Apenkooien met Roemeense Bonnie

Vrolijk huppelt een zwart hondje met flapperende oren op de stukjes worst af. Gedragstherapeut Ingrid Dekker heeft een hondenstormbaan gemaakt, met toestellen om doorheen te kruipen of bovenop te springen, en er ligt een soort halve bal om op te balanceren. Tussen de apparaten strooit ze iets lekkers en Bonnie, want zo heet het teefje, aarzelt geen seconde. Hap, slik, weg.

Welkom in de speelruimte van het Drents Dierentehuis in Beilen: een gymzaal, maar dan voor honden. Dekker is hier dagelijks en neemt de honden om de beurt mee naar de gymzaal. Ze kijkt hoe de dieren lopen, hoe ze bewegen; durven ze hun kop ergens in te steken of kruipen ze bang in een hoekje? ‘Een maand geleden had zij hier echt niet zo vrij rondgelopen’, zegt ze, knikkend naar Bonnie.

Van Bonnie is niet veel meer bekend dan dat ze ongeveer zes jaar is en rondzwierf in Roemenië. In 2021 kwam ze naar Nederland. Zo’n beetje alle dieren die in het asiel komen, hebben dingen meegemaakt, en vaak hebben ze daar angsten aan overgehouden. Dekker: ‘Ik zie het zelfvertrouwen van de dieren groeien. In deze zaal leren ze dat er geen gevaar dreigt. Het mooiste is als een hond eerst nog niet op het tafeltje durft te springen, en een paar weken later wel.’

Beheerders Alwin Tol en Yvonne Reinink van het dierentehuis vertellen enthousiast over het asiel waar ze allebei al vijfentwintig jaar in dienst zijn. Zij zijn twee van de dertien betaalde krachten, verder draait het op de inzet van vrijwilligers. Die fungeren bijvoorbeeld als gastgezin, om kittens de fles te geven tot ze groot genoeg zijn om naar het asiel te kunnen.

Ook zijn er speurgroepjes: mensen die honden meenemen naar het bos en ze daar laten snuffelen aan een geurzakdoekje. Vervolgens verstopt iemand zich met het zakdoekje en moeten de honden op zoek. En er is een kattenknuffelaar: een dame die elke woensdag katten komt knuffelen en bijzonderheden bijhoudt in een schriftje. Reinink: ‘Als de katten haar zien aankomen, zijn ze helemaal blij. Ze heeft altijd speeltjes en iets lekkers bij zich.’

In het dierentehuis wonen onder meer plaatsbare dieren, zoals Bonnie, dwergkeesje Devin en een bordercollie die Ugly (Lelijk) heet, maar dat absoluut niet is. Elk dier dat binnenkomt, krijgt een naam, elke week heeft een andere beginletter – zo weet iedereen precies welk dier wanneer is binnengekomen. Deze week, de week van de F, zijn de katten Flappie, Floppie, Frummel en Frommel de gelederen komen versterken.

‘Als we het alfabet rond zijn, hebben we meestal een heel nieuwe lichting en beginnen we opnieuw’, vertelt Tol. ‘De dieren kunnen hier net zo lang blijven tot ze geplaatst worden. Bij sommige gaat dat sneller dan bij andere.’ Zo zijn lapjeskatten populairder dan zwarte, legt hij uit. En soms zijn bepaalde rassen in de mode, bijvoorbeeld toen president Obama de labradoodle populair maakte.

Veel van deze dieren zijn zogenoemde afstandsdieren: dieren die weg moeten, omdat de eigenaar is overleden of verhuisd naar een verzorgingstehuis. Ook komen er veel dieren binnen via politie, GGZ en andere instanties. En een deel van het asiel is een pension. ‘Voor komende zomer zijn we al helemaal volgeboekt’, zegt Tol.

De rondleiding gaat verder, naar de kittenopvang, waar een megagroot houten kasteel staat. De meeste diertjes liggen te slapen, maar uit één mand piept een klein, nieuwsgierig, zwart kittensnoetje omhoog. ‘We krijgen donaties in geld, maar veel mensen vinden het ook leuk om iets in natura te schenken’, legt Reinink uit. ‘Neem dit hondenbad.’ Ze knikt naar een metalen bak van ongeveer een meter hoog, met een kraan erin en een soort stellage erboven waar twee tuigjes aan bungelen.

Het asiel ligt op een industrieterrein en is ruim opgezet. Buiten zijn er speelweides vol autobanden en speeltoestellen, en een snuffeltuin – daar zijn bomen en kruiden geplant met opvallende geurtjes. ‘En de honden laten natuurlijk ook hun eigen luchtjes achter, dus dat vinden ze super­interessant’, lacht Reinink.

Vierentwintig uur per dag kunnen de mensen van de dierenambulance binnen via een eigen ingang. Zojuist is er een zwarte kat binnengebracht. Met grote, groene ogen kijkt het beestje wat angstig door het gaas van de reismand, zo dadelijk zal ze worden nagekeken. ‘Alle dieren gaan na binnenkomst minstens veertien dagen in quarantaine. Eigenaren hebben veertien dagen om hun dier op te halen, daarna zijn ze eigendom van het asiel’, vertelt Tol. ‘Als ze niet worden opgehaald, blijven ze hier tot er een nieuwe eigenaar is gevonden. Blijven ze, dan worden de dieren gesteriliseerd of gecastreerd in de operatiekamer van het asiel.’

‘Aangrenzend zit de uitslaapkamer, met verwarmde hokken om bij te komen na de ingreep. Twee keer per week houdt de dierenarts spreekuur, dieren met kwalen kunnen dan even langskomen in de spreekkamer vol scharen, tangetjes en muilkorven in maatje chihuahua, maatje mastiff en alles ertussenin.’

De rondleiding voert door lange gangen, we passeren een winkeltje met manden, speeltjes, voer en andere dierenparafernalia. Aan de wanden hangen collages met portretten van pluizige ex-bewoners. De mensen van het asiel houden na plaatsing contact met de nieuwe eigenaren. Die sturen op hun beurt vaak trots foto’s toe van hun nieuwe huisgenoot. Achter elk dier, zegt Tol, zit een verhaal. ‘We krijgen hier mensen die huilend afstand doen van hun huisdier en anderen die juist vrolijk zijn omdat ze er eentje komen ophalen.’

Wie belangstelling heeft, kan online contact leggen en mag vrijblijvend kennis komen maken. Is er dan nog steeds echte interesse, dan volgt een tweede gesprek, in een ruimte samen met het dier erbij. ‘We vragen goed door. Wat zijn de leefomstandigheden, woont iemand in een flat of ergens buiten? Zijn er kinderen? Is er vaak niemand thuis? Wordt er veel met de auto gereisd? Al die dingen zijn van belang.’

Ook belangrijk is verwachtingsmanagement. Een hond kan in het ene gezin goed met de kinderen of met de kat opschieten, en in een ander gezin misschien weer niet. Elk gezin is anders, en elk dier heeft een eigen persoonlijkheid. Garanties bestaan niet.

Reinink: ‘Soms is er geen match. Je merkt dan bijvoorbeeld dat een hond bang is of afstand bewaart. Het kan ook zijn dat de mensen heel luidruchtig zijn, terwijl wij weten dat de bewuste hond daar niet van houdt. Als dat zo is, zeggen we het altijd eerlijk. Niemand wordt blij van een mismatch.’