Medisch afval

Het was astronaut André Kuipers die Bart van Straten van GreenCycl aan het denken zette. ‘Tijdens een voordracht op de basisschool van mijn kinderen liet hij zien hoe kwetsbaar onze aarde is. Ik vond dat ik iets moest doen’, vertelt Van Straten.

Hij leidde op dat moment samen met zijn broer Niels het bedrijf dat hun vader in 1975 had opgericht, Van Straten Medical. ‘Wij maken medische hulpmiddelen. Daarvan wordt ontzettend veel weggegooid: de zorg is verantwoordelijk voor zeven á acht procent van de totale Nederlandse CO₂-uitstoot. Als we meer zouden hergebruiken, maakt dat dus echt verschil. Bovendien hoeven we de aarde dan niet nog verder uit te putten en worden we minder afhankelijk van andere landen.’

Van Straten vond medestanders in Tim Horeman (TU Delft), Majid El Mortadi (CSA Services) en chirurg Joost van der Sijp. Samen richtten ze in 2019 GreenCycl op. Hun missie: zoveel mogelijk ziekenhuisafval hergebruiken zonder chemische stoffen toe te voegen. Kan niet, was destijds de heersende opinie. Kan wél, bewees Van Straten.

Het bedrijf begon met het in kaart brengen van al het afval dat de operatiekamer verlaat. ‘Vervolgens zochten we een oplossing voor de twee grootste afvalstromen: kapotte, stalen instrumenten en blue wrap. Van het staal konden we redelijk eenvoudig nieuwe instrumentensets maken, maar het recyclen van blue wrap was ingewikkelder.’

‘Blue wrap is een plastic materiaal dat voor van alles wordt gebruikt, van wegwerpkleding tot verpakkingen en afdekdoeken. Deze producten zijn bedoeld voor een­malig gebruik en bovendien vaak ernstig vervuild; reinigen en opnieuw gebruiken was dus geen optie. We moesten er een nieuwe grondstof van maken.’

Dankzij Van Stratens promotieonderzoek aan de TU Delft lukte dat: GreenCycl slaagde erin blue wrap te desinfecteren en om te smelten tot lange slierten, die worden gekoeld, fijngehakt en gezuiverd. Uiteindelijk blijven er hoogwaardige grondstofkorrels over – het blauwe goud noemt hij ze.

‘Van die korrels maken we nieuwe producten voor het ziekenhuis, alle blue wrap komt daar dus weer terug. Ons materiaal is zelfs sterker dan het origineel, daar ben ik echt trots op.’ GreenCycl maakt inmiddels al pashouders, labels en nagelschrapers van gerecyclede PET-verpakkingen en blue wrap, maar de GO Jack is de topper: hiermee kunnen medische instrumenten open gezet worden, zodat ze makkelijker kunnen worden gereinigd en gedesinfecteerd. ‘Het is wereldwijd het eerste volledig gerecyclede, medische product dat voldoet aan de Europese Medical Device Regulation. En het zal niet het laatste zijn.’

GreenCycl staat nu op het punt om de verwerking van blue wrap drastisch op te schalen. ‘De nieuwe productiestraat wordt op dit moment gebouwd, binnenkort hopen we operationeel te zijn. Zonder de steun van de gemeente Utrecht en Rabobank hadden we deze stap nooit kunnen zetten.’

‘Nu moeten we alleen nog een stroomcontract zien te krijgen. Als dat ook lukt, hebben we genoeg capaciteit om al het ziekenhuisafval uit Nederland, België en Duitsland te recyclen. Er is veel enthousiasme, in Nederland doen alle ziekenhuizen mee. Over tien jaar ziet de gezondheidszorg er totaal anders uit.’ André Kuipers kan trots zijn.