‘The Color Factory’ staat er op de etalages van het pand op de hoek van de Nieuwstraat en de Molenstraat in Hengelo. Het is een hippe, kleurrijke winkel, waar Legopakketten, tweedehands kleding en trendy sneakers worden verkocht. Rick Venus (44) is trots op de zaak. ‘We zitten hier echt op een A-locatie’, zegt hij. ‘Hartje centrum, langs onze winkel loop je zo naar het station.’

Het pand stond jarenlang leeg, daarvóór deed het dienst als onder meer bloemenwinkel, juwelier en herenmodezaak. ‘En ver daarvoor zat Dagblad Tubantia hier.’ De buren zijn blij dat het pand weer een bestemming heeft gekregen. The Color Factory is geen gewone winkel. Er werken jongeren en jongvolwassenen ‘met een rugzakje’.

Venus: ‘Dat kan van alles zijn. Ze kunnen autisme hebben, bipolair of borderline zijn. Ze kunnen een drugsverleden hebben, dakloos zijn geweest, ADHD hebben, noem maar op.’ De gemene deler: ze hebben moeite om mee te draaien in het dagelijkse leven. ‘Hier krijgen ze de kans om werkervaring op te doen.’ Allemaal met het doel om hen (weer) op eigen benen te laten staan. ‘Mensen die diep hebben gezeten, kunnen bij ons weer wennen aan het normale leven. Hier leren ze bijvoorbeeld weer om met mensen om te gaan.’

Venus noemt autisme als voorbeeld. ‘Mensen die dat hebben, kun je, met de juiste kennis, input en begeleiding, best heel ver brengen. Bij een regulier bedrijf zouden ze misschien buiten de boot vallen, omdat collega’s en management daar vaak geen tijd hebben voor die mensen en doordat het ontbreekt aan kennis over autisme.’

Geboren Hengeloër Venus werkte van zijn twintigste tot zijn veertigste in de retail en nam drie jaar geleden een reïntegratiebedrijf over. Als manager van verschillende bedrijven had Venus altijd veel met jongeren gewerkt. ‘Ook met jongeren uit een achterstandsmilieu. Ik merkte dat ik daar feeling mee had. Die jongeren kwamen tot bloei op het moment dat ik ze onder mijn vleugels nam. En ik merkte dat ik het eigenlijk leuker vond om mensen te begeleiden dan om louter bezig te zijn met retail.’

De nieuwe stap in zijn leven mondde uit in het bedrijf Factor Twee. Dat houdt zich bezig met herintreding, job coaching, dagbesteding en ambulante zorg. De hoofdlocatie van het bedrijf aan de Enschedesestraat in Hengelo werd ingericht met meerdere werkplekken.

‘Daar hebben we een Sneakerfabriek, een Legoloods en een Fashion circle. Daar worden gebruikte sneakers opgelapt tot ze er weer uitzien als nieuw, afgedankte Lego herverpakt tot nieuwe pakketten en gedragen kleding gewassen, gestreken en voorzien van een prijskaartje. Er is daar ook een Servicepoint, waar buurtbewoners hun postpakketjes kunnen afhalen. Zo leren de jongeren die er werken ook wat over logistiek.’

De begeleiding die Factor Twee biedt, kent verschillende niveaus. Level 0 is simpel. Dat is even binnenlopen, een kopje koffie drinken, samen een spelletje doen. Creatief bezig en onder de mensen zijn. Gaat dat goed, dan stromen cliënten door naar level 1: productie. Dat wil zeggen: sneakers oplappen, aangebrachte kleding beoordelen, Legopakketten samenstellen. Venus: ‘Maar vervolgens stopte het. Wat we misten, was een level 2, een vervolg. Mensen waren op een gegeven moment klaar met level 1 of liepen vast. Iemand met autisme bijvoorbeeld heeft een doel nodig. Die moet weten waarvóór-ie iets doet. En dat ontbrak.’

Verschillende opties passeerden de revue: wat zou het ontbrekende puzzelstukje kunnen zijn? ‘Uiteindelijk kwamen we uit op een winkel. Dat was het meest logische vervolg, omdat we daar onze eigen producten konden verkopen. Win-win: het doel is meteen zichtbaar, de jongeren leren over voorraadbeheer en hoe het er in een winkel aan toe gaat. Ze zien met eigen ogen hoe de sneaker die ze zelf hebben opgelapt, wordt verkocht. Mooi om te zien en heel motiverend.’

En dan is er ook nog een level 3. ‘Dat is de uitstroom’, zegt Venus. ‘Dat betekent dat de mensen hier vertrekken en een echte baan krijgen. Waarbij we, als ze ergens aan de slag gaan, nog wel een vinger aan de pols houden.’

Eén van de jongvolwassenen die in de Color Factory werkt, is Enschedeër Rick (33). ‘Ik kom uit Velve, een achterstandswijk, waarbij m’n thuissituatie ook niet heel erg goed was’, vertelt hij. Rick leefde op straat en was lange tijd depressief. ‘Ik heb lang niet geweten wat ik met mijn leven aan moest. Via het UWV kwam ik een jaar geleden hier terecht. Ze hebben me bij Factor 2 lekker laten uitvinden wat ik wilde, wat ik kon en wat ik leuk vond.’ Dat lukte. ‘Ik word nu ’s ochtends wakker en heb meteen zin om aan het werk te gaan.’

Rick geniet met volle teugen. ‘Ik vind het zó leuk dat ik hier afgelopen zaterdag ook naartoe ben gegaan’, zegt hij. ‘Ik hoefde niet te werken, maar ik dacht: de hele dag thuis zitten is ook zo wat.’ Uitgeleerd is hij nog niet. ‘Je leert hier echt van alles. Met mensen omgaan. Sociaal zijn. Kun je de druk aan? Want zulke lange dagen maken, is vaak toch een omschakeling.’

Ook Naomi (21) zit op haar plek bij The Color Factory. Naomi (‘Ik heb best een pittige jeugd gehad’) woont sinds haar dertiende in een gezinshuis. ‘Ik zit hier om mezelf weer op te bouwen’, zegt ze, ‘om mezelf weer helemaal goed te maken. Zodat ik straks weer volledig aan het werk kan.’ Dat ging het afgelopen jaar met vallen en opstaan. ‘In het begin miste ik een doel. Daardoor kreeg ik schijt aan het bedrijf en kwam ik steeds te laat.’

Maar dat is iets van het verleden, zegt ze, want in de winkel heeft ze haar draai gevonden. ‘Ik zit hier echt op m’n plekje, omdat ik een doel heb. Ik heb het gevoel dat ik hier wat nuttigs doe.’ Daarbij wordt ze bij The Color Factory geaccepteerd zoals ze is. ‘Dat vind ik heel fijn. In m’n vorige baan werd ik heel erg naar beneden gehaald. Dat was niet prettig en één van de redenen dat het daar mis ging.’

The Color Factory is vooral bedoeld om de cliënten sociale vaardigheden bij te brengen. Klantcontact, hoe ga je met vreemde mensen om? Interactie. Productkennis. Maar ook simpele dingen als op tijd komen. ‘Jij wilt in een winkel staan? Dan moet je ook op tijd komen’, zegt Venus. ‘Dat lijken hele basale dingen, maar dat moeten ze hier wel leren, omdat deze mensen daar nooit mee te maken hebben gehad.’

De winkel is nog niet zo lang open, maar Venus mag niet klagen, zegt hij. ‘Kijk, Hengelo is wat ingekakt, waardoor het in de ochtenden en aan het begin van de week rustig is. Maar aan het einde van de dag en tegen het weekend wordt het best lekker druk. De winkel spreekt de mensen aan. Het is open, vrolijk en licht. Men waardeert onze maatschappelijke insteek én ons product. Met name die sneakers. Die vind je nergens, in Hengelo sowieso niet. Die sneakers zijn vooral voor de liefhebber heel erg leuk.’

En vergis je niet: sommige van die (gebruikte) sneakers staan hier voor honderden euro’s te koop. ‘Dat contrast met onze jeans van vijf euro is mooi’, vindt Venus. Als het aan de 33-jarige Rick ligt, blijft hij tot in lengte van dagen sneakers oplappen en verkopen. ‘Voor de rest van m’n leven, jazeker. Ik ben iemand die nog wel eens wat te veel hooi op z’n vork neemt, maar dit werk kan ik, dus ik weet dat dit niet misgaat. Ik zit hier echt helemaal op m’n plek. Het is voor het eerst van m’n leven dat ik zin heb om ergens naartoe te gaan. Ik heb overal gefaald, maar hier kijk ik naar uit.’

En Naomi: ‘Een volledige baan, waar ik voor betaald krijg, dát is mijn ultieme doel.’ Helemaal uitgeleerd is ze nog niet. ‘De hele dag staan bijvoorbeeld, dat is nog steeds wel even wennen, haha.’