‘Een leuke dag voor zoveel mogelijk kinderen’

De lucht is grijs en het motregent, maar de groep die bij het Fonkelhuis aankomt, trekt zich daar niets van aan. Het is een gezelschap van stichting Zorg bij AFA, voor kinderen met een handicap. Van de negen kinderen zitten er acht in een rolstoel. Daarom is er voor elk kind een begeleider. Ze worden snel binnengebracht in het huis, waar het warm en gezellig is. De vrijwilligers hebben gezorgd voor drankjes en taart.

‘Niet voor alle kinderen is het even vanzelfsprekend om er een dagje op uit te kunnen’, zegt Ingrid van den Berg-Slotboom, operationeel manager bij Stichting Fonkel. ‘Daarom organiseert de stichting Fonkeldagen, vanuit het Fonkelhuis, aan de rand van Ouwehands Dierenpark.’

De stichting is dertien jaar geleden opgericht door een groep vrienden uit de buurt van Nijmegen. ‘Ze hadden destijds zelf jonge kinderen en wilden graag iets doen voor kinderen die het minder goed hebben. De dag is bedoeld voor kinderen die bijvoorbeeld langdurig of chronisch ziek zijn, een lichamelijke of verstandelijke beperking hebben, onder de armoedegrens leven, een problematische gezinssituatie hebben of speciaal onderwijs volgen. Vandaag zijn er veel kinderen met een lichamelijke en geestelijke beperking, maar dat is niet altijd het geval.’

Vrijwilliger Loes is druk bezig met limonade en koffie voor de kinderen en begeleiders. Zij is al acht jaar lang vrijwilliger in het Fonkelhuis. ‘Mijn doel is ervoor te zorgen dat iedereen met een lach weggaat. Daar haal ik veel voldoening uit.’ Bij de kinderen zie je de ontspanning, ze krijgen een lach op hun gezicht en kijken om zich heen. Zodra de taart op is, worden er koekjes gebakken. De vrijwilligers leggen blokken kant-en-klaar deeg op tafel. De kinderen kunnen aanschuiven, vormpjes maken en kleurige versiering toevoegen. Kinderen die niet willen bakken, kunnen spelen met bijvoorbeeld de voetbaltafel, het poppenhuis of het andere speelgoed. Natuurlijk zijn er ook spelletjes en boeken. Voor kinderen die tot rust willen komen, is er de snoezelruimte.

Al vrij snel is het tijd om de dierentuin in te gaan, het hoogtepunt van het bezoek, via de achterdeur van het Fonkelhuis. ‘Afhankelijk van de groep gaat er een gids mee het park in’, zegt Van den Berg. ‘Natuurlijk is niks verplicht. Kinderen kunnen ook in het huis blijven als ze dat liever willen.’

Als de kinderen tussendoor zich even willen terugtrekken, of verschoond moeten worden, is het huis altijd dichtbij. ‘We hebben een verschoonruimte voor grote kinderen’, vertelt Van den Berg. ‘Dat lijkt vanzelfsprekend, maar er zijn maar twee parken in Nederland die dat hebben. Op andere plekken moeten grotere kinderen gewoon op de grond liggen, wat heel naar voor ze is.’

De groep van Zorg bij AFA maakt een rondje langs de apen, koala’s en panda’s, voordat ze naar de zeeleeuwenshow gaan. Vooral de orang-oetans kunnen op enthousiasme rekenen, maar ook de pandabeer, die rustig op een stengel bamboe kauwt, is populair. ‘Wat een lief beest’, verzucht Nazmi (21). Hij is een van de begeleiders. ‘Omdat de kinderen zowel geestelijk als lichamelijk beperkt zijn, kunnen ze niet praten, maar je kunt zien aan hun gedrag dat ze het heel leuk vinden en dat ze genieten van de dag. ’s Avonds zijn ze helemaal uitgeput, want het kost veel energie.’

Aisha Badloe (25) is de oprichter van Zorg bij AFA. ‘Ik kwam in eerste instantie bij ouders thuis, om ze te helpen bij de zorg voor hun gehandicapte kinderen. Ik merkte dat ze het zwaar vonden en blij waren met hulp. Ze vroegen me of de kinderen ook konden komen logeren. Er kwam steeds meer vraag. Dat kon ik in mijn eentje allemaal niet bolwerken.’

Badloe besloot Zorg bij AFA op te richten. ‘Ik heb een aantal medewerkers, maar ook veel vrijwilligers. We kregen een huis op het Bio Vakantieoord in Arnhem en om de week organiseren we een weekend. Er komen maximaal tien kinderen, waar we het hele weekend leuke dingen mee doen, zoals zwemmen, koken, bakken, snoezelen. De kinderen hebben een fijn weekend en de ouders zijn blij, worden ontlast, ze hoeven een weekend niet zelf te zorgen en kunnen er daarna weer tegen.’

Badloe is een van de verwijzers, met wie Stichting Fonkel werkt. ‘Daar hebben we er ongeveer vijfenzeventig van’, vertelt Van den Berg. ‘Zij kiezen de gezinnen en kinderen uit die in aanmerking komen voor een Fonkeldag. Het zijn mensen die bij allerlei patiëntenverenigingen, stichtingen en opvanghuizen werken en de gezinnen en kinderen die in aanmerking komen voor een dag goed kennen. Ook werken we samen met stichting Droomdag, een organisatie die een mooie dag organiseert voor gezinnen waarvan een van de ouders ernstig ziek is.’

Stichting Fonkel probeert jaarlijks zoveel mogelijk verschillende kinderen een leuke dag te bezorgen. ‘Vaak komen de ouders, broers en zussen mee’, legt Van den Berg uit. ‘We hebben dan drie of vier gezinnen, waarvan de kinderen allemaal dezelfde problematiek hebben. We merken dat ouders dat heel fijn vinden, omdat ze ervaringen en praktische informatie met elkaar kunnen uitwisselen. Dat lotgenotencontact is een essentieel onderdeel van ons werk geworden.’

De zeeleeuwenshow is eerder afgelopen, want zeeleeuw Maya heeft er vandaag geen zin in. Ze doet de kunstjes niet, maar zwemt een beetje rond in het bassin. Het maakt de kinderen niet uit. Hun begeleiders duwen hen nog even langs de koala’s en ijsberen, die relaxed in hun verblijf liggen, tot ze teruggaan naar het Fonkelhuis voor de lunch.

De drie vrijwilligers van de dag zijn al bezig met het neerzetten van schalen met brood, tomaatjes, komkommer en allerlei soorten beleg. Er worden stapels pannenkoeken gebakken en er zijn broodjes met worst en kroketten. Vrijwilliger Karin is bezig de inmiddels afgebakken koekjes van de kinderen in zakjes te doen met hun naam erop. ‘Ik doe dit werk nu zo’n anderhalf jaar, naast een fulltime baan in de administratie. Ik vind het prachtig. Met een paar uur hulp in het weekend kan ik echt verschil maken. Ik zie hoe de kinderen genieten.’

Ook vrijwilliger Riet geniet van de enthousiaste kinderen. ‘Ik werk hier al acht jaar, sinds mijn pensionering als verpleegkundige. Eigenlijk was ik van plan om in een hospice te gaan werken, maar dit sprak me toch meer aan. Er komen allerlei kinderen. Alle groepen zijn anders, maar allemaal leuk. Je ziet vaak mooie gesprekken op gang komen, ook tussen ouders.’

Er werken ongeveer vijftig vrijwilligers bij Stichting Fonkel. ‘We hebben altijd genoeg mensen om een dag te begeleiden’, vertelt Van den Berg. ‘Alle vrijwilligers kunnen zelf maandelijks op de lijst aangeven hoe vaak en wanneer ze willen werken. De meesten doen het twee of drie keer per maand. Er zijn zowel doordeweeks als in het weekend groepen en gezinnen die we ontvangen. We hebben veel gepensioneerden, die het leuk vinden om zich nuttig te maken, maar ook jonge mensen. De jongste vrijwilliger is twintig jaar, de oudste zesentachtig.’

De dag ziet er altijd ongeveer hetzelfde uit. ‘Rond half tien komt de groep aan’, legt Van den Berg uit. ‘Er staat een Fonkel-mascotte bij de deur om ze welkom te heten. De kinderen en begeleiders krijgen koffie, limonade en wat lekkers. Daarna is er even tijd om koekjes te bakken of spelletjes te doen, voordat de kinderen met een gids naar het park gaan. Na een ronde door de dierentuin is het tijd voor lunch. Na het eten kunnen de kinderen weer de dierentuin in, of ze blijven in het Fonkelhuis om te spelen. Rond half vier zijn ze meestal uitgeput en vertrekken ze met een voldaan gevoel en een goedgevulde goodiebag naar huis.’