Samen zorgen voor stroom

Het stroomnet in Nederland zit op steeds meer plaatsen volledig verstopt. Ook de bedrijven op het Kempisch Bedrijven Park in de gemeente Bladel liepen hier tegenaan en dus staken ze de koppen bij elkaar. Inmiddels zijn ze een van de landelijke pioniers in het ontwikkelen van een gezamenlijke, duurzame energievoorziening. Maar hoe hebben ze dat aangepakt?

Marco van Geel (directeur van de VGI Groep en voorzitter van parkmanagement KBP), Johan van de Louw (directeur coöperatieve Rabobank), wethouder Hetty van der Hamsvoort, Gijs Gooren (beleidsmedewerker Economie en Duurzaamheid) en Arnold van Triest (energiecoördinator bij VDL Groep) leggen het uit.

‘Duurzaamheid was een eis om ons hier te mogen vestigen, dus ons dak ligt vol zonnepanelen’, vertelt Marco. We hadden erop gerekend dat we stroom die we niet nodig hadden, konden terugleveren aan het net. Maar dat ging niet door. Het net was vol.’ Andere bedrijven hadden vergelijkbare problemen. Ze hadden meer stroom nodig dan Enexis kon leveren, of ze konden hun vestiging niet openen omdat ze geen aansluiting op het elektriciteitsnet kregen.

‘Dat vonden wij als gemeente natuurlijk heel vervelend. Lok je bedrijven naar dit prachtige bedrijventerrein, kunnen ze niet uit de voeten’, zegt Hetty. ‘Dit moesten we samen oplossen, dat was snel duidelijk. Gelukkig zijn de bedrijven op het KBP via het parkmanagement goed georganiseerd.’

Vanuit dat parkmanagement werd een kerngroep van bedrijven samengesteld die de kar zou gaan trekken. Daarin zat ook Arnold van Triest van VDL. Een eerste link werd snel gemaakt. VGI had een stroomoverschot, VDL Fibertech had te weinig stroom. ‘Dat was een kwestie van een kabel doortrekken’, zegt Marco. ‘Maar we wilden dit probleem structureler aanpakken. En we hadden geluk: op het park ligt al een elektriciteitsring van Enexis waardoor stroom makkelijker uitgewisseld kan worden. We kwamen terecht bij Firan, dat gespecialiseerd is in het verduurzamen van bedrijventerreinen en het ontwikkelen van lokale energienetwerken.’

De bedrijven ontwikkelen samen een energiehub, waarbij ze door samen te werken efficiënter gebruikmaken van het energienetwerk. Enexis heeft hier een pilot van gemaakt. Belangrijkste doel daarvan is om de pieken en dalen in het stroomgebruik én de stroomlevering op een slimme manier aan elkaar te koppelen. Als er een goed beeld is van die pieken en dalen is daar met slimme technologie op in te spelen.

Hoewel op dit moment nog gewerkt wordt aan dat netwerk, zijn de eerste reacties bijzonder positief. ‘Maar dat is nog niet genoeg’, vinden de ambitieuze ondernemers. ‘We denken bijvoorbeeld ook aan het delen van zonnepanelen en het plaatsen van accu’s.’

Het ontwikkelen van al deze innovatieve plannen kost natuurlijk geld. Maar al ver vóór er financiering nodig was, kwam Rabobank in beeld. Logisch, vindt directeur coöperatieve Rabobank Johan van de Louw. ‘We willen helpen de klimaat­akkoorden te realiseren, en dus helpen we onze klanten graag om verder te verduurzamen.’

Samenwerken aan iets essentieels als je energievoorziening vraagt het nodige van de betrokken bedrijven. Zo moet er op organisatorisch vlak veel geregeld worden. ‘Welke samenwerkingsvorm kies je? Hoe verreken je onderling de kosten? Maar ook: hoe financier je, bijvoorbeeld, een gezamenlijke batterij? Als Rabobank hebben we een taak om mee te denken over een werkbare financieringsconstructie. Bovendien werken we graag mee aan innovatieve ideeën van de ondernemers in deze regio.’

Het Kempische initiatief is landelijk een voorloper. Marco: ‘Er zijn altijd dingen waar je in de opstartfase tegenaan loopt. Daarom starten we met twee bedrijven: VDL en VGI. Als dat loopt, schalen we op. Er zitten al vijf bedrijven in de wachtkamer. We verwachten dat we voor eind 2024 bijna iedereen op het KBP aan boord hebben.’

De deelnemende bedrijven staan nu ook op het punt om een gezamenlijk contract met Enexis af te sluiten. Arnold: ‘We weten dat er financiële prikkels moeten komen om de capaciteit zo goed mogelijk te benutten. Want we kunnen straks overtollige stroom opslaan in accu’s, maar dat is wel duurder. Daarom is het ook goed om nog eens kritisch naar je bedrijfsproces te kijken; móeten we bijvoorbeeld allemaal tegelijk opstarten?’

Marco heeft al gemerkt dat het overleg over het energievraagstuk de bedrijven op het KBP dichter bij elkaar heeft gebracht. ‘Ik verwacht dat we ook op andere vlakken meer gaan samenwerken.’

Ondertussen blijft er nog wel wat te dromen over voor de initiatiefnemers van de energiehub. ‘Een eigen aansluiting op een windmolen, dat zou geweldig zijn’, kijkt Arnold in de toekomst. ‘Wij kijken wat wij als gemeente kunnen doen om dit soort initiatieven te ondersteunen’, aldus beleidsmedewerker Gijs.

Omdat problemen op het stroomnet landelijk spelen, zijn ook elders in het land vergelijkbare initiatieven gestart. Arnold: ‘Als VDL nemen we onze ervaringen uit Hapert mee om bijvoorbeeld ook in Eindhoven iets dergelijks van de grond te krijgen.’ Marco wil andere ondernemers meegegeven om niet bang te zijn voor samenwerking. ‘Ik ben trots op wat wij hier voor elkaar hebben gekregen en wat we nog gaan bereiken.’