‘Over vrijheid zeiden mijn ouders altijd: weet dat dit bijzonder is’

De wieg van Malkis Jajan (30) stond in Enschede. ‘Mijn broer en zus zijn wat ouder dan ik. Zij zijn in Syrië geboren en hebben nog in azc’s gewoond’, zegt hij. ‘Ik niet. Syrië was en is een land met een dictatuur, waar ze geen vrijheid hadden. Mijn ouders behoorden tot de Suryoye, een christelijke minderheid. Een feestdag vieren die paste bij hun cultuur mocht niet. Deed je dat wel, dan werd je opgepakt. Vandaar dat ze zijn gevlucht. Ik weet dus hoe belangrijk het is dat we die vrijheid in Nederland wel hebben én houden.’

Vrijheid is niet vanzelfsprekend, weet hij. ‘Vanwege mijn achtergrond denk ik dat ik vrijheid meer dan gemiddeld waardeer.’ Ook omdat hem dat van huis uit werd meegegeven: waardeer wat je hebt, was daar het motto. ‘Je kon in Syrië wel stemmen, maar als er maar één kandidaat is, dan heeft dat niet zo veel zin. In Nederland hebben heel veel mensen het heel goed, men kijkt naar elkaar om. Mijn ouders stipten dat altijd wel aan: weet dat dit bijzonder is.’

Zijn trots op Enschede spat van hem af. ‘Toen ik hier halverwege de jaren negentig werd geboren, ging het niet goed met de stad. Na het ineenstorten van de textiel lag Enschede op z’n gat. Er verdwenen banen, mensen vertrokken en de stad verpauperde.’ Hij groeide met zijn familie op aan de Sibculobrink in de Wesselerbrink in Enschede-Zuid. Dat was destijds bepaald niet het beste stukje Enschede.

‘De politie kwam daar zo vaak dat ik dacht dat die daar ook woonde’, zegt hij. De huizen in de wijk gingen tegen de vlakte en maakten plaats voor nieuwe woningen. ‘Het is erg opgeknapt, net als veel andere buurten in Enschede zijn verbeterd. Ik heb de stad eigenlijk elk jaar een beetje mooier zien worden.’

Nog wat voorbeeldjes die de vooruitgang van Enschede illustreren? ‘Er kwam een tweede ring op de Grolsch Veste, waar FC Twente nu een grote club is en vierde qua bezoekersaantallen. Maaltijdbezorger Thuisbezorgd begon er en is uitgegroeid tot een miljardenbedrijf. Er kwam een megaparkeergarage onder de binnenstad, waardoor het winkelend publiek Enschede massaal weet te vinden. We zijn nu een stad waar mensen tegen opkijken. En daar ben ik trots op.’

Zijn interesse in politiek ontstond toen hij tijdens zijn studie communicatiewetenschappen stage liep in de Haagse Transvaalbuurt. Geen al te beste wijk. ‘Er werd veel ingebroken, ook bij mij, en er werd geen Nederlands gesproken op straat. Ik realiseerde me nooit dat we in Nederland zulke wijken hadden. Toen dacht ik: ik moet de politiek in, want ik wil niet dat we in Enschede ook van dit soort wijken krijgen.’

Waarom hij koos voor de VVD? ‘De VVD is een partij die zorgt voor economische welvaart. Bij de VVD kan iedereen zichzelf zijn. Hier kunnen mensen met verschillende meningen terecht. Ik ben conservatief-liberaal. Conservatief als in: dingen die goed zijn, moet je koesteren. Als ik lees dat een school in Utrecht geen Kerst meer viert, omdat dat mensen beledigt, dan ga ik steigeren. Ten eerste hoort Kerst bij Nederland en ten tweede: wie beledig je daar nou mee? Op veel andere punten ben ik liberaal: iedereen moet doen waar-ie zich goed bij voelt.’

Jajan moet zich, vanwege zijn achtergrond, weleens verdedigen voor zijn politieke kleur. ‘Vooral toen ik nog in de raad zat en als het over migratie ging. “Jij bent hier toch ook zelf naartoe gekomen”, kreeg ik te horen, plus nog wat nare woorden. Maar kijk nou eens naar de feiten: de VVD is inclusiever dan de meeste andere partijen. Neem onze lijsttrekker (Dilan Yeşilgöz, red.). Andere partijen praten erover, maar wij doen.’

Jajan heeft als wethouder wonen, werken en cultuur in zijn portefeuille. Het is hem op het lijf geschreven. ‘Mensen willen wonen’, zegt hij, ‘maar alleen woningen creëren heeft geen zin, omdat mensen ook een baan nodig hebben. En als je hier dan woont en werkt, wil je het ook leuk hebben. Dus dan komt de poot cultuur om de hoek kijken. Dat maakt het een leuke portefeuille. Er gebeurt wat en je ziet fysiek resultaat van je inspanningen. Zo beginnen we binnenkort met de bouw van een woontoren bij het spoor. Als die af is, dan zal ik daar met trots naar kijken.’

Jajan is ambitieus. ‘Heel ambitieus. Voor Enschede’, benadrukt hij. Verder kijkt hij (nog) niet. ‘Mensen vragen vaak of ik landelijke ambities heb. Maar ik zit nu nog in Enschede en ik wil hier nog ten minste vier jaar zitten.’ Hij wil Enschede, zíjn Enschede, nóg mooier maken. ‘We willen hier duizend woningen per jaar creëren. Appartementen, seniorenwoningen, grote huizen.’ Een project waarbij hij aan de basis stond, krijgt zo zoetjes aan vorm. ‘Dat is het Warenhuis aan de Korte Hengelosestraat, een gebouw waar straks de bibliotheek, filmhuis en jeugdtheater in zullen zitten.’ Het zijn dat soort zaken waar hij zijn politieke voldoening uithaalt. ‘Uit het, heel simpel gezegd, beter maken van het leven van mensen. Een jong koppel dat de sleutels van zijn eerste huis krijgt, daar word ik blij van.’

Ook buiten Enschede maakten mensen intussen kennis met Jajan. Zo maakte hij zich sterk voor een verbod op straatintimidatie en wilde hij torenhoge boetes voor zwerfafval. ‘Niks proefballonnetjes’, zegt hij. ‘Alleen: soms lukt het en soms niet. Die straatintimidatie is inmiddels landelijk verboden, er is op te handhaven. Net als lachgas. Dat hebben we hier verboden en is door heel veel gemeentes gekopieerd.’