‘Mag jouw stagiaire ook een foto van mij maken?’, vraagt Marlous Birkhoff-Stillebroer (51) als fotograaf Frank Ruiter haar voor Rabo &Co komt vastleggen. Het zit erin gebakken bij de directeur van de TechnoHUB in Woerden: jonge mensen de kans geven om zelf dingen te proberen. ‘Zo doen we dat hier. We geven ze een technische tekening, wat gereedschap en zeggen: kijk maar of je dit lampje kunt laten branden’, vertelt ze.

‘Leerlingen pakken zo’n opdracht heel verschillend aan: de een buigt zich diep over de papieren, de ander begint meteen aan de draadjes te frummelen. En er zijn er ook die echt niet weten waar ze moeten beginnen. Maar uiteindelijk krijgen ze het samen voor elkaar. Dat blijft tof om te zien.’

De stagiaire van Ruiter grijpt haar kans en maakt ook wat foto’s; daarna bespreken ze samen die van hem en haar. Birkhoff kijkt verwonderd mee: ‘Zelfde plek, model en camera, verschillende beelden. Bijzonder om te zien.’

Bij Birkhoff was het haar vader die de liefde voor het ‘zelf doen’ aanwakkerde. ‘Hij was altijd aan het rommelen en was heel handig. Ik weet nog dat hij zijn eerste computer kocht, een Commodore 64, waarvan hij het geheugen wilde uitbreiden. Op zondagmiddag zat hij printplaatjes te maken in de huiskamer, waar hij geheugenbankjes op soldeerde. Daarna dompelde hij ze in een bakje met zuur en toen kwam de lakmoesproef: zou het werken? Die spanning, de lol toen het lukte – dat herinner ik me nog goed. Dat stimuleert een kind wel.’

Ondanks haar interesse voor techniek was het niet vanzelf­sprekend dat Birkhoff werktuigbouwkunde zou gaan studeren. ‘Ik ging eigenlijk alleen naar de open dag van de hts omdat we er een dag vrij voor kregen. Pas daar ontdekte ik dat dít was wat ik wilde. Ik heb geen enkele andere open dag meer bezocht.’

Hoe het kan dat ook nu nog weinig meiden voor een technische studie kiezen, blijft ook voor haar een raadsel. ‘Onder de basisschoolleerlingen die de TechnoHUB bezoeken, zien we nauwelijks verschil in interesse. Maar op de middelbare school verandert er ineens iets, alsof de meiden in een black box gaan en techniek daarna geen optie meer is. Ik wou dat ik wist wat het was, want er is een schreeuwend tekort aan technische professionals, ook in onze regio’, verzucht ze.

‘Op de universiteiten gaat het trouwens wel de goede kant op, daar is de verhouding jongens-meiden bijna fifty-fifty. Maar op het vmbo en mbo ben je als meisje nog steeds een uitzondering. En juist daar zijn meiden een enorme aanwinst, al was het alleen maar omdat hun fijne motoriek beter is dan die van jongens.’

Ze vermoedt dat meisjes op een andere manier verleid moeten worden om voor techniek te kiezen. ‘En dan bedoel ik dus niet met roze gereedschap, hè? Misschien moeten we beter laten zien wat je er allemaal mee kunt. Voor bouw, wonen en interieur is bijvoorbeeld meer animo, dat spreekt duidelijk meer aan.’

De TechnoHUB draagt op allerlei manieren bij aan het aanwakkeren van het enthousiasme. ‘Wij zijn een opleidingslocatie waar leren, werken en innoveren samenkomen’, legt Birkhoff uit. ‘Er zijn op dit moment honderddertig partners uit onderwijs, bedrijfsleven en overheid in de regio Woerden aangehaakt. Samen willen we de instroom in het technisch onderwijs bevorderen en de samenwerking tussen bedrijfsleven en onderwijs verbeteren.’

We laten basisschoolleerlingen, middelbare scho­lieren en mbo-studenten kennismaken met de nieuwste technieken, maar ook medewerkers van bedrijven en zij-instromers kunnen zich hier verder ontwikkelen. We geven lessen, organiseren workshops, LivingLabs en events, bemiddelen bij stages en afstudeeropdrachten – alles om techniek aantrekkelijker te maken. Ondernemers die op de parkeerplaats nog concurrenten zijn, worden branchegenoten als ze over de drempel stappen. Het verrijkt iedereen.’

Birkhoff merkt dat het helpt. ‘Laatst vertelde een moeder me dat haar zoon, die bij ons aan de Techniek Driedaagse had meegedaan, hierdoor had besloten voor techniek te kiezen. Hij studeert nu aan de Technische Universiteit. Dat vind ik geweldig om te horen.’

Probéér het gewoon – dat is de uitnodiging die ze alle kinderen op de TechnoHUB meegeeft. Als er tijd voor is, gaat Birkhoff zelf ook nog weleens voor de groep staan, zoals laatst, in een workshop over elektrisch schakelen voor groep zes. Met behulp van een technische tekening moesten ze proberen een lamp in een trappenhuis boven én beneden aan en uit te zetten. ‘Eerst proberen, daarna mag je het stom vinden, zeg ik dan. Want als je het niks vindt, heb je óók iets bereikt. Maar meestal vinden ze het uiteindelijk toch leuk. En er zijn ook altijd slimmerds bij die zelf allerlei nieuwe variaties in schakelingen bedenken. Dat is het mooist.’

Ook thuis in Huize Birkhoff is het motto: net zo lang pielen en prutsen tot het lukt. ‘Mijn zoon heeft zo zijn eigen computer gebouwd. Hij haalt al zijn kennis van YouTube. Als hij er niet uitkomt, vraagt hij vriendjes om hulp. Pas als die het ook niet weten, mag ik meekijken. Mijn jongste zoon is wat praktischer ingesteld: die had laatst zelf de toiletrolhouder vastgemaakt omdat hij al een tijdje hing te bungelen. En het lukte hem ook om een nieuwe trapper op zijn fiets te zetten. Hij wordt steeds vaardiger.’

Birkhoff zou graag zien dat kinderen meer ruimte krijgen om te leren zonder boeken. ‘Geef ze gewoon een boor in handen en laat ze een gat maken. Wie weet wat voor verborgen talent ze aanboren.’