Financiële gezondheid voor iedereen

De koningin zet zich al jaren in voor wereldwijde toegang tot financiële diensten voor iedereen en is speciale pleitbezorger voor financiële gezondheid van de secretaris-generaal van de VN. Tijdens Onze Dag sprak ze uitgebreid met Rabo-topman Stefaan Decraene over het belang van financiële gezondheid en de rol van banken daarin.

Matthijs Ruijzenaars, Lead Financieel Gezond Leven bij Rabobank, was onder de indruk van de boodschap van de koningin. ‘Wat mij het meest bijbleef, was haar oproep aan de bank om zich duidelijker uit te spreken over maatschappelijke thema’s, zoals online gokken of ‘buy now pay later’’, zegt hij. ‘De koningin benadrukte dat het belangrijk is om als financiële instelling een standpunt in te nemen en dat heeft me aan het denken gezet.’

‘Ze is meer dan een boegbeeld; ze is een inhoudelijk expert op het gebied van financiële gezondheid. Ook vond ik haar reactie op onze cijfers motiverend. Wij vertelden trots dat 220.000 mensen gebruikmaken van onze budgettool in de Rabo app, maar zij zei direct: ‘Jullie hebben acht miljoen klanten, dat kan beter’. Die opmerking heeft ons geïnspireerd om te kijken hoe we nóg meer impact kunnen maken.’

Financiële gezondheid is dus een hot topic, maar wat ís het nou precies? Volgens Ruijzenaars is het meer dan kunnen voldoen aan je verplichtingen nu en in de toekomst. ‘Het gaat er ook om of je je dromen kunt realiseren en veerkrachtig kunt blijven bij onverwachte gebeurtenissen.’

‘Bij Rabobank zien we financiële gezondheid als de kern van onze maatschappelijke rol. We willen niet alleen onze klanten helpen met hun financiën, maar ook bijdragen aan een samenleving waarin iedereen mee kan doen. De afgelopen jaren is financiële gezondheid een strategisch thema geworden, omdat we in de samenleving zien dat níet iedereen kan meedoen.’

‘Gelukkig onderschrijven andere banken onze strategie. Dat is mooi, want samen bereiken we meer mensen. Wij willen ons echter wel extra onderscheiden als dé bank voor financiële gezondheid, juist omdat we een coöperatieve bank zijn. Dat vraagt om een duidelijke strategie, die we nu aan het ontwikkelen zijn.’

Steeds meer mensen zijn financieel kwetsbaar. En dan gaat het volgens Ruijzenaars niet alleen om de ruim 700.000 huishoudens met problematische schulden, maar ook om de miljoenen mensen die nu nét rondkomen en maar één of twee ‘life events’ verwijderd zijn van financiële problemen. ‘Een kapotte auto of een onverwachte factuur kan voor veel huishoudens het verschil maken tussen controle houden of in de knel komen’, zegt Ruijzenaars.

‘Bij Rabobank zetten we actief in op preventie. Dat doen we bijvoorbeeld door proactief contact op te nemen als we signalen opvangen dat iemand financieel onder druk staat, bijvoorbeeld als we zien dat iemand regelmatig contant geld opneemt met een creditcard. We bellen dan op met de vraag of alles goed gaat en of we kunnen helpen. Veel klanten waarderen dat.’

Ruijzenaars benadrukt daarnaast het belang van educatie. Met programma’s als ‘Bank voor de Klas’ leren kinderen al vanaf jonge leeftijd alles over de waarde van geld, sparen en het herkennen van financiële verleidingen. ‘Dat breiden we nu uit naar het voortgezet onderwijs’, zegt hij. ‘Zo willen we op elk niveau bijdragen aan financiële bewustwording en weerbaarheid.’

Tijdens een break-out sessie ging Ruijzenaars op Onze Dag in gesprek met de 25-jarige Jop van Dam. Jop studeert Film aan het Koning Willem I College in Den Bosch en maakte de indrukwekkende documentaire ‘BLUT’ over zijn problematische schulden. ‘In zes jaar tijd, van mijn achttiende tot mijn vierentwintigste, heb ik een schuld van ruim achtduizend euro opgebouwd, bij onder andere een groot telecombedrijf’, vertelt hij. ‘Ik ben nog niet uit de schulden, maar ik ben het aan het oplossen. De financiële problemen zorgen voor enorm veel stress en een immense mentale druk. Zelfs als ik straks helemaal uit de schulden ben, zal ik hulp nodig hebben voor die stress en paniek.’

Jop maakte de documentaire om vast te leggen hoe hij zijn schulden gaat oplossen. Hij wil jongeren die in dezelfde situatie zitten steun bieden met zijn film. ‘Daarnaast vind ik dat het taboe eraf moet’, vervolgt hij. ‘Ik schaamde me heel erg. Ook hoop ik dat bedrijven in actie komen als klanten of hun werknemers financieel in de problemen (dreigen te) komen.’

‘Ikzelf nam als eerste contact op met Geldfit, een plek waar je gratis en anoniem terecht kunt met al je vragen en zorgen over geld. Op uitnodiging van Pauline van Brakel, directeur van NSR (Nederlandse Schuldhulproute, de stichting achter Geldfit) ben ik meegegaan naar Onze Dag. Daar mocht ik als ervaringsdeskundige ook in gesprek met koningin Máxima, dat was heel bijzonder. Zij heeft zó veel kennis en is oprecht betrokken.’

Matthijs Ruijzenaars vindt het bewonderenswaardig dat Jop open is over zijn geldproblemen. ‘Ons doel is niet alleen maatschappelijke impact maken, maar ook een beweging op gang brengen waarin mensen meer openstaan voor gesprekken over geld’, aldus Ruijzenaars. ‘Praten over geld is nog altijd een taboe, maar het is cruciaal dat mensen hulp durven zoeken. Wij willen dat taboe doorbreken, zodat mensen zich niet meer schuldig voelen, maar weten dat ze er niet alleen voor staan.’

‘Want uiteindelijk is financiële gezondheid de sleutel tot meedoen in de samenleving. Het raakt iedereen; wij zijn als coöperatieve bank geworteld in de samenleving en kunnen klanten ook verbinden met de vele lokale hulp die beschikbaar is van vrijwilligers en bij gemeenten. Wij nemen daar onze verantwoordelijkheid in.’