‘Samenspelen werkt verbindend’

Wie op woensdagavond langs de Grote Kerk in Sliedrecht loopt, kan zomaar worden verrast door het zwoele geluid van klarinetten, trombones en saxofoons. In het grote gebouw met de hoge ramen schuin tegenover de kerk huist muziekvereniging Crescendo. Deze muziekvereniging stamt uit 1892 en speelt een belangrijke rol in het sociale verkeer van jong en oud in de Drechtstad aan de Beneden-Merwede. ‘We hebben ruim honderd leden, waarvan de helft onder de 18 jaar is’, vertelt bestuurslid Ellen Vermeulen voorafgaand aan de repetitie van vanavond.

Sinds de vereniging vanaf 1990 gemeentelijke subsidie kreeg en daardoor professionele muziekdocenten kon aantrekken, ging de kwaliteit omhoog en groeide de muziekschool hard. ‘Naast de orkesten hebben we nog zo’n zeventig leerlingen en verzorgen we groepslessen, zelfs voor de allerjongsten. Bij de cursus ‘Muziek op schoot’ doen kinderen van 1 tot 4 jaar samen met hun (groot)ouder onder begeleiding allemaal muzikale spelletjes. De meeste kinderen beginnen tussen hun 6de en 9de jaar met de basiscursus Algemene Muzikale Vorming’, aldus Vermeulen.

Vaak is het de start van een lange muziekcarrière bij Crescendo. ‘We zijn er trots op dat de meeste van de actieve leden in de orkesten uit onze eigen muziekschool komen, en vaak al heel jong begonnen. Ons oudste lid is eind 70 en komt hier al vrijwel zijn hele leven.’

Het samen muziek maken wordt bij de muziekvereniging sterk gestimuleerd. Wie wil, kan bij muziekvereniging Crescendo al vrij snel meespelen in een van de harmonieorkesten: orkesten die bestaan uit blaas- en slagwerkinstrumenten. Zo is er het instaporkest en het C-orkest voor iedereen met een jaar ervaring. Daarna volgen het B-orkest en het A-orkest.

Als je het gebouw binnenkomt, struikel je in de lobby bijna over de kisten van blaasinstrumenten, half overdekt met jassen en mutsen. Het is meteen duidelijk waar je moet zijn: een swingende versie van Fireworks van Katy Perry trekt je de grote repetitieruimte in. Op deze regenachtige woensdagavond repeteert het B-orkest, bestaande uit zo’n dertig leden. Meer meisjes dan jongens, zo te zien.

‘Vanavond geeft een vertekend beeld’, zegt dirigent Paul Langerman. ‘Toevallig is een aantal jongens er vanavond niet.’ Langerman oefent met het ensemble voor het concert dat twee dagen later zal plaatsvinden en waarbij vooral bekende popsongs en filmmuziek zullen worden gespeeld. ‘Dat spelen de jongeren het liefst’, aldus Langerman.

In een halve cirkel zitten de muzikanten opgesteld. Links de trompettisten en de klarinettisten en rechts de dwarsfluitisten, de saxofonisten en de euphoniumspelers. Een rij daarachter de hoornisten, trombonisten en één tubaspeler. Helemaal achterin staan een conga en een drumstel. ‘Kun jij ook drummen, Carlo?’ vraagt Langerman, die voor het orkest staat. De vaste drummer is verhinderd. ‘Jawel hoor’, antwoordt Carlo, een lange, relaxt ogende jongen. Hij schuift op van zijn conga naar het drumstel, en brengt het er opmerkelijk goed van af deze avond.

Tussen de kinderen valt een volwassen vrouw op. Het blijkt de moeder van een van de hoornisten. ‘Ik speel sinds vorig jaar euphonium’, vertelt ze. ‘Dit jaar doe ik als opstapje met de jongeren mee, binnenkort mag ik naar het A-orkest.’

‘Speel jij nog even je solo, Veerle?’, vraagt Langerman aan een meisje met donker, krullend haar dat direct de glanzende, koperen trombone naar haar mond brengt. Ze speelt duidelijk een lastig stukje en kijkt na afloop wat bedrukt. ‘Als niemand kijkt gaat het heel goed’, verzucht ze. ‘Maar straks kijkt iedereen!’ ‘Ga er maar gewoon voor’, antwoordt Langerman bemoedigend. ‘Je kan het prima, en je hebt nog twee dagen, hè!’ Dan vervolgt hij: ‘Nu even alleen de hoorns en trombones. Jullie wisselen niet op tijd.’ Eén van de dwarsfluitisten schrijft driftig iets op haar partij en valt net op tijd weer in.

‘Het gaat goed, jongens’, zegt Langerman als het orkest een medley aan liedjes heeft afgerond. ‘Als zaterdag het publiek heel enthousiast is, spelen we de laatste vijf maten nog een keer! Oh, en één ding nog, jullie zijn allemaal super knap en zien er goed uit, maar jullie muziekstandaards zijn een zootje. Neem zaterdag alleen mee wat je echt nodig hebt.’ Hij steekt zijn dirigeerstokje de lucht in, roept ‘één, twee, drie’ en daar barst het orkest weer los: een daverend Viva la Vida van Coldplay.

De kleinste jongen in het orkest, Arko (13), speelt het grootste instrument, de tuba. Hij zit nu twee jaar in het orkest, vertelt hij na afloop van de repetitie. ‘Het is heel leuk, maar ik studeer wel te weinig.’ ‘Je begon destijds heel fanatiek’, weet Langerman nog goed. ‘Ja, maar door school heb ik nu niet zoveel tijd meer.’

Dirigent Langerman herkent het wel. Hij ziet het bij veel jongeren die nu eenmaal steeds meer voor school moeten doen. Zoals bij zijn dochter die ook in het orkest speelt. ‘Bij aankomst vanavond zag ze haar sax in de lobby staan. Ze vroeg of ik hem van thuis had meegenomen, maar hij stond er gewoon nog van de week ervoor’, grinnikt hij. ‘Ze had hem niet eens gemist.’ ‘Ik kom eigenlijk vooral voor de gezelligheid’, vertelt Arko. ‘Er gebeuren hier zoveel leuke dingen.’

Dat herkennen saxofonist Nikki (14) – de dochter van Langerman – en klarinettist Mirthe (13). Zij leerden elkaar bij het orkest kennen en zijn inmiddels dikke vriendinnen. ‘Samen muziek maken is leuker dan alleen’, vindt Nikki. ‘Ja, en dan klinkt het ook meteen veel mooier’, denkt Mirthe. ‘Maar het leukste is het dat we hier veel andere dingen samen doen.’ Nikki legt uit dat er een jeugdbestuur is dat van alles organiseert. ‘We hadden een tijdje geleden een sleep-in, elke eerste woensdag van de maand is er bitterballenavond, en het allerleukste was het kamp vorig jaar. Toen gingen we met een grote groep een paar dagen naar Prinsenbeek. Dat was echt een hoogtepunt.’

‘Muziek doet veel met je’, zegt Langerman. ‘Als je tegelijk met je handen en je hersenen werkt, legt je brein veel extra verbindingen aan. En het samenspelen werkt letterlijk verbindend. Het is een soort teamsport, iedereen heeft zijn specifieke rol en als er iemand niet is, merk je dat meteen.’

‘Er zijn hier door de jaren heen veel vriendengroepen ontstaan’, weet bestuurslid Ellen Vermeulen. ‘Veel van onze leden die gaan studeren, blijven lid en komen wekelijks naar Sliedrecht. Iedereen is zo betrokken, we draaien volledig op eigen vrijwilligers. We zijn een hechte vereniging die alles samen doet.’ Ook trombonespeler Veerle (17), van de lastige solo, is zeer actief bij het reilen en zeilen van de vereniging. Ze zit in de Jeugd Orkest Commissie van Crescendo en organiseert de optredens van de jeugdorkesten.

‘We treden op tijdens vele jaarlijks terugkerende evenementen in Sliedrecht, zoals de opening van Koningsdag, Dodenherdenking en het Bevrijdingsfeest. Verder spelen we tijdens het Baggerfestival, de Kerkbuurt Art Fair en bij andere, niet-jaarlijkse evenementen. Het repertoire wisselt per optreden. Op Koningsdag spelen we in een verzorgingstehuis, dan zijn het bijvoorbeeld weer meer oud-Hollandse liedjes, zoals Tulpen uit Amsterdam. En we regelen de aankleding van een concertzaal, zorgen ervoor dat iedereen de juiste bladmuziek krijgt en doen de kaartverkoop. Het is veel werk, maar het is zo leuk en gezellig. Ook ik heb hier veel vrienden rondlopen.’

Naast een sociale vereniging is Crescendo bezig om een duurzame vereniging te worden. Vermeulen: ‘We doen nu nog vooral kleine dingen, zoals het verspreiden van digitale muziek, zodat we niet meer zoveel papier hoeven te gebruiken. En door de nieuwe systeemverwarming kunnen we ruimtes afzonderlijk verwarmen, dat scheelt veel energie. Op ons verlanglijstje staat de verduurzaming van het gebouw en het plaatsen van zonnepanelen. Dankzij een bijdrage van Rabobank kunnen we daarmee nu een mooie stap zetten.’

Achter de bar in de lobby hangt een grote zwart-wit foto, uit de begintijd van muziekvereniging Crescendo. Een aantal mannen poseert statig voor de camera, uniform aan, het instrument in de hand. Het beeld contrasteert sterk met de groep uitgelaten meisjes die giechelend hun instrumenten inpakken. Zien ze het zitten voor zaterdag? ‘Tuurlijk!’ roepen ze in koor. ‘Onze concerten zijn altijd een groot succes!’