Creatieve machinebouw

De vele technische hoogstandjes die aan het brein van Eelco Osse (50) ontsproten, leverden hem de bijnaam ‘Twentse Willie Wortel’ op. Osse haast zich te zeggen dat hij het met een team doet, maar moet toegeven dat hij overloopt van de ideeën.

Zo bedacht hij de e-Horse, een elektrische tractor met zonnepanelen op het dak. ‘Die hebben we bedacht omdat biologische boeren behoefte hadden aan een trekker die voor minder bodemdruk zorgde. Dat werd de e-Horse, die een verstelbare spoorbreedte heeft, plus vier onafhankelijk van elkaar bestuurbare wielen. Alleen is die wat te duur, dus vooralsnog alleen nog voor de happy few.’

Ook bedacht hij de vliegende tractor, een uit de kluiten gewassen drone (met een hefcapaciteit van 500 kilo) waarmee zelfs personen vervoerd kunnen worden. Een prachtapparaat, vindt Osse, alleen staat de Nederlandse regelgeving de (massa-)productie van zijn vinding wat in de weg.

Osse, die werktuigbouwkunde studeerde aan Hogeschool Saxion, heeft inmiddels talloze apparaten uitgevonden. Zo ook de machine waar hij misschien wel het meest trots op is: de DeSpray, de machine die spuitbussen recyclet tot schroot. Het apparaat ontstond eigenlijk bij toeval, tijdens een lunch op een afvalbeurs in Engeland, een kleine tien jaar geleden. Daar liep Osse de Canadees Mike McKay tegen het lijf.

‘We aten beiden een broodje’, vertelt Osse, ‘raakten aan de praat en wat bleek: hij had problemen met het recyclen van spuitbussen, waarop ik zei: ik heb wel wat oplossingen voor je. Hij is vervolgens meegevlogen naar Nederland, we hebben twee dagen zitten vergaderen en op de derde dag zaten we samen bij de notaris en was ons nieuwe bedrijf DeSpray geboren. Best uniek natuurlijk.’

‘De issues waar McKay mee kampte: het explosiegevaar van de spuitbussen, plus de montage van het apparaat op de locatie, want het is best een grote machine. Bouw zo’n ding in een container, zei ik, dan is het gewoon een plug-and-play-apparaat. Dat blijkt. We zetten de machine in Almelo elkaar, we laten de koper hier naartoe komen om te zien hoe die draait, en vervolgens verschepen we ’m. Op locatie is het vervolgens: stekker erin, stikstof en perslucht erop en draaien maar.’

De machine haalt, kort gezegd, spuitbussen uit elkaar. Die spuitbus wordt in drie stromen gescheiden: metaal, vloeistof en gas. Osse: ‘Eerst sorteren we de spuitbussen. Vervolgens vullen we daar twee kliko’s mee. Die spuitbussen worden in de machine gekieperd. Het gas en de vloeistof worden uit de flessen geperst, waarna er een pakketje metaal ontstaat. Die pakketjes gaan naar de schroothandel, het gas wordt gereinigd en de vloeistof gaat als brandstof naar een cementfabriek.’

Het recycleapparaat van Boessenkool/DeSpray heeft binnen een paar jaar z’n weg over de hele wereld gevonden. Op een website wordt keurig bijgehouden hoeveel spuitbussen er intussen zijn ontmanteld: al meer dan 520 miljoen. Omdat er jaarlijks meer dan 16 miljard spuitbussen worden afgedankt, hebben de deels in Almelo bedachte machines dus wat te doen. ‘Er staan er nu twaalf, verspreid over de wereld. En de vraag neemt hand over hand toe.’