Roeien om dorpskernen samen te brengen

Het is nog vroeg in de ochtend als leden van Team Giessen-Rijswijk hun roeiboot in een aftakking van de Waal bij Woudrichem te water laten. Het gebeurt met de nodige voorzichtigheid. ‘We zijn heel zuinig op onze boot’, zegt Martine Kant, één van de leden, terwijl de anderen zorgen dat de zijkant van de boot de kant niet raakt om beschadigingen te voorkomen.

Het is dan ook niet zomaar een boot. Het is een St Ayles Skiff, zoals de officiële naam luidt. Een vierpersoons roeisloep die door de leden van Team Giessen-Rijswijk helemaal zelf is gebouwd. Met de roeisloep wil het team in juli tijdens de Altena Regatta meevaren om de prijzen. Tijdens het even prestigieuze als gezellige evenement neemt het team het op tegen andere dorpskernen in de gemeente Altena.

Het is de reden dat de boot symbool staat voor zo veel meer. Namelijk: het samenwerken, verbinden en verenigen van de verschillende dorpskernen binnen de gemeente Altena, die sinds 2019 bestaat en tegenwoordig een van de grootste gemeenten van Nederland vormt.

Om te begrijpen waarom de boot de gemeente Altena belichaamt, gaat Kees van Vugt, bedenker van de Altena Regatta, in het clubhuis van watersportvereniging Woudrichem vijf jaar terug in de tijd. Naar het moment dat de gemeenten Wijk en Aalburg, Woudrichem en Werkendam fuseerden tot de gemeente Altena.

Om de onderlinge betrokkenheid en verbondenheid van de bevolking uit de drie voormalige gemeenten te vergroten, schreef de gemeente Altena een prijsvraag uit: bedenk een idee waarmee de nieuwe gemeente de mensen bij elkaar kan brengen. Met andere woorden: het creëren van gemeenschapszin tussen gemeenten die niet op elkaar waren ingespeeld.

Toen Van Vugt het bericht zag, moest hij denken aan een roeiwedstrijd in Noord-Ierland waar hij zo’n tien jaar geleden bij was. Rondom de locatie waar de wedstrijd plaatsvond, lagen elf dorpen die de opdracht hadden gekregen om per dorp een boot te bouwen en deel te nemen aan de race op het water. Na afloop vierde iedereen feest met elkaar.

Van Vugt wist: een vergelijkbaar evenement zou ideaal zijn om de bevolking van de fusiegemeente Altena met elkaar kennis te laten maken. Bijkomend voordeel was dat de gemeente Altena water als gemeenschappelijke factor heeft. Samen met een aantal andere fanatiekelingen diende Van Vugt het plan in. Niet veel later werd het idee als winnaar gekozen en was de Altena Regatta geboren.

Op 6 juli vindt alweer de derde editie van het evenement plaats, dat volgens Yvonne Boekraad, mede-initiatiefnemer, niet meer is weg te denken. Van de eenentwintig dorpskernen die Altena telt, doen er dertien mee. ‘Sommige kleine dorpen hebben samen één boot, zoals Giessen-Rijswijk.’

Voor het interview zijn maar liefst acht leden van het team aangeschoven aan een grote houten tafel in het clubhuis, dat dienst doet als thuisbasis voor onder andere Team Giessen-Rijswijk. Een deel van hen bouwde mee aan de boot die in aanloop naar de eerste editie in 2022 werd gebouwd. Daar gingen maanden overheen.

‘Nu is het vooral een kwestie van goed onderhouden en finetunen’, vertelt Wilma de Graaff, lid van Team Giessen-Rijswijk. ‘Soms spieken de teams bij elkaar om te kijken wat de ander slimmer doet, dat is onderdeel van de lol.’

Met het bouwen van de boot, de trainingen (twee tot drie keer per week) en de Altena Regatta zelf leerden de teamleden elkaar niet alleen onderling beter kennen. Ze kwamen in aanloop naar het evenement en tijdens de race ook met veel teams van andere dorpskernen in contact, precies zoals de bedoeling was.

‘Sommige dorpskernen helpen elkaar bij het bouwen van de boot, andere teams leren elkaar roeien’, zegt Wout de Graaff, de man van Wilma en grote motivator en stuurman van Team Giessen-Rijswijk. ‘Op die manier leg je heel snel verbinding met elkaar en werk je ook samen. Dat geeft een heel goed gevoel.’

Dat is niet het enige. Rabobank ondersteunt de helft van het project uit het Coöperatief Dividend. Voor de andere helft moeten de teams zelf op zoek naar sponsoren. ‘Dat is alleen maar goed. Zo worden ook de lokale ondernemers erbij betrokken en leer je nieuwe mensen kennen’, aldus Van Vugt.

Intussen werd op meerdere basisscholen een wedstrijd uitgeschreven waarbij kinderen de kleur van de boten mochten bepalen. ‘Door ook de kinderen erbij te betrekken, creëer je gemeenschapszin’, aldus Boekraad. ‘Veel boten hebben de kleuren van het dorp of afbeelding van het dorpswapen op de boot.’

Tijdens de training van Team Giessen-Rijswijk gaat het er serieus aan toe. Vóór in de boot geeft Wout de Graaff aanwijzingen en houdt de trainingstijden bij, al benadrukt hij dat zijn rol niet moet worden overschat. ‘Ze doen het hartstikke goed’, zegt hij. ‘Het gaat slechts om een paar details.’ Tijdens de Altena Regatta kunnen details het verschil maken. In verschillende klassen strijden de dorpskernen op het scherp van de snede tegen elkaar.

‘Dan is iedereen echt rete-fanatiek’, zegt Wout de Graaff. ‘Zo fanatiek dat de riemen soms breken.’ Tegelijk benadrukt hij dat het sociale aspect erg belangrijk is. Voor de races wensen de teams elkaar succes en na afloop wordt er voor iedereen geapplaudisseerd en de winnaar gefeliciteerd. ‘En ’s avonds is er een groot feest.’

Op de vraag waarom het evenement zo’n groot succes is, hoeft Van Vugt niet lang na te denken. ‘Het gaat om gemeenschappen bouwen, iedereen die deelneemt snapt dat’, zegt hij. ‘Als een team een roeier te weinig heeft, dan wordt er iemand van een ander team bij gehaald. Ik kan je verzekeren: die doet even hard zijn best als bij zijn eigen team.’

Team Giessen-Rijswijk kreeg al bezoek van een afvaardiging uit Friesland. Zij hadden gehoord van de Altena Regatta en willen een vergelijkbaar evenement opzetten. Aan de vooravond van de derde editie in Altena durft Van Vugt wel te stellen dat zijn idee nog beter heeft uitgepakt dan hij vooraf had gedacht. ‘Maar we zijn er nog niet’, stelt hij. ‘Er hebben zich binnen de gemeente alweer nieuwe dorpen gemeld die ook interesse hebben.’

Na een stevige training wordt de boot uit het water gehaald door Team Giessen-Rijswijk en heel zorgvuldig weer ingepakt. In de zomer gaat het weer om de prijzen. Wilma de Graaff: ‘We kijken met z’n allen elk jaar weer uit naar de Altena Regatta.’