Duurzaamste Hovenier van Nederland laat zien dat tuinieren anders kan

‘Ik had een bus, een aanhanger en een schep’, vertelt eigenaar Brendan Adams over het begin van Holsto. ‘Vanuit een gehuurde garagebox deed ik hovenierswerk. Toen het bedrijfje groeide, kregen we dit terrein van de gemeente tot onze beschikking. In 2015 stonden er twee plantentafels, nu hebben we zo’n tweeduizend soorten planten en bomen. En bijna alles is biologisch.’

In 2021 kreeg Holsto als eerste groencentrum van Nederland het SKAL-keurmerk voor biologische planten. ‘We wilden niet zomaar roepen dat we duurzaam zijn, maar het ook waarmaken’, zegt Adams’ partner Evelien van Adrichem. ‘En het gaf ook gewicht. Mensen vinden je beter, je krijgt kwekers over de vloer die zeggen: wij hebben dit of dat, willen jullie dat verkopen? Zo is ons assortiment enorm gegroeid.’

Inmiddels verkopen ze nagenoeg alleen maar biologisch of duurzaam gekweekte planten – zonder gif en kunstmest: van vaste planten tot heesters, (fruit)bomen, waterplanten, bloem­bollen, zaden, kruiden en kamerplanten. ‘We durven wel te zeggen dat we het breedste biologische assortiment van Nederland hebben’, aldus Adams.

Een bijzonder en duurzaam initiatief is de verhuur van kerstbomen met kluit. ‘Een kerstboom drie weken in huis hebben en daarna weggooien, is natuurlijk allesbehalve duurzaam’, zegt Van Adrichem. ‘En in tegenstelling tot wat veel mensen denken: een kunstboom is dat ook niet. Dus bedachten we dit: mensen huren een boom, verzorgen hem tijdens de Kerst en brengen hem terug. Wij houden hem het jaar door gezond, en met Kerst kan hij weer mee naar dezelfde klant. Veel duurzamer én leuker.’

Sinds kort experimenteren ze ook met biologische kerstbomen, een primeur in Nederland. Adams: ‘Vorig jaar hadden we de eerste kleintjes in pot, dit jaar zijn ze alweer groter. Dat gaan we verder uitbreiden.’

Niet alleen op het eigen terrein, ook in de omgeving laat Holsto zien wat er mogelijk is. In het centrum van Olst werd het kerkplein opnieuw ingericht. ‘Bijna honderd procent van de beplanting is biologisch, heel bijzonder voor zo’n groot project’, zegt Adams.

‘Het mooiste vind ik dat we het samen met de dorpsbewoners hebben aangelegd. Er was een plantdag, ook kinderen hielpen mee. Later fietste er een meisje langs dat trots tegen haar ouders zei: ‘Kijk, dat heb ik ingezaaid!’ Dat maakt het plein echt van iedereen.’

Van Adrichem vult aan: ‘Rondom de kerk bloeit nu een biologisch, inheems bloemenmengsel, speciaal ontwikkeld voor de biodiversiteit. Zelfs het zaad is biologisch, dat was er nog bijna niet. Het bleek het eerste op maat gemaakte biologische mengsel dat het zaad­bedrijf leverde. Dat zijn dingen waar we blij van worden.’

Op het terrein van Holsto zijn de verschillen met een gewoon tuincentrum direct zichtbaar. Geen hoeken met diervoeding of hippe tuinmeubels, wél overal bordjes met ‘biologisch’ of ‘duurzaam’. Een deel van de beplanting wordt zelf gekweekt.

Daarnaast experimenteert het team met eigen potgrond. Adams: ‘We doen proeven met lokale reststromen. Geen veen of kokos, want de winning daarvan is funest voor natuur en klimaat. Onze eigen mengsels scoren goed – zelfs beter dan commerciële potgrond.’

Ook composteren ze een deel van hun afval met wormen. ‘Dat geeft hele rijke compost, die we weer gebruiken in de potgrond. Het is nog kleinschalig, maar laat zien dat je met gesloten kringlopen prachtige resultaten krijgt.’

De idealistische aanpak leverde dit jaar landelijke erkenning op. Afgelopen januari won Holsto de titel Duurzaamste Hovenier van Nederland. ‘Dat was echt een kroon op ons werk en een motivatie om op deze weg door te gaan’, zegt Adams.

‘Want het is heus niet altijd makkelijk. We hebben afscheid moeten nemen van fijne leveranciers, omdat ze niet duurzaam werkten. Dat soort dingen doen pijn, maar je moet trouw blijven aan je visie, uiteindelijk is dat het allerbelangrijkste. De jury zei dat duurzaamheid in elke vezel van ons bedrijf zit, dat deed me echt wat.’

Op het terrein werken elf medewerkers en in het hoogseizoen extra krachten. Studenten, seizoenswerkers, mensen uit de regio: iedereen helpt mee. ‘En er lopen hier nog andere collega’s rond: ooievaars, egels, lieveheersbeestjes, sluipwespen, een uil en af en toe een marter’, lacht Van Adrichem. ‘Die staan ook op onze website onder het kopje ‘team’. Zij houden voor ons de plaag­dieren onder controle en horen er gewoon bij.’

Adams groeide op in Brummen en voelde altijd al veel liefde voor planten. Hij verbouwde als kind enthousiast groenten en kruiden in zijn moestuintje in de achtertuin. Ook zijn idealisme en hang naar duurzaamheid kreeg hij van huis uit mee. ‘Mijn opa begon een vrije school en mijn moeder voedde me vegetarisch op in de jaren tachtig, toen dat nog pionieren was. Ik heb altijd gevoeld: het kan anders. We hoeven niet alles te doen voor geld.’

Van Adrichem vult aan: ‘Ik ben opgegroeid in het Westland, tussen de kassen. Daar is het vooral efficiënt en commercieel. Ik heb hier veel van Brendan geleerd en samen hebben we een eigen koers gevonden. Wij kiezen bewust voor dingen die minder opleveren, maar beter voelen. Ik denk dat de jury gelijk had: het zít daadwerkelijk in elke vezel. In ons kantoor staan alleen maar tweedehands kantoormeubelen en we verspillen hier niks.’

De ambities zijn duidelijk. ‘We willen nog meer zelf kweken’, zegt Adams. ‘Hoe minder transport, hoe beter. En we willen echt helemaal biologisch worden. We zijn er bijna.’ Van Adrichem: ‘Daarnaast willen we mensen blijven inspireren. Of dat nu via een rondleiding is van een schoolklas of een project in het dorp – we laten zien dat het anders kan.’