Virtual reality-technologie

‘Professioneel succesvol zijn, is voor mij onlos­makelijk verbonden met maatschappelijke betrokkenheid en een inclusieve samenleving’, begint Tim van Dam, samen met Erik Welling eigenaar van Changefied, een bedrijf dat gamified oplossingen – in de vorm van spelletjes dus – ontwikkelt.

‘Omdat iedereen dezelfde kansen verdient, hebben we voor neuro-divergente mensen – wier brein anders functioneert dan gemiddeld – een virtual reality-game ontwikkeld zodat ze makkelijker zelfstandig met het openbaar vervoer kunnen reizen.’

Het begon allemaal bij het IT-bedrijf waar Van Dam werkte. ‘Ik zag hoe collega’s met autisme opbloeiden als ze zelfstandig met het ov konden reizen. En dat raakte mij. Toen mij gevraagd werd een VR-tool te ontwikkelen voor het openbaar vervoer, wist ik in eerste instantie niet hoe ik dat moest aanpakken. Tot ik Erik Welling, mijn huidige compagnon en de meest technische van ons twee, ontmoette.’

Beide heren richtten twee jaar geleden Changefied op en brachten een VR-game voor het ov op de markt. ‘De kracht van onze game is dat het geen filmpje is waar je doorheen wandelt en naar handelingen kijkt, want dan leer je net te weinig, maar dat je die handelingen daadwerkelijk moet uitvoeren. Door die handelingen, zoals je ov-pas tegen de scanner leggen, meerdere keren te doen, wordt het een automatisme en levert het geen stress meer op als je het in het echt moet doen. Je doet de game onder begeleiding, zodat je, als je bijvoorbeeld de bus gemist hebt, na afloop met de begeleider kunt bespreken hoe je beter leert plannen.’

Changefied levert sinds dit najaar virtuele ov-sets aan dertig locaties van het voortgezet speciaal onderwijs in Noord-Holland. Daarnaast traint het de docenten en levert het aan sociale werkplaatsen en het mbo. Volgens Van Dam zijn er mbo-leerlingen die de weg van huis naar school wel kennen, maar geen idee hebben hoe ze naar hun stageplek aan de andere kant van de stad moeten komen.

‘Daarnaast maken ook ouderen gebruik van de tool’, vertelt Van Dam. ‘Stel, opa is overleden en hij bestuurde altijd de auto, dan wil oma wel zelfstandig met het ov naar haar kleinkinderen toe kunnen.’

Intussen bouwt Changefied aan een breder VR-platform waarin realistische situaties worden nagebootst. Zo ontwikkelt het een supermarktgame. ‘Boodschappen doen is een issue voor veel neuro-divergente mensen. Iets wat voor ons normaal is, is dat voor hen niet.’

‘Het begint al bij binnenkomst van de winkel waar ze moeten kiezen tussen een karretje of een mandje. Ook hebben sommigen geen idee wat ze nodig hebben. Dan pakken ze maar een boodschappenlijstje dat iemand heeft achtergelaten in een karretje, om vervolgens thuis te komen met producten waarvan ze niet weten wat ze ermee moeten doen.’

Behalve dat mensen die voorheen aan de zijlijn stonden, dankzij VR volwaardig kunnen meedraaien in de samenleving, komen de games ook de economie ten goede. ‘Het welzijn van deze mensen verbetert, waardoor er minder zieken en uitkeringsgerechtigden zijn. Ook de vervoerskosten dalen, doordat er minder taxibusjes en begeleiders nodig zijn. Kortom, dit mes snijdt aan meerdere kanten.’