Bij Kleurrijk is de wereld van iedereen

Kleurrijk is een eet- en werkcafé, met de allure van een grand café, in hartje Nijverdal. Je kunt er een drankje drinken, wat eten en/of wat (flex)werken in één van de inpandige glazen kantoortjes. Vijf jaar geleden, tijdens één van haar bezoeken aan de vluchtelingenkampen op Lesbos, ontstond bij initiatiefneemster Jessica Heutink het idee van een popup-café. Want: ‘Eten en drinken verbindt.’

Desiree Catsburg is coördinator van het talentteam van Culture Kitchen, die nieuwkomers helpt bij hun sociale integratie. ‘Wij bieden’, legt ze uit, ‘sinds eind 2022 leer-werkprogramma’s voor mensen met een andere culturele achtergrond dan de Nederlandse. Mensen met een vluchtelingen- of een migratieachtergrond. Dat kunnen ook mensen zijn die hier al wat langer zijn, maar die toch een kloof ervaren, bijvoorbeeld door een taalachterstand. Maar er zitten ook asielzoekers bij die nog geen status hebben. Een heel diverse club dus.’

De stichting noemt deze nieuwe Nederlanders ‘talenten’ en kijkt vooral naar hun motivatie. ‘Zo hebben we een vaste lesdag op maandag. De talenten krijgen dan onder meer taalles, op een praktische manier: ze leren vooral over zaken waar ze in het dagelijkse leven mee te maken krijgen.’ Dat gaat in drie modules. ‘De eerste is vrij basaal, de tweede gaat over de leefcultuur en de derde over de werkcultuur. Daarin wordt uitgelegd hoe zaken in Nederland werken: hoe wordt samengewerkt? Hoe verloopt de communicatie?’

Simpel voorbeeld: in Nederland wordt initiatief nemen gewaardeerd, maar in andere culturen helemaal niet. ‘Daar is het vaak niet gepast en hebben mensen in sommige gevallen zelfs geleerd om gewoon te doen wat de baas hun opdraagt’, legt Desiree uit.

Het leer-werktraject leverde al een handjevol banen op: zo ging één van de talenten aan de slag bij de plaatselijke pizzeria en vond een aantal emplooi bij Kleurrijk. ‘Waarbij’, zegt Desiree, ‘alles zoveel mogelijk in het Nederlands gaat. Dat proberen we te stimuleren. Kleurrijk is een sociale onderneming. En de samenwerking met Culture Kitchen maakt dat we ons onderscheiden van een willekeurig ander horeca-etablissement’, zegt Desiree.

Het eet- & werkcafé is gevestigd op de kop van de Willem-Alexanderstraat in Nijverdal, in het voormalige pand van Rabobank. Het is deze woensdagmiddag niet al te druk in de zaak. Aan de lunchkaart ligt het niet: daarop staan gerechten als parelcouscoussalade, shakshuka en Afrikaans gekruide kip. Er zitten wat mensen in het zonnetje te lunchen op het terras, terwijl een gezin van zes een tafel binnen bezet. Hier en daar zit een flexwerker achter z’n laptop.

Roosmarie Schulenburg en Rezak Salih zijn respectievelijk gastvrouw en -heer bij Kleurrijk. ‘De talenten doen bij ons hun praktijkervaring op in hun leer-werktraject’, zegt Roosmarie (30). ‘De talenten moeten zowel met ons als met de klanten in het Nederlands communiceren, omdat ze daardoor uiteindelijk veel meer zelfvertrouwen krijgen.’

Roosmarie is Nederlandse en werkt al vijftien jaar in de horeca. ‘Maar dat alleen was voor mij niet genoeg. Ik wilde iets meer doen. Zodoende kwam ik bij Kleurrijk terecht. Behalve werken in de horeca, wat ik heel leuk vind, maak je hier ook een verschil in de levens van mensen. We hebben bijvoorbeeld een buddy-systeem: iedere medewerker van Kleurrijk is gekoppeld aan meerdere talenten. Wij leiden die talenten in feite op.’

Het is bijzonder dankbaar werk, zegt ze. ‘Ik ga altijd met een heel voldaan gevoel naar huis. Mensen zijn echt blij om hier te mogen werken. Je maakt hier ook vrienden. Het is net een kleine familie.’

Dat ervaart ook Rezak (29). Hij kwam acht jaar geleden als vluchteling vanuit Eritrea naar Nederland. ‘Vandaar dat ik het ook belangrijk vind om mensen te helpen’, zegt hij. ‘Mijn ervaring komt daarbij van pas. Zo kan ik de talenten bijvoorbeeld duidelijk maken hoe belangrijk het is om de taal te leren. Als je echt contact wilt maken met Nederlanders, dan moet je de taal spreken.’

Zelf is hij pas vier jaar geleden Nederlands gaan leren. ‘De eerste drie, vier jaar sprak ik Engels. Nederlands vond ik geen mooie taal. Maar nu spreek ik het.’ Roosmarie: ‘Rezak spreekt intussen beter Twents dan menig Nederlander. Hij heeft keihard gewerkt om te komen waar hij nu is. Hij spreekt meerdere talen, is voor de talenten een vertrouwenspersoon en op de vloer een fantastische kracht.’

Rezak: ‘Taal is zó belangrijk.’ Roosmarie: ‘Je ziet het zelfvertrouwen, ook bij introverte talenten, groeien zodra ze de taal beginnen te spreken. Ineens gaan ze grapjes maken en merk je hoe grappig iemand is. Dat is echt heel tof.’

Eet- & werkcafé Kleurrijk en stichting Culture Kitchen zijn twee zelfstandige organisaties. ‘Al werken we wel heel nauw met elkaar samen’, zegt Desiree. Zoals Kleurrijk door mensen met verschillende culturele achtergronden wordt gerund, zo is het ook de bedoeling dat de zaak klanten vanuit verschillende culturen trekt. ‘Al gaat dat nog wel wat moeizaam’, moet Desiree bekennen. ‘Dat zou best wat uitbundiger mogen.’

Roosmarie: ‘Mensen vinden het nog wat spannend, merken we.’ Desiree: ‘Misschien dat ze hier wat ‘kat uit de boom-kijkerig’ zijn. En wellicht dat mensen uit andere culturen nog wat drempelvrees hebben om zomaar binnen te stappen. Al organiseren we ook wel evenementen, waarin we juist de mix tussen nieuwkomers en Nederlanders willen stimuleren.’

Het team van Kleurrijk telt vele nationaliteiten. Roosmarie somt op: ‘We hebben Turkije, Somalië, Syrië, Eritrea, Nederland, Kroatië…’ Rezak: ‘En Iran. Echt bijna de hele wereld. En dat is alleen nog maar het vaste team.’ Roosmarie: ‘Iedereen is van de wereld en de wereld is van iedereen, dat is niet voor niks onze slogan. En we zijn als bedrijf nog jong, hè. We timmeren nog aan de weg en kijken wat aanslaat. Wat kunnen we nog meer doen? Waar kunnen we nog aan werken?’

Oliver Vince (37) is de Kroatisch chef van Kleurrijk. Daarnaast zijn er koks uit Iran en Turkije. Hun keuken bestaat uit Afrikaanse en Midden-Oosterse gerechten. ‘Ik ben een moeilijke eter, maar wat zij maken is echt héél erg lekker’, zegt Roosmarie. ‘Al is onze kaart voor sommige mensen toch nog wat wennen. Hoewel we ook gewoon een broodje tonijnsalade hebben, hoor. Maar als mensen hier eenmaal komen, gaan ze nooit meer weg. Want niet alleen is de kaart fantastisch, we hebben hier ook een mooie, huiselijke ruimte.’

Oliver: ‘Ik was al chef in Zwolle, maar ik zag op een mooie dag een advertentie van Kleurrijk. Heel mooi opgemaakt, vol kleuren. Het sprak me meteen aan. Hier moet ik naartoe, voelde ik.’ Zijn roots liggen in voormalig Joegoslavië, in Kroatië. ‘Ik ben zelf ook voormalig vluchteling. Ik was zes toen we vluchtten, zeven toen ik in m’n eerste opvangcentrum terecht kwam, een kazerne in Den Haag.’

Oliver noemt zijn keuken ‘grenzeloos lokaal’. ‘Eigenlijk is het een mengelmoes van authentieke producten, maar wel met een lokale twist. Want onze grondstoffen komen natuurlijk gewoon uit Twente. Dat innovatieve maakt het heel interessant.’

Afgelopen april kwam koning Willem-Alexander op bezoek bij Kleurrijk. ‘Echt heel bijzonder’, vond Roosmarie. En Rezak: ‘Dat was het. Hij was heel belangstellend. Hij zei dat hij nog nooit zo’n concept als het onze had gezien en was heel benieuwd naar onze missie.’

Ook Oliver was diep onder de indruk: ‘Het was echt een sprookje. We hadden het koninklijk bezoek vooraf uitvoerig besproken en bijna alles wat we besproken hadden kwam uit, maar dan nog tien keer mooier. Het was echt een film. Het was hier afgeladen vol en precies op het moment dat de koning kwam, stopte het met regenen. Ik zal het nooit vergeten.’

Roosmarie: ‘Zijn bezoek heeft Kleurrijk helemaal op de kaart gezet. Eigenlijk zou elke stad een Kleurrijk moeten hebben. Het is een ontmoetingsplek voor iedereen. Voor jong en oud en voor alle culturen.’