‘Je verandert de wereld niet in één dag’

Een goed voorbeeld van die hulp is de biodi­versiteitsmonitor. ‘Het is een meetinstrument dat we samen met het Wereld Natuur Fonds (WWF-NL) en FrieslandCampina hebben ontwikkeld’, vertelt Jeen Nijboer. ‘Hiermee krijgt de boer inzicht in hoe hij zijn bedrijf nog verder kan verduurzamen. Dat gaat over uitstoot van broeikasgas, ammoniakemissies en natuur- en landschapselementen.

Hoeveel grasland heb je? Heb je heggen, bos, kruidenrijk grasland? Het mooie is dat vergroening beloond wordt: de markt betaalt meer voor een product met een kleinere ecologische voetafdruk. Voor de melkveehouderij is de biodiversiteitsmonitor al een groot succes. Hij wordt ook gebruikt in duurzaamheidsprogramma’s van zuivelverwerkers en door een keurmerk voor consumenten als On the Way to Planet Proof. Inmiddels hebben we ook voor de akkerbouw een variant van de biodiversiteitsmonitor ontwikkeld.’

Al even enthousiast is Nijboer over de Open Bodem Index, een online platform waar de boer kan zien hoe het is gesteld met de bodemkwaliteit van zijn perceel. ‘Hiervoor werken we samen met verzekeraar a.s.r., de grootste landeigenaar van Nederland, en drinkwaterbedrijf Vitens – want de bodem is een filter voor gezuiverd drinkwater.

Aan de hand van grondmonsters en satellietbeelden stellen experts van Wageningen University de bodemkwaliteit vast. Daarbij zijn verschillende factoren van belang, zoals de samenstelling: in een gezonde bodem zitten stikstof, fosfaat, kalium, allemaal wezenlijke voedingsstoffen voor planten. Ook van belang is dat er genoeg organische stof in zit, voor de bodemstructuur en het vermogen van de grond om vocht vast te houden. Dan hoeft de boer niet onnodig te sproeien als het niet geregend heeft.

Daar waar de biodiversiteitsmonitor zich vooral richt op alles boven de grond, kijkt de Open Bodem Index dus onder de grond. Niet minder belangrijk, want de bodemkwaliteit is cruciaal voor alles wat leeft: mensen, dieren, planten.’ Rabobank biedt ook financiële prikkels voor boeren om te verduurzamen. ‘Wanneer een boer geld wil lenen en al goed scoort op verduurzaming, geeft de bank rentekorting’, aldus Nijboer. ‘En voor boeren die stappen willen zetten in verduurzaming heeft Rabobank transitiefinancieringen beschikbaar, die zorgen voor rentekorting en een lagere aflossingsdruk.’

De laatste tijd staan klimaatactivisten bij Rabobank voor de deur, die vinden dat de bank nog méér moet doen. Hoe kijkt Nijboer daarnaar? ‘Je doet nooit genoeg’, zegt hij. ‘En natuurlijk, ook wij willen sneller! Maar je verandert de wereld niet in één dag. Bovendien kun je het niet in je eentje. Daarom werkt Rabobank samen met diverse partijen om de natuur- en klimaatdoelen dichterbij te brengen.’

Nijboer: ‘Ik ben zeer gemotiveerd om bij te dragen aan de verduurzaming van de agrarische sector en die te combineren met een verdienmodel voor boeren. Ik ben zelf opgegroeid op een melkveebedrijf, ik snap dus goed waar de pijnpunten zitten. De meeste boeren willen hun bedrijf graag verduurzamen, maar dit ook koppelen aan een verdienmodel. Wat ik het leukst vind aan mijn werk is die boeren daarvoor handvatten geven, want verduurzaming in combinatie met een verdienmodel leidt voor hen tot een optimaal langetermijnperspectief.’