Droomplek voor stiltezoekers

Al sinds Christiaan van Bockhorst (43) en zijn vrouw Jolande (44) elkaar vijftien jaar geleden ontmoetten op Lowlands, hadden ze het erover: wat zou het geweldig zijn om een plek te creëren waar mensen helemaal tot rust kunnen komen. Christiaan zou in een stiltecentrum zijn expertise als eigenaar van een evenementenbureau in de kunst- en designsector kunnen inzetten; Jolande zou, als psycholoog, trainingen en retraites kunnen verzorgen op het gebied van meditatie: ze geeft readings, mindfulness- en compassietrainingen en is yogadocent.

‘We fantaseerden over een camping in Portugal of een kasteel in Frankrijk. Of een grachtenpand in Amsterdam’, vertelt Christiaan. ‘Dromen zoals zoveel mensen die hebben. Op ons huis in Amsterdam hadden we veel overwaarde, waarmee we ons plan zouden kunnen realiseren.’ ‘Maar’, vult Jolande aan, ‘we kwamen er steeds op uit dat de kinderen nog te klein waren.’

De plannen kwamen in een stroomversnelling toen Christiaan een burn-out kreeg. ‘Mijn bedrijf liep heel goed, ik had tien mensen in dienst, maar ik was zo perfectionistisch dat ik het niet meer los kon laten. Toen ik hersteld was, wilde ik niet meer terug naar de evenementensector en werd ons plan voor een stiltecentrum plotseling heel actueel.’

Jolande: ‘Het was echt een zoektocht, Christiaan heeft heel Funda bekeken. We zijn in Drenthe gaan kijken, maar ook in het buitenland. Maar emigreren wilden we uiteindelijk niet, omdat we de kinderen niet los wilden rukken van familie en bekenden.’

Uiteindelijk vonden ze een flinke boerderij in Zelhem, op landgoed Slangenburg. Op boerderij Brunsveld, gebouwd in 1921, werd tot aan de Tweede Wereldoorlog vee gehouden voor de kasteelheer. Voor Jolande en Christiaan was het hun gedroomde plek, gelegen aan een zandpad, midden in de natuur. Vanuit hun huis kijken ze op oude eiken, houtwallen en weidegrond. Vaak zien ze reeën lopen. De 1,2 hectare grond rond het huis biedt ruimte aan oude fruitbomen en nodigt uit tot een beetje ronddwalen en mijmeren op een van de bankjes. Gasten die dat willen, mogen kamperen in de boomgaard, waar ze ’s avonds bij een van de vuurplaatsen kunnen genieten van de zonsondergang.

‘Deze plek voldeed aan al onze wensen’, vertelt Christiaan, terwijl we een wandeling maken over het terrein. ‘Het is hier stil, het ligt niet te ver van een school voor de kinderen en er stonden oude schuren die we konden renoveren. Toen we onze belangstelling kenbaar maakten bij Staatsbosbeheer, die eigenaar was van de boerderij, moesten we echt uitgebreid solliciteren, met cv en al. Ze waren een beetje bang voor impulsieve gelukszoekers.’

Christiaan maakte een mooie presentatie van de plannen en het echtpaar werd de gelukkige nieuwe eigenaar van de oude boerderij. ‘De grond is eigendom gebleven van Staatsbosbeheer, waardoor we geld overhielden voor de verbouwing.’

Op 1 januari 2020 kregen Christiaan en Jolande de sleutel van de boerderij en konden ze aan de slag met hun stiltecentrum, dat ze The Place to – Be noemden. ‘Omdat je hier niets hoeft te bewijzen, niets hoeft te presteren en iedereen hier zichzelf mag zijn’, legt Jolande uit.

Ze begonnen met de verbouwing van de deel – voorheen paardenstal met mestkelder en hooizolder – tot retraiteruimte en slaapkamers. Het resultaat: een prachtige, lichte zaal van 150 vierkante meter, waar ruimte is voor veertig personen op matjes. Zo is de zaal geschikt als yoga- en meditatiezaal, ceremonieruimte, trainingslocatie, workshopruimte of danszaal.

De gebinten herinneren aan de oude functie van de ruimte. De voormalige hildes, waar in vroeger tijden hooi en stro lagen opgeslagen, zijn omgetoverd tot loungeruimtes, waar op de grond dikke kussens liggen om te ontspannen. ‘Deze zaal is twaalf meter hoog en doet denken aan een kathedraal’, lacht Christiaan. ‘Daarom noemen we deze ruimte Sacred Space.’ Zelf wonen Jolande en Christiaan met hun dochters Amélie (11), Anna-Roos (9), Julia (6) en golden retriever Baddhu in het voorhuis.

Het oorspronkelijke plan om zelf retraites te organiseren in de avonden en de weekenden bleek niet ideaal met drie jonge kinderen. Jolande: ‘Toen zijn we de ruimtes gaan verhuren. Aan tantragroepen, voor stilte- en yogaretraites, we ontvangen eigenlijk allerlei groepen die iets doen op het spirituele vlak.’

Op de langere termijn willen ze ook zelf weer trainingen gaan geven, nu doen ze dat mondjesmaat: Christiaan begeleidt maandelijks een cirkel waarin mannen werken aan hun persoonlijkheid. Jolande geeft moeder-dochterweekenden waarin samen ‘mooie herinneringen worden gemaakt’. Christiaan: ‘Managementtrainingen kunnen ook, maar daar houden we het dan wel bij. We willen geen feesten met bierdrinkende bbq’ers. Dat past hier niet.’

In 2023 kregen Jolande en Christiaan een zogeheten LEADER-subsidie (zie kader), waarmee ze de oude koeienstal sloopten en op de oude fundamenten tien ecosuites en een eetzaal konden bouwen. De verbouwing is dit voorjaar afgerond. ‘Het bijzondere aan dit retraitecentrum is dat het volledig circulair en biobased is en in samenwerking met lokale agrariërs is gebouwd’, vertelt Christiaan.

Voor de gebintconstructie werden lokale Douglas-sparren gebruikt, de vloer en wanden werden geïsoleerd met stro, afkomstig van agrarische bedrijven in de Achterhoek. In het plafond zit gehakseld olifantengras ter isolatie, ook lokaal geteeld, en de scheidingswanden zijn geïsoleerd met oude spijkerbroeken uit Frankrijk. Stadsmijn Achterhoek, dat restpartijen en gebruikte bouwmaterialen uit bijvoorbeeld slooppanden weer op de markt brengt, leverde de vele honderden latjes voor de fraaie gevelbekleding.

‘Dit deel van het retraitecentrum is een ontwerp van architectenbureau Overtreders W, dat ik kende uit mijn evenemententijd. Op basis van die duurzame aanpak hebben we een lening gekregen van Rabobank’, vertelt Christiaan.

Vijf jaar nadat ze Amsterdam verruilden voor de Achterhoek staan Jolande en Christiaan nog altijd achter die keuze. Jolande: ‘Dit is echt een lot uit de loterij. Zo’n mooie, stille plek op zo’n mooi landgoed.’ Christiaan: ‘Terwijl we toch dicht bij steden als Doetinchem, Arnhem en Zutphen wonen. En in twee uur zijn we in Amsterdam. Ja, het was een heel goede stap om de stilte op te zoeken.’