3 min

80 Jaar Vrijheid Zeeland en de Slag om de Schelde

Ik blik terug

De keuzes die je maakt zijn bepalend voor het leven dat je leeft. Sommige beslissingen zijn alledaags, andere ingrijpend. In deze aflevering vertelt Jan Lievens (69) uit Breskens waarom hij projectleider werd van Stichting 80 Jaar Vrijheid Zeeland, die het verhaal van de Slag om de Schelde wil vertellen.

Waarom besloot je je in te gaan zetten voor 80 Jaar Vrijheid Zeeland?

‘Mijn grootvader is gestorven tijdens de Slag om de Schelde. In hun boerderij in Biervliet vingen mijn grootouders inwoners uit Breskens op. Zij vluchtten voor het aangekondigde bombardement van de geallieerden. Toen het schieten begon, was mijn opa net te laat – hij kreeg een granaat in z’n buik. Mijn oma bleef achter met twaalf kinderen en een kapotgeschoten boerderij.’

‘Toen ik een aantal jaar geleden werd benaderd om mee te werken aan een speelfilm over jongeren in de oorlog, twijfelde ik geen moment. Zo ontstond de speelfilm de Slag om de Schelde. Daarna bleek er een enorme behoefte aan het echte verhaal over die slag. Stichting 80 Jaar Vrijheid werkt hard aan het realiseren van een docudrama daarover en we organiseren een internationale vrijheidsconferentie voor jongeren.’

Wat heb je de afgelopen anderhalf jaar allemaal gedaan?

‘We hebben plannen gemaakt, een projectorganisatie opgezet en voor financiering gezorgd. Het was en is echt een fulltimebaan voor mij. Het is ongelooflijk om te zien hoe bereid iedereen is om hier geld in te steken. Van de Provincie Zeeland en gemeenten tot investeerders, het Zeeuwse bedrijfsleven en Rabobank. Iedereen lijkt zich te realiseren: vrijheid is niet meer vanzelfsprekend.’

Wat raakte je?

‘Wat mij in negatieve zin persoonlijk raakt, is de huidige discussie over het verhogen van het defensiebudget. Dan denk ik: laten we meer geld investeren in preventie! Wordt er wel genoeg nagedacht over hoe we conflicten kunnen voorkomen? De prioriteit ligt bijna alleen bij het behalen van de NAVO-norm – dat vind ik onbegrijpelijk en zorgelijk.’

Plannen realiseren draait vaak om geld. Hoe ervaar je dat?

‘Dat is van alle tijden. Toen ik 23 was, begin jaren 80, was er geen baan te vinden. Daarom ben ik voor mezelf begonnen. Ik ging naar de bank op het dorp en de directeur reageerde verbaasd: een communicatiebureau? Daar had hij nog nooit van gehoord! Voor de 15.000 gulden die ik wilde lenen, moest m’n vader een handtekening komen zetten. Ik werkte er de eerste jaren naast in de horeca om een salaris te hebben. Zonder geld begin je niets. Dat wist ik toen en merk ik nu ook weer.’

Wanneer is je doel behaald?

‘Bij de docudrama hoop ik vooral dat we leren van de lessen uit het verleden. Daarom is het belangrijk om het échte verhaal te vertellen: wat de Slag om de Schelde betekend heeft voor de bevrijding van Nederland en West-Europa. Hoe onze delta daarbij van strategisch belang was. En dat er onnodig veel bloed is vergoten door foute beslissingen van geallieerde bevelhebbers.’

‘Tijdens de jongerenconferentie gaan 200 jongeren op 2 en 3 mei in Middelburg aan de slag met de Four Freedoms, zoals uitgesproken door de voormalige Amerikaanse president Franklin D. Roosevelt. Die vrijheden gaan ze omzetten in daadkrachtige aanbevelingen voor een vreedzame toekomst. Ik hoop op een tastbaar resultaat, dat bijdraagt aan duurzame vrijheid.’

Wat heb je er zelf van geleerd?

‘Dat je altijd aan vrijheid moet blijven werken – dat is echt niet vanzelfsprekend. En iedereen kan z’n steentje daaraan bijdragen.’

Wat heeft het je gebracht?

‘Het is mooi om iets in beweging te kunnen zetten en ik ben trots op wat we met z’n allen hebben bereikt. Bovendien draag ik zo een klein beetje bij aan de Zeeuwse samenleving, want daar heb ik veel aan te danken: een fijne jeugd en een mooi bedrijf. Zo kan ik iets terugdoen.’

  • Auteur: Marjolijn Van Leeuwen
  • Fotograaf: Suzan Thiry

Deze hele editie lezen?

Selecteer jouw regio
Voorjaar 2025

Dit artikel is gepubliceerd in de editie van voorjaar 2025 en is in meerdere regio's te lezen. Lees de editie uit jouw regio of een van de andere mooie edities.

Wat vind jij van de digitale Rabo &Co?

Wat fijn dat je je mening wilt geven over de digitale Rabo &Co. Daar zijn we heel blij mee.

max. 500 tekens