‘Onze hulpboeren voelen zich superverantwoordelijk voor de boerderij’

Onder aan de dijk van de Ommedijkse Watering in de Zoeterwoudse Geerpolder ligt De Boerderijn. Deze boerderij is al vier generaties in handen van de familie Van Rijn. Sinds 2002 is het officieel een zorgboerderij waar vier dagen in de week tien volwassen hulpboeren met een verstandelijke beperking Geert (38) en Corlene (37) van Rijn komen helpen. Dieren voeren, stallen uitmesten, tuinieren en andere klussen die er op een boerenerf te doen zijn.

Eén hulpboer werkt al twintig jaar bij de familie, vertelt Geert: ‘Met hem ben ik opgegroeid, we zijn even oud. Dit is echt zijn werkplek. Hij voelt zich superverantwoordelijk voor de boerderij, want wie voert de koeien als hij er niet is? Ook als de taken heel eenvoudig zijn en onder begeleiding uitgevoerd worden, het is wel écht hún werk. Daar kunnen ze terecht trots op zijn.’

Op het erf zijn de werkzaamheden aan de grote moestuin die met hulp van het Rabo Impactfonds is aangelegd, in volle gang. De hulpboeren kweken biologische groenten voor eigen gebruik en voor de Voedselbank. Verderop, in de stallen, kijken de paarden en koeien nieuwsgierig naar het volk dat voorbij komt. Het grote vee is duidelijk gewend aan mensen.

Een mooie Black-Angus koe komt nieuwsgierig dichterbij. Paulien (67), Geerts moeder, aait het dier over haar kop. ‘Dit is zo’n lieverd. Corona heet ze. Ze is tijdens de pandemie geboren. Die periode was zo moeilijk te bevatten voor onze hulpboeren. Sommigen waren zelfs bang van het woord corona. Door ook een positieve betekenis aan het woord te koppelen, hebben we geprobeerd het minder beladen te maken. En met succes, Corona is echt ieders lieveling geworden.’

Moeder Paulien is de grondlegger van de zorgboerderij. ‘Toen mijn man John en ik de boerderij overnamen van Johns ouders was het een melkveehouderij en kaasmakerij. Maar dat kaasmaken was niet mijn ding en voor mijn man, die al jong een nieuwe heup kreeg, was kaasmaken fysiek te zwaar.’ Het kaasmaken ging er dus uit, maar er waren wel neveninkomsten nodig, want met alleen de melkveehouderij redden ze het niet. ‘Ik werkte in de zorg voor verstandelijke gehandicapten en ben toen voorzichtig begonnen met opvang aan huis voor die doelgroep. Gewoon met drie mensen bij ons in de woonkamer.’

Het was pionieren in die tijd. Een paar jaar eerder, in 1996, was het Persoonsgebonden Budget (PGB) ingesteld waarmee mensen hun eigen zorg kunnen inkopen. Maar in de eerste jaren werd daar nauwelijks gebruik van gemaakt, herinnert Paulien zich. Mede door initiatieven zoals de hare kwam daar verandering in. Alleen was nog allerminst uitgekristalliseerd wat er nodig was voor een zorgboerderij. Daar ging Paulien zelf voor zorgen.

‘Gewoon door te doen’, blikt ze terug. ‘En door kennis uit te wisselen.’ Dat deed ze in werkgroepen, met de Land- en Tuinbouw Organisatie (LTO), met zorginstellingen en andere zorgondernemers. Zo ontstonden er richtlijnen, protocollen en keurmerken, opgesteld door de Federatie Landbouw en Zorg.

Intussen groeide Geert op tussen de hulpboeren en had hij het prima naar zijn zin met hen. Hij volgde een technische opleiding en een deeltijdopleiding tot zorgondernemer in Dronten. Corlene werkte in die tijd in de psychiatrie voor de zorgboerderij van Rivierduinen. Een paar nieuwe schapen brachten haar in contact met De Boerderijn. Corlene: ‘Toen zag ik Geert en dacht: dat is een leuke boer. Nu ja, de rest is geschiedenis.’

Ze hebben inmiddels twee kinderen, Isa (6) en Ties (8), en runnen sinds twee jaar de zorgboerderij. Arbeidsmatige en zinvolle dagbesteding noemen Geert en Corlene het werk van hun hulpboeren. Corlene: ‘Er is hier geen werkdruk. De werkzaamheden worden uitgevoerd naar eigen kunnen van de hulpboeren. Wij geloven dat het een goed gevoel geeft om zinvolle werkzaamheden uit te voeren. Dat zien we ook terug: de hulpboeren komen altijd met veel plezier naar hun werk.’

Eens per maand is de boerderij een weekend open voor jonge hulpboeren die komen logeren, vertelt Corlene. ‘Hun ouders kunnen dan even op adem komen of wat meer tijd aan de rest van het gezin besteden. De logés leren hier intussen hoe ze in een groep moeten functioneren en hoe het is om van huis te zijn. Een goede voorbereiding voor als ze later begeleid gaan wonen in een groep.’

Maar bovenal zijn ze lekker een weekend buiten aan het ravotten’, vult Geert aan. ‘Wij doen hier namelijk niet aan schermpjes, dat is ook een belangrijke regel op onze zorgboerderij. De logés vinden dit, tot grote verbazing van hun ouders, geen enkel probleem. Ze zijn de hele dag buiten. Ze helpen met de klusjes, scheuren met de skelters, spelen in de hooiberg en genieten van het contact met de dieren. Wie vindt dat nou niet leuk?!’