De sinaasappelschil

Op de tafel voor Tiemen van Stempvoort staan twee potjes en een doosje. In het ene potje zitten voedingsvezels, in poedervorm. Het andere potje is voor de helft gevuld met olie. In het bakje ernaast zitten sinaasappelblokjes. Op het eerste gezicht hebben de producten weinig met elkaar gemeen, maar schijn bedriegt. Zowel de vezels, de olie als de sinaasappelblokjes zijn afkomstig uit sinaasappelschillen. De ingrediënten komen onder meer terecht in vegetarische hamburgers, bier, mayonaise, zeep en kerst- en paasbrood.

‘Het is onze missie om sinaasappelschillen te redden, om te zetten in waardevolle ingrediënten en ze daarmee een extra ronde in de voedselketen te houden’, zegt Van Stempvoort op het hoofdkantoor van PeelPioneers in Den Bosch, waar ook de fabriek is gevestigd. Hier komt jaarlijks tien miljoen kilo aan sinaasappelschillen binnen.

Het idee om sinaasappelschillen een tweede leven te geven, ontstond toen supermarkten rond 2012 persapparaten in de winkel plaatsten voor de consumptie van vers sinaasappelsap. Het sloot aan bij de trend dat de consument steeds meer versproducten wilde, alleen was er niet aan gedacht dat de helft van de sinaasappel uit schil bestaat.

Zo ontstond er een nieuwe afvalstroom, waarvan niemand echt wist wat ermee moest gebeuren, omdat ook veel vergisters niet zaten te springen om de sinaasappelschillen te verwerken. De hoge zuurgraad vrat de binnenkant van de vergisters op, waardoor onderdelen ervan vervangen moesten worden en het nog duurder werd om van de schillen af te komen.

Tot PeelPioneers in 2017 in Amsterdam werd opgericht. Via een tussenstop in Son is het bedrijf nu in Den Bosch beland, waar zo’n vijftig medewerkers dagelijks bezig zijn met het verwerken van de sinaasappelschillen. ‘We scheiden het witte en oranje gedeelte van de schil’, legt Van Stempvoort uit. ‘We persen eerst olie uit het witte gedeelte en maken daar vezels van. Van het oranje gedeelte maken we sinaasappelblokjes voor een van de grootste confijterijen in Europa, die er producten voor de bakkerij-industrie van maakt.’

De tien miljoen kilo sinaasappelschillen die PeelPioneers jaarlijks verwerkt, levert volgens Van Stempvoort een jaarlijkse besparing op van zeven miljoen kilo CO₂, doordat bij vergisting veel gassen vrij komen. ‘Die zeven miljoen kilo staat gelijk aan de uitstoot van 31 miljoen kilometer rijden met een auto.’

Daarnaast is de transport­keten slimmer ingericht. ‘De vrachtwagen rijdt met producten naar een supermarkt en neemt onder andere de sinaasappelschillen mee terug. Daar is geen extra transport voor nodig. Deze lokale productie van sinaasappelolie is veel duurzamer dan het importeren van sinaasappelolie uit bijvoorbeeld Brazilië.’

In Den Bosch worden de sinaasappelschillen honderd procent hergebruikt en binnen 72 uur na het persen verwerkt tot nieuwe producten. Van Stempvoort: ‘We redden de schil van zijn ondergang en geven hem een nieuw leven.’

Inmiddels zijn er plannen voor een volgende generatie verwerkingsfabriek van sinaasappelschillen in Spanje. ‘PeelPioneers verwerkt alle schillen in Nederland en daarom moeten we richting de bron, waar de sinaasappels groeien’, besluit Van Stempvoort.