Tassenmerk Fraenck combineert design met aandacht voor mensen

Het is een vrolijke reuring in het atelier van Fraenck aan de Beekstraat in Arnhem. We horen het zachte gezoem van industriële naaimachines. Medewerkers werken aan mooie tassen. De sfeer is gemoedelijk, er wordt gelachen en het bezoek krijgt uit handen van medewerker Mo meteen een kop koffie aangeboden.

Fraenck is een sociaal en duurzaam modemerk uit Arnhem dat in 2018 is opgericht door ontwerpduo Ho en Mulder. Het bedrijf houdt zich bezig met het ‘upcyclen’ van materialen. Ze gebruiken afvalmaterialen zoals textielresten, zeildoek, kunstleer, banners, treinstoffen en afgedankte tenten om er tassen, rugzakken, etuis en andere accessoires van te maken.

Fraenck is een social enterprise. Alle producten worden met de hand gemaakt in Arnhem, vaak door mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Zij krijgen begeleiding en leren er werken in een productieomgeving.

Sinds vorig jaar is mede-oprichter Ratna Ho alleen eigenaar van Fraenck. Wij ontmoeten Ratna in haar kantoortje achter in de zaak. ‘Maar hier zit ik niet vaak hoor. Ik beweeg me vooral tussen mijn mensen. Ik heb totaal 25 collega’s waarvan er ongeveer twintig een afstand tot de arbeidsmarkt hebben. Die schenk ik veel aandacht. We stomen ze klaar voor een reguliere baan in de maatschappij, maar sommigen vinden het hier ook fijn. Het gaat erom dat ze zich gewaardeerd voelen en leren dat ze ertoe doen.’

Ratna groeide op in Haarlem en ontdekte al jong haar passie voor mode. Na de middelbare school koos ze voor de opleiding Fashion Design aan ArtEZ Hogeschool voor de Kunsten in Arnhem, een gerenommeerde opleiding waar ze haar creatieve talent verder ontwikkelde.

In Engeland volgde ze aansluitend een masteropleiding aan de Central Saint Martins, onderdeel van University of the Arts London. Haar afstudeercollectie haalde de publiciteit en viel in de smaak. Tijdens haar studie leerde ze niet alleen ontwerpen, maar ook kritisch kijken naar materialen en productieprocessen.

Uitgerekend op het moment dat ze na haar studie wilde nadenken over haar toekomst, hing discjockey Armin van Buuren aan de lijn. ‘Of ik de kleding wilde ontwerpen voor de dansers tijdens zijn wereldtournee. Dat kon ik niet laten liggen.’

Het bracht haar bekendheid in binnen- en buitenland. Toch merkte Ratna al snel dat de commerciële mode-industrie niet volledig bij haar paste. Ze vond het lastig om te werken in een wereld waarin vaak meer aandacht is voor winst dan voor duurzaamheid en sociale waarden. Daarom besloot ze in 2018 samen met haar toenmalige partner haar eigen merk te starten. ‘Met Fraenck wilden we laten zien dat mode ook anders kan: stijlvol, innovatief en met aandacht voor mens en milieu.’

Terwijl Ratna haar verhaal doet, is er veel bedrijvigheid in het atelier. We zien Mo, die bezig is met het stikken van een serie nieuwe laptoptassen. ‘Mo is gevlucht uit Syrië, bouwde zijn leven helemaal nieuw op vanuit niks. Hij is een van onze vaste krachten. We kijken altijd eerst wat iemand nodig heeft. Rust, ritme, werkplezier. Pas daarna wat iemand kan bijdragen aan het productieproces. Dat levert bij veel van onze mensen de mooiste groei op.’

‘Fraenck werkt met verschillende grote klanten en partners. Er worden tassen gemaakt van oude reclamedoeken van bijvoorbeeld festivals en musea. Banners van het Rijksmuseum worden verwerkt tot een serie stijlvolle shoppers en etuis. Bedrijven als KLM, ArtEZ, Zeeman en Staatsbosbeheer kloppen graag bij Fraenck aan om restmaterialen een tweede leven te geven in de vorm van maatwerkproducten met een duurzaam verhaal. Ook Rabobank liet op deze manier tassen maken en ondersteunt Fraenck ook op andere manieren.

Al die opdrachten zorgen natuurlijk voor inkomsten, maar vooral ook voor trots bij het team, zeg Ratna. ‘Als je hier werkt, zie je letterlijk dat afval weer waarde krijgt. Onze mensen zijn daar net zo trots op als ik.’ De afgelopen jaren kreeg Fraenck meerdere boosts. Zo werd het bedrijf B-Corp gecertificeerd, een internationale erkenning voor duurzame en sociale bedrijven. Ook won Fraenck in 2022 de Arnhemse Stadsprijs voor Innovatie en Duurzaamheid.

Ratna: ‘Dat zijn mooie momenten. Maar de grootste boost krijg ik als ik zie dat een van mijn mensen hier vertrekt omdat hij of zij een reguliere baan heeft gevonden. Dat is ons doel: een springplank zijn.’ We krijgen een rondleiding. Ratna: ‘We groeien hard en gaan verhuizen. Al hebben we nog geen nieuwe locatie gevonden. Als ik mijn werk maar op mijn manier kan uitvoeren. Ik wil geen afstand creëren tussen mij en mijn mensen. Ik wil dat iedereen zich gezien voelt.’

Naast de winkel in Arnhem verkoopt Fraenck haar collectie ook online via een eigen webshop en via een netwerk van duurzame conceptstores door het hele land. Internationaal begint het merk eveneens voet aan de grond te krijgen. Toch wil Ratna het bedrijf bewust en gecontroleerd laten groeien. ‘Ik wil niet groter groeien ten koste van wat Fraenck bijzonder maakt. Onze kracht is dat we design, duurzaamheid en sociale impact combineren. We willen blijven inspireren.

‘Daarom geef ik ook lezingen en workshops over circulair ontwerpen en sociaal ondernemerschap. Ik hoop dat ik anderen kan laten zien dat je als ontwerper of ondernemer een verschil kunt maken. Dat je niet alleen producten maakt, maar ook kansen voor mensen.’