Het warme bad van de reddingsbrigade

Dat het uitgesproken vaarweer is vandaag, hoor je hier aan de waterkant niemand beweren: de wind is guur en de lucht dreigend. Maar wat doet dat ertoe? Leden van een reddingsbrigade zijn wel wat gewend. En daarom staan we vanavond samen met Officier van Dienst Arjan Boere gewoon aan de Hollandsche IJssel, om een tochtje te maken met een van de reddingsboten.

‘Ik ben heel benieuwd naar de nieuwe elektrische motor die we dankzij een donatie van Rabobank konden aanschaffen’, vertelt hij. Boere is duidelijk niet de enige nieuwsgierige: lifeguards Marissa en haar man Remco varen al samen met hun zoontje voorbij. Het ventje lijkt er weinig plezier aan te beleven. ‘Maar toekijken vanaf de kant, zonder mama, vond hij nog minder leuk’, lacht coördinator waterveiligheid Arno van Engelen.

Ook jeugdleden Jethro en Nienke zijn al even langs gefietst. Ze zijn inmiddels in het zwembad om examens af te nemen, maar ze móesten even kijken bij de nieuwe motor. ‘Nou, dat zit wel goed: hij heeft een partij power! Het is net als met elektrische auto’s, je bent veel sneller weg’, vertelt Van Engelen. Toch was de snelle acceleratie niet de reden waarom Reddingsbrigade IJsselstein zo graag een elektrische motor wilde. Dat was omdat hij schoner en stiller is.

‘In steeds meer gemeenten worden brandstofmotoren op termijn verboden, dat is beter voor de waterkwaliteit en prettiger voor de zwemmers. Wij beveiligen veel waterevenementen, zoals Sinterklaasintochten en Koningsdag in Vreeswijk. Dat zouden we zonder elektrische motor niet kunnen blijven doen. Bovendien verstoort de stille motor de evenementen niet.’

Boere vindt het hoog tijd om de nieuwe aankoop zelf te testen. Voormalig voorzitter Bernard Brosi stapt ook in de boot. Meedoen aan reddingsacties mag hij vanwege zijn 75 lentes niet meer – ‘Al zou ik dat nog best kunnen, hoor’ – maar hij maakt zich nog graag op andere manieren nuttig. ‘Onze reddingsbrigade was een van de eerste in Nederland en heeft een grote bijdrage geleverd aan de ontwikkeling van het lesmateriaal voor Varend Redden’, vertelt hij.

Dat het boothuis van de IJsselsteinse brigade midden in een woonwijk staat en niet aan het water ligt, is volgens hem niet zo onhandig als het in eerste instantie lijkt. ‘Natuurlijk is het wat meer gedoe dat wij met onze boten eerst naar het water moeten rijden om te oefenen. Maar het grote voordeel is dat we heel centraal in het land liggen. Voor evenementen en calamiteiten is dat juist heel praktisch.’

Toch erkent zowel Brosi als Boere dat een boothuis aan de Hollandsche IJssel én vlak bij het zwembad ideaal zou zijn. Misschien komt het er ooit nog van, als de gemeente besluit huizen te bouwen op de bestaande locatie aan de Duitslandweg. Boere geeft eens flink gas. De snelheid bevalt hem. ‘Misschien is het toch beter als we de accu’s onder het volgende bankje zetten’, zegt hij peinzend. ‘Dan is de boot wat meer in balans.’

Een van de grootste evenementen die Reddingsbrigade IJsselstein dit jaar mocht beveiligen, was Te land, ter zee en in de lucht. ‘Zo’n groot evenement coördineren kost vreselijk veel tijd, maar het is ontzettend leuk’, vertelt Boere. Daarnaast is de reddingsbrigade inzetbaar bij calamiteiten. Als vrijwillig Officier van Dienst draagt Boere zijn telefoon 24/7 bij zich. ‘Gelukkig komt zo’n nood­situatie niet vaak voor. De laatste keer dat we werden ingezet, was bij de evacuatie van Valkenburg in 2021. Ook waren wein 1993 bij de overstromingen in Venlo.’

‘Ik herinner me dat ik met mijn vaste maatje Richard door de straten voer en er een oude man vanuit zijn huis naar ons zwaaide’, vervolgt hij. ‘Binnen zat zijn bejaarde vrouw op een stoel in de huiskamer, met het water tot aan de billen. Ze waren fysiek niet in staat zichzelf te redden. Op zo’n moment vertrouw je als lifeguards blind op elkaar, zodat je snel kunt handelen. Dat gevoel is met niets te vergelijken, het schept een onvoorwaardelijke band. Het blijf je altijd bij.’

Het is tijd om het koude buitenwater te verruilen voor de tropische temperaturen van het binnenzwembad. Daar zijn de examens in volle gang. Midden in de drukte zit een dame in haar badpak op een plastic stoeltje te wachten. Adi Verkerk is met haar 91 jaar het oudste lid van de reddingsbrigade, ze komt nog elke week haar baantjes trekken. ‘Gewoon blijven doen wat je altijd deed, dan blijf je fit. Normaal gesproken zwem ik met een jongeman van tachtig, maar hij kon vandaag niet’, zegt ze.

Als de eerste ronde examens erop zit, krijgt mevrouw Verkerk baan twee toegewezen. Maar lang maakt ze er geen gebruik van. ‘Ik voel me toch een beetje ongemakkelijk met al dat publiek langs de kant’, lacht ze. ‘Ik kom een andere keer wel terug.’ In de baan naast haar springt een groepje kinderen in het water. Ze spelen drenkelingen, die met een touw gered moeten worden door hun redders op de kant. ‘Blijf praten met je drenkeling’, fluistert de examinator ze in. ‘Zo stel je hem of haar gerust.’

Kinderen die na hun reguliere A- en B-zwemdiploma verder willen met C, kunnen op de donderdagavond terecht bij de Reddingsbrigade IJsselstein. Daarna kunnen ze junior redder, zwemmend redder en uiteindelijk lifesaver worden. ‘Deze groep gaat vandaag op voor junior redder’, legt Boere uit. ‘Als ze vijftien zijn, mogen ze beginnen aan de professionele opleiding tot lifeguard. Die verzorgen wij ook.’

Robin is een van 35 leden die dit diploma op zak heeft. ‘Ik heb het samen met mijn vriendinnen gehaald in 2020. Ik vind het hier zo leuk, dat ik nu ook lesgeef en activiteiten coördineer. De brigade voelt voor mij echt als een tweede familie.’ In baan zes moeten twee meisjes nog één keer het water in. Ze gaan op voor hun C-diploma en haalden de tien meter onder water net niet. ‘Kom op, wij moedigen jullie aan!’ roept de examinator. Het werkt: beide meisjes slagen alsnog. ‘Dit groepsgevoel is wat onze reddingsbrigade zo bijzonder maakt’, zegt Boere nog maar eens. ‘Hier helpt iedereen elkaar.’