‘Gun jezelf de hulp van de Voedselbank’

Kinderen die met een lege broodtrommel naar school gaan. Mensen die weken op brood leven. Of ouders die zichzelf de maaltijd ontzeggen om hun kinderen eten te kunnen geven. Schrijnende situaties, en helaas komen ze vaker voor dan we misschien denken.

In Nederland leven ruim een half miljoen mensen in armoede. Zij houden na het betalen van de vaste lasten (wonen, energie en zorg) niet genoeg geld over voor andere basisbehoeften, zoals voedsel. In Friesland zijn 1.500 van deze gezinnen klant bij één van de achttien Friese Voedselbanken. Zij ontvangen wekelijks gratis een voedselpakket met brood, groente, fruit, zuivel en andere producten.

Het Regionaal Distributiecentrum Voedselbanken Friesland (RDC) is één van de tien regionale distributiecentra van Voedselbanken Nederland. Het distributiecentrum deelt zelf geen voedselpakketten uit, maar bevoorraadt met hulp van tientallen vrijwilligers de Friese Voedselbanken.

Het voedsel wordt gratis geleverd door leveranciers als Albert Heijn, Arla, de Groente & Fruitbrigade en Groentebrigade MANNA. ‘Soms krijgen we tussendoor een donatie’, vertelt Mädi. ‘Zoals laatst van Poiesz, die een grote voorraad houdbare melk bezorgde. De meeste producten die we ontvangen, zijn restproducten, dus uit overproductie. Voordat we de producten verdelen over de Friese Voedselbanken controleren we de kwaliteit en de houdbaarheid.’

Sinds enige tijd ontvangen de Friese Voedselbanken ook verse biologische groente en fruit van Friese sociale voedseltuinen. Madi: ‘We kwamen dankzij Corry Vlasma van Rabobank in contact met deze voedseltuinen. Heel waardevol dat we zo via het netwerk van Rabobank geholpen zijn.’

De toestroom van producten wordt de laatste jaren wel kleiner. ‘Voedselbanken zijn ooit ontstaan om voedselverspilling tegen te gaan’, zegt Mädi. ‘Maar supermarkten doen dat tegenwoordig zelf ook. Ze kopen minder in, of verkopen restproducten via een kortingsbak. We moeten dus steeds nieuwe bronnen aanboren.’

Twee Friese voedselbanken doen mee met een pilot van het Europees Sociaal Fonds (ESF). ‘Dit fonds zorgt voor de levering van producten als melk en olie. Als de pilot een succes is, gaan we het uitbreiden naar meer voedselbanken.’

Over armoede en geldproblemen bestaan veel verkeerde aannames, merkt Mädi. ‘Mensen zeggen weleens: Dat zal mij niet overkomen. Maar iedereen kan financieel in de problemen komen. Bijvoorbeeld door baanverlies of door een scheiding. Zelfs als beide partners werken, kunnen vaste lasten zo hoog worden dat mensen alsnog geld te kort komen. Armoede is niet altijd zichtbaar. Mensen doen er soms alles aan om niet aan hun omgeving te laten merken dat ze het financieel moeilijk hebben.’

De doelgroep bereiken, is dan ook de grootste uitdaging. ‘Veel mensen die voor hulp in aanmerking komen, blijven onder de radar. Vaak weerhoudt schaamte ze ervan om bij de Voedselbank aan te kloppen. Sinds de toeslagenaffaire heerst bij veel mensen bovendien de angst dat als ze ingaan op hulp­aanbod, jeugdzorg in beeld komt. Of dat hun kinderen bij ze worden weggehaald. Die angst is ongegrond; dat gebeurt niet.’

Wie bij de Voedselbank aanklopt, ontvangt sowieso direct een noodpakket met eten. ‘Hoe je in geldproblemen bent geraakt, maakt voor het ontvangen van een voedselpakket geen verschil. Na aanmelding bekijken we samen of je voor langere tijd in aanmerking komt voor ondersteuning. Hulp is mogelijk, zelfs als je nét boven de norm zit. We kijken naar wat je overhoudt na het betalen van de vaste lasten.’

Voorheen deed Mädi werk voor FIXbrigade Nederland, een organisatie die energiearmoede bestrijdt. Ook was ze initiatiefnemer van de inzamelingsactie Bloedserieus, ter bestrijding van menstruatie­armoede. Haar hart voor mensen drijft Mädi ook in haar werk voor de Friese Voedselbanken. ‘Onrecht raakt me diep’, zegt ze. ‘Voor mij is ieder mens gelijk, maar in de maatschappij is die gelijkwaardigheid soms ver te zoeken. Van mijn moeder heb ik meegekregen hoe belangrijk het is om iets voor je medemens te betekenen. Als je het zelf goed hebt, moet je het een ander ook gunnen.’

‘Ik wil mensen zíen, vooral degenen die buiten de boot vallen. Ik ben blij als ik weet dat die lege broodtrommels weer gevuld zijn en er bij onze klanten weer een bord gezond eten op tafel staat. Wat mij trouwens ook positief raakt: de manier waarop al onze vrijwilligers zich met hart en ziel inzetten voor anderen.’

Mädi hoopt dat de drempel om bij de Voedselbank aan te kloppen lager wordt. ‘Ik ben voor ruimhartigheid. Een mooi voorbeeld vind ik Voedselbank Achtkarspelen; daar bieden vrijwilligers naast voedsel extra ondersteuning, zoals hulp bij financiën en andere praktische zaken. Echt een warm bad!’

Donaties, financiële ondersteuning én vrijwilligers zijn altijd welkom bij de Friese Voedselbanken. Kun je niks geven, vertel je omgeving dan over de Voedselbank, is Mädi’s boodschap. ‘Het vooroordeel moet verdwijnen. Maak het bespreekbaar en geef anderen het zetje richting de Voedselbank.’

Wat wil Mädi meegeven aan mensen die hulp kunnen gebruiken? ‘Doe jezelf en je gezin niet tekort en kom gewoon eens praten met een van onze vrijwilligers. De hulp van de Voedselbank haalt je uit de overlevingsstand en geeft je weer rust in je hoofd. Dat cadeau mag je jezelf best geven.’