

Ziekenhuizen
De toekomst van...Ziekenhuizen worden steeds duurzamer en zorg vindt vaker thuis plaats. Rijnstate Elst, een modern ziekenhuis voor dagopnames, is dankzij zonnepanelen en een waterstofvoorziening grotendeels klimaatneutraal. Het ruime en lichte gebouw is efficiënt ingericht en toekomstgericht gebouwd. ‘We brengen zorg dicht bij mensen door meer behandelingen thuis te laten plaatsvinden.’
Behalve in Elst heeft Rijnstate vestigingen in Arnhem en Zevenaar. ‘Daarmee zijn we goed vertegenwoordigd in de regio’, zegt Hans Schoo, lid van de raad van bestuur van Rijnstate. ‘Omdat Rijnstate Elst in 2023 is opgeleverd, kon er bij het ontwerp rekening worden gehouden met duurzaamheid en de manier waarop de zorg in de toekomst wordt vormgegeven.’
Dat zie je terug in de inrichting van het ziekenhuis. ‘Er zijn geen wachtkamers’, vertelt Schoo. ‘Patiënten komen binnen en checken in met een QR-code. We hebben vrijwilligers die daarbij helpen. Op de plek waar je moet zijn, is een koffiecorner en een ruime, lichte hal met stoelen. Patiënten ervaren hierdoor meer rust.’
Ruimtebesparing
De inrichting van het ziekenhuis levert een enorme besparing in ruimte op. ‘Rijnstate Elst kwam in de plaats van vestigingen in Arnhem-Zuid en Velp, maar is een stuk kleiner’, zegt Schoo. ‘Een van de trends is namelijk dat zorg zich verplaatst van ziekenhuis naar huis. Dankzij thuismonitoring kunnen patiënten beter en sneller in hun vertrouwde omgeving herstellen van een ingreep.’
Die zorg aan huis hoeft niet onpersoonlijk te zijn. ‘We beseffen heel goed dat soms een warme hand nodig is’, aldus Schoo. ‘Maar veel gesprekken kunnen online plaatsvinden. De uitslag van een bloedonderzoek, bijvoorbeeld, kun je opzoeken in je dossier. Voor de interpretatie van die uitslag is een gesprek met de arts nodig, maar dat kan online. Een ziekenhuis wordt dan meer een plek voor acute zorg, ernstig zieke patiënten en voor geplande zorg.’
Nieuwe apparatuur
Nieuwe apparatuur betekent een verbetering in de zorg. Een voorbeeld hiervan is de CT-scanner uitgerust met een hartmodule. Al na één hartslag kan dit apparaat de conditie van het hart meten en daarop een vervolgplan baseren.
‘Veel mensen komen bij de huisarts met pijn op de borst’, vertelt Schoo. ‘Dankzij deze scanner kunnen we sneller zien of de patiënt een vervolgbehandeling nodig heeft in het ziekenhuis, of met een diagnose terug kan naar zijn huisarts. Dat ontlast de spoedeisende hulp enorm.’

Rijnstate Elst is een dagziekenhuis. Er worden geen patiënten opgenomen en er vinden alleen operaties plaats waarbij de patiënt aan het einde van de dag weer naar huis kan. Omdat de spreek- en onderzoekskamers in Rijnstate Elst niet zijn gebonden aan een bepaalde arts of specialisatie, zijn er minder nodig. ‘Minder vierkante meters betekent minder energiegebruik en meer thuiszorg betekent minder reisbewegingen’, zegt Schoo. ‘Dat heeft enorme gevolgen voor onze CO₂-uitstoot. Die is fors omlaag gegaan.’
Klimaatneutraal
Daarbij is de vestiging in Elst als eerste ziekenhuis in Europa over enkele jaren zo goed als klimaatneutraal. Er is geen gasaansluiting en energie wordt opgewekt met behulp van ruim dertienhonderd zonnepanelen. Overgebleven zonne-energie wordt omgezet in waterstof en opgeslagen in twee supertanks op het terrein. Die tanks fungeren als batterijen. Zodra het nodig is, wordt de waterstof weer omgezet in stroom.
‘We zijn op dit moment al voor zestig procent zelfvoorzienend’, zegt Schoo. ‘We verwachten dankzij de vollopende waterstoftanks over een aantal jaar volledig op eigen stroom te kunnen draaien.’
Zorg in cijfers
In totaal brachten in 2023 ruim 9,7 miljoen mensen in Nederland een bezoek aan het ziekenhuis voor een onderzoek, behandeling of diagnose.
In 2023 waren er 2.953.000 opnames in een ziekenhuis. Bij ongeveer de helft hiervan ging het om een dagopname
Bij oogaandoeningen is 94,5 procent van de behandelingen poliklinisch
Gemiddeld verbleven mensen 5,1 dag in het ziekenhuis
27,3 procent van de poliklinische consulten vond plaats op afstand (telefonisch / beeldbellen / e-consult)
Bron: CBS Statline en vzinfo
- Auteur: Arwen Kleyngeld
- Fotograaf: Henk Wildschut















