij te helpen, of ze in ieder geval aan het denken te zetten, organiseren Senioren Brabant-Zeeland en Rabobank bijeenkomsten over toekomstbestendig wonen. De ene keer is Rabobank te gast bij de bijeenkomsten van Senioren Brabant-Zeeland, de andere keer doet Van Daal haar verhaal tegenover de klanten van Rabobank. ‘We vinden het belangrijk dat onze klanten blijven nadenken over hun woonsituatie, zodat deze ook in de toekomst bij hen past’, zegt Esther Teunissen, Business Development Manager bij Rabobank.

Sinds een half jaar trekken beide partijen samen op, volgens Van Daal en Teunissen versterken ze elkaars verhaal. Teunissen: ‘Senioren Zeeland-Brabant is gespecialiseerd in deze doelgroep, heeft de ervaring, contacten, kennis, vrijwilligers en praat de hele dag met ouderen. Rabobank is er voor het gesprek over de financiële mogelijkheden.’

Zo gaat het ook vandaag. Eerst vertelt Van Daal de aanwezigen wat toekomstbestendig wonen inhoudt en welke rol mensen zelf hebben, waarna een financieel adviseur van de bank de financiële mogelijkheden schetst. Daarbij geeft de bank aan dat leeftijd geen criterium is voor de beoordeling van een aanvraag. Ook komt een aantal mogelijkheden aan bod: blijven wonen in de eigen aangepaste woning, verhuizen naar een koopwoning of verhuizen naar een huurwoning.

Daarnaast hebben mensen die nieuwbouw willen realiseren, tegenwoordig een extra optie: samen bouwen, in Collectief Particulier Opdrachtgeverschap (CPO). De kosten daarvan zijn doorgaans lager en in gezamenlijkheid kunnen taken verdeeld worden. ‘Denk bijvoorbeeld aan een hofjeswoning, waarbij iedereen zijn eigen woning heeft, maar de mensen ook gemeenschappelijke ruimtes delen’, zegt Van Daal. ‘Sommige ouderen vinden het fijn als bewoners een beetje omzien naar elkaar.’ Rabobank ondersteunt dit soort initiatieven door een ‘ontwikkelbijdrage’ van 5.000 euro per CPO-project beschikbaar te stellen. Teunissen: ‘Daarin zijn we als bank uniek.’

Toekomstbestendig wonen is een belangrijker thema dan ooit, meent Van Daal. Om haar woorden te onderstrepen, lepelt ze wat cijfers op. ‘Tien procent van de inwoners in Brabant is over vijftien jaar 80 jaar of ouder. Deze mensen blijven veel langer zelfstandig wonen dan vroeger, toen ouderen eerder naar een verzorgingshuis gingen.’

Het betekent volgens Van Daal ook dat deze ouderen veelal in de woning blijven waar ze al heel lang wonen, ook al zijn ze inmiddels alleenstaand. ‘Zij hebben vaak een emotionele band met het huis, omdat ze er kinderen hebben gekregen, geworteld zijn in de buurt en er hun netwerk hebben waarop ze kunnen terugvallen.’

Maar over de vraag hoe toekomstbestendig hun woning is, hebben veel ouderen niet nagedacht, merkt Van Daal. ‘Als je ouderen vraagt hoe ze over tien jaar willen wonen, of wat ze doen als ze alleen komen te staan of hun gezondheid verandert, vinden ze het vaak heel lastig om daar een antwoord op te geven. Door erover te praten, gaan mensen erover nadenken. Zorg dat je zelf kunt kiezen, daarmee voorkom je dat er voor je wordt gekozen.’

Met de bijeenkomsten willen Senioren Zeeland-Brabant en Rabobank niet alleen bereiken dat de ouderen de regie zelf in handen houden. Beide organisaties geloven ook dat toekomstbestendig wonen op termijn kan bijdragen aan een oplossing voor de problematiek op de woningmarkt.

‘Het begint met een stukje bewustwording van de eigen verantwoordelijkheid’, zegt Teunissen. ‘Wij willen mensen laten nadenken over hoe hun woontoekomst eruit ziet. Welke wensen heeft iemand en wat wil men juist niet? Elk antwoord is goed, zolang er maar een bewuste keuze wordt gemaakt.’

Van Daal noemt de ontmoetingen die ze met ouderen heeft gekscherend ‘shock-bijeenkomsten’, om aan te geven dat veel ouderen helemaal niet nadenken over hoe zij toekomstbestendig kunnen wonen. ‘Als ze dat niet doen, kunnen ze echt in vervelende situaties terechtkomen’, zegt ze. ‘Daarom moeten ze vooruitdenken. Ik zeg altijd: ‘Zo vitaal als je nu bent, ben je over tien jaar niet meer. Dus maak gebruik van de energie die je nu nog hebt en zorg dat je alles goed hebt uitgezocht.’

Senioren Zeeland-Brabant gaat vergelijkbare bijeenkomsten organiseren in Limburg, Zeeland en Overijssel. In de laatste provincie zijn al de eerste contacten gelegd met Rabobank. Verder staan in november nog drie bijeenkomsten georganiseerd voor de kring Oost-Brabant. Van Daal: ‘Ouderen denken vooral in het nu en hebben nog geen beeld over hun woonsituatie over tien jaar. Daar willen wij ze alvast over laten nadenken.’