‘Genoeg is feest’

'Honden verzorgen en uitlaten, hokken schoonmaken. Als 16-jarige in het dierenhotel van KLM. Ik vond het leuk, het was toen mijn ambitie om daarin verder te gaan.'

'In een loonzakje! Op vrijdagmiddag stond ik er met honderden anderen voor in de rij. Vanuit een loket kregen we één voor één ons loonzakje met papiergeld en wat kleingeld. Heel bijzonder.'

‘Oude grijze mannen. Vrienden van mijn vader, ooms, kennissen. Als zij hun wijsheden over geld met elkaar deelden, hing ik aan hun lippen. Ik geloof nog steeds dat kennis van oudere mensen belangrijk is. Het geeft je zulke fijne inzichten. Ik weet nog dat iemand zei: ‘Geld is instant energie’. Jij geeft de bakker geld om een brood te bakken, iemand geeft jou geld om een advertentie te maken. Geld is de energie die een samenleving laat draaien.’

'Een van de betere was het motto ‘Genoeg is feest’. Er lijkt soms geen rem te zitten op deze maatschappij. Het moet meer, het moet groter, het moet groeien. Genoeg is feest betekent dat het goed genoeg is als je genoeg hebt om tevreden van te leven. Maar het beste advies kwam van mijn accountant. ‘Vraag je faillissement aan’ zei hij. Dat was na 25 jaar succesvol ondernemen. Ik had een goedlopende creatieve studio en een fijn team medewerkers. Op een dag werden we gehackt. Ik dacht: ‘we liggen even stil, het kost geld, maar het bedrijf is gezond en het komt wel goed.’ Dat kwam het niet, de gevolgschade was veel te groot. Het vertrouwen van klanten was beschadigd, sommigen waren boos omdat we niet op tijd konden leveren. Collega’s werden geconfronteerd met veel stress op een bedrijf waar het altijd gezellig was. Ze vielen uit of vertrokken. De omzet viel weg, de problemen stapelden zich op, de schulden ook.'

'Dat advies van mijn accountant opvolgen. En dat is tegelijkertijd ook het moeilijkste wat ik in mijn leven heb gedaan. Alle verhoudingen in mijn bestaansrecht als mens veranderden. Mijn werk viel weg, mijn huis werd verkocht, mijn relatie ging stuk. Het was van zorgeloos naar dakloos in twee jaar tijd. Gelukkig werd ik na een tijdje weer gebeld door klanten. Ik ben heel klein en voorzichtig weer begonnen. En ik besloot te gaan vertellen over mijn ervaringen. Want als het mij kan overkomen, kan het elke ondernemer overkomen. Zo heb ik beetje bij beetje weer een bestaansrecht opgebouwd. Zonder de risico’s van mensen in dienst en grote contracten. Maar wel met een nieuw huisje en een nieuwe liefde.'

'Ik was een jaar of 18. Iedereen had een auto, die wilde ik ook. In de Veronica-gids stond een advertentie om geld te lenen. De auto kostte 6.000 gulden, ik heb er tien jaar over gedaan om het driedubbele af te lossen.'

'Jawel, als buffer. Maar ik geloof niet in grote spaarrekeningen. Door inflatie wordt spaargeld alleen maar minder waard. Je kunt het beter investeren, bijvoorbeeld in je huis.'

'Aan het aflossen van mijn hypotheek en verbouwen van mijn woning. Met het faillissement verloor ik ook mijn pensioen. Ik steek daarom veel energie in het opwaarderen van mijn huis. Zo kan straks de overwaarde mijn AOW aanvullen. Ik denk nog niet aan stoppen maar heb wel een plan. Want nog een keer of acht Sinterklaas en dan is het zover.'

'Ik zie veel mensen worstelen, vooral ook jonge mensen. Die eeuwige honger, alles willen en kopen om gelukkig te kunnen zijn. Daar zit het niet in. Zoek het in tevredenheid. Genoeg is feest.’