‘Zo gauw de Nedersaksenlijn er is, komen mijn vriendinnen terug naar de regio’

Het was 2018, Chantal was vijftien en kondigde thuis aan dat ze op kamers wilde in Groningen. ‘Dat dacht ik mooi niet’, zei Melle. ‘Maar papa’, zei Chantal: ‘vanuit Ter Apel ben ik twee uur onderweg om in Groningen te komen. En dan weer terug. Elke dag. Hoe dan?’

Tsja, hoe dan. Dat moet toch anders kunnen, dachten de twee. Met een station in Ter Apel bijvoorbeeld? Ze opperden het bij de gemeente Westerwolde. ‘Maar toen zei iemand daar: dat duurt wel dertig jaar!’

Daar hadden ze het bij kunnen laten. Maar vader en dochter houden van de regio, zagen met lede ogen aan hoe jonge mensen het gebied verlaten omdat ze te ver moeten reizen naar werk, studie of stage – de braindrain waar veel plattelandsgebieden mee kampen. Het tegenovergestelde gebeurt ook, zeggen ze: jongeren die ‘dan maar’ voor een lagere opleiding kiezen, omdat die school simpelweg gemakkelijker te bereiken is.

‘Mijn opleiding had ik ook in Emmen kunnen volgen, dat was veel dichterbij’, zegt Chantal. ‘Maar ik wilde juist naar Groningen om nieuwe ervaringen op te doen. Als gezin hebben we veel gereisd. Andere plekken zien, andere mensen ontmoeten verruimt je blik, daar leer je ontzettend veel van.’

Nu waren er al eens plannen geweest voor een treintracé van Veendam – via Stadskanaal en Ter Apel – naar Emmen, maar die plannen waren in een la verdwenen. Melle richtte een stichting op, samen met ondernemers en andere inwoners. Bij de eerste informatie-avond verwachtten ze een man of 25, hooguit 40. Het werden er 250. ‘Ik kreeg ineens een microfoon in mijn handen geduwd’, lacht Chantal. ‘Of ik even mijn verhaal wilde vertellen.’

Ze werkten de plannen verder uit. Gingen naar Den Haag om ze daar te presenteren. Lobbyden. Haalden Kamerleden naar het noorden. De belangstelling was groot, groter dan ze hadden verwacht.

Lang verhaal kort: begin oktober 2025 keken vader en dochter geëmotioneerd toe hoe demissionair staatssecretaris Thierry Aartsen in de olifantenstal van de oude dierentuin in Emmen het feestelijke startschot gaf voor de aanleg. Melle: ‘We hebben er zes jaar over gedaan, wij vinden dat lang. Maar van anderen krijgen we complimenten dat we het zo snel voor elkaar hebben gekregen.’

‘Politici kijken niet zo ver vooruit’, zegt Melle. ‘Daarbij komt dat iedereen alleen naar zijn eigen portefeuille kijkt. Dat werkt niet. Wij hebben bewust én ondernemers én de zorg én onderwijs én inwoners betrokken. We zijn altijd op zoek naar verbinding.’ En, valt Chantal hem bij: ‘Het helpt enorm dat de plannen van onderop komen. Dat heeft veel indruk gemaakt.’

De Veenkoloniën hebben van oudsher geen beste reputatie. Krimp, werkloosheid, intergenerationele armoede. Daar gaat een eind aan komen als het gebied beter ontsloten wordt, daarvan zijn vader en dochter overtuigd. Ze zagen het op andere plekken gebeuren: een treinstation brengt mogelijkheden met zich mee, horeca, bedrijvigheid, scholen.

‘Nu kunnen bedrijven hier amper personeel of stagiairs vinden. Dus wat gebeurt er? Die bedrijven verhuizen hun campus naar, bijvoorbeeld, de stad Groningen. Maar ik ken ondernemers die hier heel graag terug willen komen en dat ook zullen doen zodra de trein er is.’ Ook vriendinnen van Chantal verlaten de regio met pijn in het hart. Maar, zegt ze, zo gauw de Nedersaksenlijn er ligt, komen we terug. ‘Als er kinderen komen, willen ze die de rust en de ruimte geven die ze zelf hebben gehad in hun eigen jeugd.’

En niet alleen de Veenkoloniën gaan van de betere verbinding profiteren, zeggen Melle en Chantal: als het nu nog ontbrekende stukje tussen Emmen en Veendam er ligt, zijn ook Enschede en Almelo beter bereikbaar, en de trein brengt je bovendien zo, hop, de grens met Duitsland over. ‘Dat opent weer allemaal andere mogelijkheden’, zegt Chantal.

Een uurtje per week, hooguit, vermoedde Melle dat de lobby zou gaan kosten. Nu ze beter weten, lachen ze daar hard om. Wat begon als een idee, is nu een professionele organisatie die er bijna fulltime mee bezig is. Chantal werkt, naast haar baan in de horeca, één dag per week voor de stichting.

Meningsverschillen hebben ze eigenlijk zelden. Wel maakten ze de afspraak het thuis – Chantal woont nog bij haar ouders – niet over de Nedersaksenlijn te hebben; wie toch per ongeluk het N-woord in de mond neemt, moet een euro in de pot doen. ‘Ons Eftelingpotje.’

Hoe is het om samen te werken met familie? Ze lachen. ‘Hartstikke leuk eigenlijk’, zegt Chantal. ‘We leren elkaar zo ook wel heel goed kennen. We hebben hier twee flipperkasten staan. Soms, na lange vergaderingen, kijken we elkaar aan en weten we genoeg, dan gaan we even tien minuten op die dingen rammen. En daarna gewoon weer verder.’ ‘We hebben veel lol’, zegt Melle. ‘Dat moet ook wel, anders is dit niet vol te houden.’