Schrob-robots

‘Elke andere sector was makkelijker geweest’, concludeert Alex Noordstrand (35) halverwege het gesprek. Toch hebben hij en medeoprichter Cornelis de Vet geen seconde spijt dat ze voor de scheepvaart hebben gekozen. ‘Het is zo’n dyna­mische sector. De hele wereld komt erin samen. Echt su-per-interessant.’

Boven aan de trap bij Fleet Cleaner in het RoboHouse in Delft staat een van de eerste robots waarmee Fleet Cleaner de Rotterdamse haven in ging. Het apparaat is twee bij twee meter groot en heeft stevige armen met een bak aan het uiteinde.

Daaruit spuit water met een dusdanige kracht dat het algen, mosselen en andere aangroei van scheepsrompen verwijdert. Dat gebeurt onder water, terwijl de robot met magneten aan het schip kleeft. In de bakken is een zuiveringssysteem gebouwd.

Noordstrand: ‘Zo voorkomen we dat het zeewater en de zeebodem verontreinigd raken met chemicaliën die vrijkomen bij de schoonmaak. Dat is een enorme verbetering ten opzichte van de reguliere manier van schoonmaken die in lagelonenlanden wordt toegepast.’

Tegen een schamel loontje steken duikers daar de aangroei los met staalborstels. De vervuilende coating op scheepsrompen komt daarbij ook los. Dat is erg slecht voor het milieu en voor de duikers, weet Noordstrand.

Het blijft hem verbazen dat in de scheepvaart zaken ‘normaal’ zijn die in andere sectoren al lang verboden zijn. ‘Die coatings bijvoorbeeld, die zouden nooit gebruikt mogen worden op auto’s of vliegtuigen. Veel te schadelijk voor het milieu.’

‘Of neem de brandstof. Schepen varen op stookolie! Als er íets vervuilend is, is het stookolie. In vergelijking daarmee kun je kerosine bij wijze van spreken drinken. En dan is brandstof in de scheepvaart ook nog eens belastingvrij. Dat is in het wegtransport inmiddels ondenkbaar.’

De relatief lage brandstofkosten spelen het voordeel van een schone romp (tien procent brandstofbesparing) enigszins parten. ‘Maar de verwachting is dat ook in deze sector strengere regelgeving voor chemicaliën komt. Het duurt alleen langer, omdat het zo’n mondiale sector is. In je eentje bereik je niks.’

‘Begrijp me niet verkeerd. Het is goed dat in Rotterdam schepen niet meer handmatig schoongemaakt mogen worden, maar dat verandert niets aan wat er in Bangladesh gebeurt.’

Fleet Cleaner opereert in deze dynamische sector door servicecontracten op maat aan te bieden. ‘Wij hebben een database waarin we bijhouden welk schip waar vaart. De hoeveelheid aangroei is namelijk overal anders. Door routes bij te houden, weten we wanneer een schip schoongemaakt moet worden.’ Dat gebeurt tussen de bedrijven door, zodat de kapitein geen tijd verliest.

Een werkschip van Fleet Cleaner komt langszij en bevestigt de onderwaterrobot die langzaam over de romp beweegt. De besturing van deze robots – Fleet Cleaner heeft vier schepen met evenzoveel robots in de vaart – gebeurt vanuit het remote control center in Delft.

‘Het is specialistisch werk dat 24 uur per dag doorgaat en in verschillende wereldhavens wordt uitgevoerd. Door de besturing hier te bundelen, is onze dienstverlening flexibeler en betrouwbaarder. En voor de operators is het fijn dat zij na elke dienst gewoon naar huis kunnen.’