Zaadveredeling

Een proefopstelling laat zien wat de innovatieve plantenscanner PlantEye kan. Op de grond staat een tiental planten in potten. Daarboven hangen twee scanners. Na een druk op de knop glijden de scanners over de proefopstelling en registreren in luttele seconden de grootte en gezondheid van de planten.

De uitkomst van het staaltje realtime technologie ziet CEO Grégory Hummel, bioloog van origine, op zijn computer. De ene plant groeit sneller dan de andere, en de ene is gezonder dan de andere. Minder vitale planten laten verkleuringen zien. Met het blote oog niet altijd waarneembaar, maar wel met PlantEye. Die kan namelijk bijna net zo goed ‘zien’ als een bij; een insect dat, in tegenstelling tot de mens, met zijn vijf ogen ultraviolet licht kan herkennen.

Dat kan de in Heerlen ontwikkelde scanner dus ook. De tijdwinst is enorm, betoogt Hummel, en dankzij de data is de scanner veel preciezer dan het blote oog. ‘PlantEye levert snel en secuur informatie aan zaadveredelingsbedrijven. Na een scan weten ze bijvoorbeeld welk ras het beter doet onder bepaalde omstandigheden, droogte bijvoorbeeld. Op die manier kunnen ze inspelen op klimaatverandering. De bedrijven kunnen bijvoorbeeld precies zien hoeveel extra voedingsstoffen een plant nodig heeft. Of de data zeggen dat extra beschermingsmiddelen niet nodig zijn. Het resultaat is een duurzamere landbouw met betere oogsten.’

Hummel kwam op het idee van PlantEye via zijn studie biologie aan het Institute of Bio- and Geosciences (IBG) in Jülich, vlak over de grens bij Heerlen. Voor zijn doctorstitel deed hij onderzoek naar gewassen. Het dagelijks meten van de planten met een meetlat – hoogte en grootte van elk blad – nam zoveel tijd in beslag dat de deadline in gevaar kwam, en daarmee zijn promotie.

De student besloot het over een andere boeg te gooien. ‘Ik koos ervoor om dagelijks foto’s te maken van de planten en op basis daarvan de berekeningen te maken. Dat scheelde een hoop tijd. Alleen op die manier kon ik mijn onderzoek tijdig afronden.’

Helemaal tevreden was de kersverse doctor niet. Het meten moest veel beter kunnen – sneller en nauwkeuriger. Maar om dat in de praktijk te brengen, moest Hummel wel eerst een belangrijke keuze maken. ‘Ik kon na mijn studie als wetenschapper aan de slag en daarmee kiezen voor zekerheid. Of het bedrijfsleven in en het avontuur opzoeken. Ik koos voor het laatste.’

Dat was in 2009. Samen met Uladzimir Zhokhavets bedacht hij PlantEye, de computergestuurde gewassenmeter. Ze wisten dat er een markt was voor hun realtime technologie, maar tijdens de ontwikkeling van het apparaat raakte het geld op.

Het LIOF, de regionale ontwikkelingsmaatschappij voor Limburg, zag er brood in en wilde erin investeren – mits Phenospex zou verhuizen van Aken naar Limburg. Zo belandde de firma op het bedrijventerrein C-Mill in Heerlen – en dat is nog steeds de thuishaven.

Een team met een interdisciplinaire achtergrond – biologen, natuurkundigen, ICT’ers – maakt de PlantEye steeds beter. De scanner vindt wereldwijd klanten, met Amerika en Azië als de belangrijkste markten. Daar heeft Phenospex inmiddels ook vestigingen. ‘We wilden binnen vijf jaar winstgevend zijn. Dat is gelukt.’