Jonge boeren kijken over de grens

Nederlands Agrarisch Jongeren Kontakt (NAJK) behartigt de belangen en draagt bij aan de persoonlijke ontwikkeling van jongeren in de agrarische sector. AJK Oude IJsselstreek is als lokale afdeling met 120 leden verbonden aan het NAJK. Martijn Fokkink is voorzitter van deze lokale AJK. Hij werkt in een maatschap met zijn ouders.

‘Ons melkveebedrijf in Silvolde telt 190 koeien, vertelt Martijn. ‘We streven grondgebonden veehouderij na, waarin we onze mest kunnen plaatsen en genoeg voer voor onze koeien hebben. Zo proberen we kringloopbestendig te werken. Natuurlijk moeten we daarbij ieder jaar een boterham om van te leven overhouden. Verder sta ik drie dagen voor de klas op het Zone College.’

Hij zit aan tafel met medebestuurslid en tevens GAJK-bestuurder Willem Sloot, die als zelfstandige actief is in de akkerbouw. ‘Mijn dagen zijn flexibel. Ik teel gewassen voor mezelf en voor derden. Bij goed weer vind je mij op de trekker. Daarnaast ben ik ongeveer twee dagen per week onderweg als verkoper van kalkmengsels.’

Het bestuur van het AJK organiseert van september tot mei maandelijkse avonden, excursies en verdiepingssessies. ‘Wat begon als een wild idee, werd in 2024 werkelijkheid: met een deel van onze leden gingen we op reis naar Potsdam in Oost-Duitsland. ‘Het resultaat was boven verwachting’, aldus beide heren.

‘We hebben enorm veel gezien en geleerd. Het is mooi om te zien hoe verschillende grote boerenbedrijven (600 tot 4.000 koeien) omgaan met schaalvergroting, personeelsmanagement, biogas en de energietransitie. Hoe vermarkten zij hun product? Hoe ziet hun verdienmodel eruit? Wat ons opviel was dat in Duitsland mankracht belangrijker is dan robotisering. En dat nagenoeg elke boer bezig is met nieuwbouw en toekomstgericht, innovatief ondernemerschap.’

‘Een oud-bestuurslid tipte ons over de Rabo JongerenPot. Daarmee ondersteunt Rabobank projecten van jongeren uit Twente en de Achterhoek. Martijn schreef samen met bestuurslid Rens Dieker een projectplan voor internationalisering en uitwisseling met lokale jonge boeren. ‘Daarbij denken we aan een land in Scandinavië, omdat daar veel Nederlandse boeren wonen en werken. Met een breed georiënteerde excursie bij een mix van buitenlandse bedrijven kunnen onze leden nieuwe kansen ontdekken, leren en inspiratie opdoen om de passie voor duurzame en innovatieve landbouw te versterken.’

‘In Nederland worden we in veel opzichten tegengewerkt, bij vergunningstrajecten en innovaties bijvoorbeeld’, vervolgt Willem. ‘De techniek is veel verder dan de regelgeving toelaat. Het verdienmodel in de agrarische sector loopt achter ten opzichte van andere sectoren. Door de opkoopregeling gaan bedrijven met potentie verloren. Al met al wordt aan alle kanten grond die we nodig hebben weggesnoept. Het lijkt soms dat de maatschappij het belang van Nederlandse agrariërs onvoldoende ziet. Nederland is van origine een handelsland en sterk in kwalitatief goede voedselvoorziening. Daarvan profiteren ook andere sectoren. Wij willen dat dit zo blijft, dat boeren waardering krijgen en jongeren aangemoedigd worden in plaats van afgeremd. In onze ogen zijn dit zaken die 180 graden moeten draaien!’

‘Over de grens kijken is voor jonge agrariërs noodzakelijk. In Nederland is de ‘grondhonger’ groot. Recreatie, woningbouw, extensieve landbouw, duurzame energietransitie, natuur, industrie en wegenbouw: voor alles is grond nodig. Extra grond komt er niet. Daarom is het enorm belangrijk om te zien hoe het buitenland deze issues aanpakt.’

‘Wij zijn blij met de bijdrage van € 2.000,- uit de Rabo JongerenPot; dit geeft lucht en ruimte voor de organisatie van buitenlandse excursies en houdt het voor leden laagdrempelig en interessant om mee te gaan. Dat is gelijk ook wat we jonge boeren willen meegeven: kijk breed, verenig je en houd samen de sector levend. Zo blijft de agrarische sector met weinig mensen veel impact maken, een noodzaak voor de toekomst. Met een buitenlandse excursie hopen we op kennis­uitwisseling en -verbreding, verbroedering en versterking van onderlinge contacten tussen onze leden. Alle opgedane kennis en ervaring kan je als jonge agrarische ondernemer meenemen in je eigen ondernemingsplannen.’

Martijn ziet genoeg kansen voor zijn eigen toekomst in de agrarische sector. Een goed verdienmodel is wel noodzakelijk; hard werken moet worden beloond. ‘Rekening houden met bestaande regelgeving moet je overal. Daarom wil ik niet weg, maar kies ik voor verenigen. Samen kijken wat anders kan. Voor onze maatschap is kringlooplandbouw een speerpunt. Naast gras en mais verbouwen we samen met een akkerbouwer aardappelen, granen en voederbieten. Wat wil ik en past bij mij, waar ben ik goed én wat is financieel haalbaar: dat neem ik mee. Zo houd ik mijn toekomst leuk!’

Willem heeft een expliciete toekomstdroom: ‘Ik hoop boer te worden!’ Hij is klein begonnen, huurt grond, heeft zelf machines en probeert ieder jaar te groeien. ‘Groei is niet het doel op zich, maar mijn streven is met eigen geteelde akkerbouwproducten, zoals uien, bieten, aardappels en cichorei – daarvan wordt een suikervervanger gemaakt – mijn boterham te verdienen. Dat valt niet altijd mee, het vergt veel doorzettingsvermogen en een eindeloze spaarrekening. Gelukkig krijg ik hulp en steun uit mijn omgeving en leer ik veel bij het AJK. Want alleen samen kom je verder.’