Pionieren in de theater- en concertbranche

Kom in bouwjaar 1880 maar eens aan met het argument dat de tocht in de gangen weleens tot onnodig energieverbruik zou kunnen leiden. De Stadsschouwburg in Groningen is met zijn statige gevel, klassieke ornamenten en rijk gedecoreerd balkon het belangrijkste theater van de stad, maar duurzaamheid heeft lang niet op de agenda gestaan.

Daar is inmiddels, vele jaren, inzichten en innovaties verder, verandering in gekomen. De Stadsschouwburg is in gebruik door de gemeentelijke theater- en concertorganisatie SPOT Groningen. De Oosterpoort – bouwjaar 1971 – en de schouwburg, die in 1994 Rijksmonument werd, zijn de twee hoofdlocaties van SPOT waar gedurende het hele jaar tal van evenementen plaatsvinden.

SPOT heeft het voordeel ‘mee te kunnen liften’ op de breed geformuleerde duurzaamheidsambities van de gemeente Groningen. Dat maakt het voor de organisatie makkelijker om investeringen te doen, innovaties te introduceren en pilots te starten. Daarin krijgt SPOT veel handelingsvrijheid, zolang beslissingen uiteraard binnen de wettelijke kaders vallen.

Als organisator van honderden congressen, concerten, muziek- en dansvoorstellingen per jaar, kan SPOT gerust een enorme energieverbruiker genoemd worden, concludeert hoofd facilitaire zaken Henk Doesburg. ‘Energieconsumptie, besparingsmaatregelen en duurzaamheid zijn voor ons dus belangrijke thema’s. Maar een Rijksmonument brengt natuurlijk uitdagingen met zich mee: je kunt niet zomaar even de kozijnen eruit halen om er dubbel glas in te zetten. En denk maar niet dat er in 1880 spouwmuren zijn gebouwd.’

Sinds SPOT enkele jaren geleden besloot actief aan verduurzaming te gaan werken, liet het al regelmatig een energiescan uitvoeren om zowel voor De Oosterpoort als de Stadsschouwburg tot nieuwe inzichten te komen. Recent gebeurde dat nog in samenwerking met Rabobank. Want met het vooruitstrevende duurzaamheidsbeleid is SPOT een waar voorbeeld in de regio en kwam het in aanmerking voor Koplopers in Duurzaamheid, een programma vanuit Rabobank, dat met Rabobank ClubSupport clubs en verenigingen al jaren ondersteunt. Via Koplopers in Duurzaamheid krijgen clubs met een eigen gebouw of complex die een duidelijke duurzaamheidskoers hebben ingezet, passende ondersteuning om hun ambities waar te maken.

Uit de verschillende scans, ook de laatste, vloeiden tal van effectieve duurzaamheidsmaatregelen voort, vertelt Doesburg. ‘We hebben tl-verlichting vervangen door LED’s, hebben verlichting die met bewegingssensoren werkt, de daken zijn grotendeels geïsoleerd en we hebben nieuwe ketels. De techniek is tegenwoordig gelukkig ook al zo ver dat zelfs onze theaterverlichting voor het grootste deel is vervangen door LED, zodat het stroomverbruik van de lampen tijdens voorstellingen gehalveerd is. Dat was vijf jaar geleden nog onbespreekbaar in de theaterwereld.’

‘Als wij nu een nieuwe bus nodig hebben, wordt dat automatisch een elektrische bus en we zijn ook onderdeel van de gemeentebrede oriëntatie om gemeentelijke panden te voorzien van zonnepanelen. Daarom is het zo’n voordeel dat wij onderdeel zijn van de gemeente Groningen: over veel zaken hoeft niet eens een discussie gevoerd te worden.’

Doesburg vindt het mooi om te zien dat hij duurzaamheidsambities van hetzelfde niveau tegenkomt in de hele keten. En dat treft, want SPOT neemt duurzaamheid tegenwoordig mee als criterium in alle aanbestedingen. ‘We gaan een aantal zaken zorgvuldig na: waar komt iets vandaan, hoe komt het hier, is er misschien een mogelijkheid tot inruilen zodat de fabrikant een oud product kan terugnemen en wellicht kan laten hergebruiken in andere theaters?’

‘We kopen graag lokaal in. Want of je nou wc-papier, pennen of vervoer inkoopt: leveranciers zijn allemaal met duurzaamheid bezig. We stellen dus ook regelmatig een open vraag: heb je nog goede ideeën? Laatst hadden we nog een mooi doorslaggevend voorbeeld bij de aanbesteding van bier: dat wordt nu gebracht in tankwagens met zonnecellen, waardoor de koeling grotendeels op zonne-energie wordt geregeld. Ook het voedsel dat we aanbieden in onze restaurants, kopen we zoveel mogelijk in bij lokale leveranciers.’

En de duurzaamheidsambities gaan in en rondom het restaurant verder. ‘We streven bijvoorbeeld naar zo min mogelijk voedselverspilling en zijn kritisch op de keuze van verpakkingsmaterialen en de manier waarop we afval afvoeren en scheiden. Zo’n drie jaar geleden zijn we overgestapt op een hardcupsysteem en ook van onze plastic koffiebekertjes op kantoor zijn we inmiddels af.’

In diezelfde lijn is SPOT Groningen nu, op advies van Rabobank naar aanleiding van een energiescan, aan de slag gegaan met nog meer ‘laaghangend fruit’. Doesburg: ‘We hebben een aantal verhelderende inzichten gekregen op het gebied van quick wins. Verder blijven we een aantal grote duurzaamheid ontwikkelingen volgen en oriënteren we ons op meer langetermijninvesteringen.’

‘En laat ik wel realistisch zijn: omdat we in onze branche pionieren op duurzaamheidsgebied is het heus niet allemaal rozengeur en maneschijn. Er moet nog heel veel veranderen Veel lukt, maar soms leer je dat je pand zich niet leent voor een oplossing die je in gedachten had. Dat hoort bij pionieren.’