Bodem en water

In de tunnelkas op het terrein van Royal Eijkelkamp staan diverse glazen buizen, gevuld met winterrogge. De ene buis is gevuld met kunstmest, de andere met compost in verschillende samenstellingen en eentje heeft helemaal geen voeding gekregen. ‘Je kunt zeker wel zien welke rogge kunstmest heeft gekregen?’, vraagt Fons Eijkelkamp, samen met zijn zoon Huug eigenaar van het bedrijf dat apparatuur en diensten levert voor onderzoek naar bodem en water.

‘Inderdaad, dat is die rogge met de langste stengels. Maar zie je ook hoe slecht het wortelstelsel daarvan is ontwikkeld in vergelijking met de rogge die in hetzelfde steriele zand staat, maar gevoed is met compostthee? Kunstmest geeft veel opbrengst boven de grond, maar onder de grond heeft het gewas veel minder wortels.’

Alleen goed doorwortelde, gezonde bodem houdt water vast, legt Eijkelkamp uit. ‘In Nederland is zestig tot zeventig procent van het bodemleven afgestorven door kunstmest, pesticiden en verdichting. Kunstmest is voor planten wat fastfood is voor de mens; het werkt snel, maar is slecht voor plant en bodem. Banken moeten zich realiseren dat die grond minder waard is.’

Royal Eijkelkamp doet onderzoek naar onder meer bodemgesteldheid, droogte en erosie. Zo ontwikkelde het samen met de start-up HAL24K-Agri een innovatieve werkwijze om opnamen te maken van bodemleven en die met AI te analyseren. ‘Baanbrekend’, aldus Eijkelkamp. ‘Tot nu toe kon alleen de chemische bodemgesteldheid worden gemeten. Wij kunnen nu ook het echte bodemleven meten en op basis daarvan adviezen geven om de bodem gezonder te maken.’

Royal Eijkelkamp houdt zich ook bezig met droogte. ‘We staan nog maar aan de vooravond van wat droogte ons gaat brengen’, voorspelt Eijkelkamp. ‘De migratie van mens, dier en plant zal vele malen groter worden dan nu.’ Het bedrijf doet proeven met ondergrondse dammen die water vasthouden in een gebied. Zoals op een Maleisisch eiland waar veel regen valt, die allemaal wegspoelt naar de oceaan, waardoor zoet water moet worden geïmporteerd. Met de injectie van waterglas kunnen bodemlagen ondoorlatend worden gemaakt.

Onlangs richtte het bedrijf samen met de overheid, onderwijsinstellingen en ondernemers de stichting Soil Valley op, die aanstuurt op innovatieve, duurzame oplossingen voor problemen op het gebied van bodem en water. Die worden dicht bij huis getest: in de 6,5 hectare grote proeftuin – InnoFields geheten - op het terrein van Royal Eijkelkamp. Fons Eijkelkamp noemt het ‘een speeltuin voor nieuwe ideeën.’

Hij laat een bak compost zien, waarin het wemelt van de wormen. ‘Van de uitwerpselen van de beestjes brouwen we compostthee. Die versterkt de wortels, waardoor de plant dieper wortelt, meer water opneemt en beter tegen droogte en ziekte kan.’

In de proeftuin wijst hij op sensoren die onder meer de grondwaterstroming van de grond meten. ‘We weten nu dat de graansoort sorghum, die ook door moeilijk bewortelbare lagen dringt, in droge tijden een goede vervanger voor mais kan zijn.’ Fons Eijkelkamp is optimistisch. ‘We krijgen hier heel veel mensen die geïnteresseerd zijn in deze ontwikkelingen. Het leeft en bruist hier!’