‘Bij ONS Label ervaren mensen dat ze ertoe doen’

De dag is nog maar net begonnen, toch is het al druk in het gezellig ingerichte restaurant alias buurthuis van ONS label Breda. In de keuken bakt een deelnemer een speculaas-appeltaart, aan de houten tafels drinken buurtbewoners koffie, op het zonnige terras wordt vergaderd en in de speelhoek zijn kinderen in de weer. En terwijl je tegenwoordig behoorlijke bedragen moet neerleggen voor versnaperingen in de horeca, betaal je hier voor een kop soep 2 euro en kost een tosti 2,50.

‘We houden onze drempel bewust laag om ervoor te zorgen dat buurtbewoners ons weten te vinden én terugkomen’, begint Monique Koelman, coördinator van Buurthuis ONS. ‘Hoge Vugt, de wijk waarin wij gevestigd zijn, is een wijk die aandacht nodig heeft. De werkloosheid is hoog, de inkomens zijn laag en 45 procent van de bewoners heeft een niet-westerse achtergrond.’ 

Koelman werkt al negen jaar bij ONS label, bijna vanaf het begin. Dat geldt niet voor directeur Rens Vermuë, die hier nog maar net is begonnen. Terwijl de in Marokko geboren gastvrouw Rabia ons van koffie voorziet, vertelt het tweetal dat ze niet weten waar de naam ONS label Breda vandaan komt. ‘Al heb ik een vermoeden waarom Breda in de naam verwerkt is’, lacht Vermuë.

‘Wij zijn een sociale onderneming die maatschappelijke impact heeft door mensen die, om welke reden dan ook, een afstand hebben tot de arbeidsmarkt een vak te leren en werknemersvaardigheden bij te brengen, zodat ze kunnen uitstromen naar betaald werk. Al werkend leren dus.’ vervolgt de directeur. ‘Dat klinkt gemakkelijker gezegd dan gedaan. Duurzaam uitstromen blijft een uitdaging’, vult Koelman aan, ‘want hoe lang heeft iemand niet gewerkt? Hoe leerbaar is die persoon? En wat is iemands achtergrond? Wat is eraan voorafgegaan voordat hij of zij hier kwam?’

Als je bij ONS label Breda aan de slag gaat, word je deelnemer. Voor alle deelnemers is er een programma met begeleiding en eventueel een opleiding. Behalve leer- en werkplekken worden er ook stageplaatsen aangeboden, is er arbeidsmatige of andere zinvolle dagbesteding en zijn er verschillende trajecten in samenwerking met de gemeente. Werkmeesters begeleiden de deelnemers op de werkvloer en jobcoaches of trajectbegeleiders ondersteunen hen in hun ontwikkeling.

‘Op dit moment hebben we 38 deelnemers, van wie de meesten een niet-westerse migratieachtergrond hebben. Dat mogen er wat mij betreft honderd of liever nog meer worden’, zegt Vermuë. ‘Hoe meer mensen wij uit hun isolement kunnen halen, hoe beter. Er zijn te veel mensen die ongelukkig thuis zitten omdat ze geen werk of geld hebben. Door bij ons aan de slag te gaan, kunnen ze ervaren dat ze ertoe doen. Dat ze meetellen in de maatschappij, waardoor ze weer vertrouwen krijgen in zichzelf. En wanneer bijvoorbeeld een ouder zich gezien en nuttig voelt, heeft dat ook een positieve invloed op het gezin.’

‘Wij kunnen voor veel mensen het verschil maken’, zegt Koelman. ‘Niet alleen doordat we hun een vak leren, maar ook doordat we mensen van de bank af halen en in contact brengen met anderen.’ Meer deelnemers impliceert volgens Vermuë ook dat er meer jobcoaches en werkmeesters – betaalde krachten – moeten komen om de deelnemers aan het werk te houden. ‘Wij zijn een stichting zonder winstoogmerk, maar we hebben commerciële activiteiten nodig om sociaal te kunnen zijn. Daarom verhuren we bijvoorbeeld onze ruimtes en werken we samen met tal van bedrijven die ons inhuren of opdrachten geven.’ 

‘ONS label Breda bestaat uit drie bedrijfsonderdelen verspreid over twee locaties’, vervolgt Koelman. ‘Zo is op de andere locatie ONS Atelier gevestigd en hebben we hier ONS Facilitair, dat bestaat uit een schoonmaak- en een klusteam, én Buurthuis ONS.’ Ik vergis me weleens door ONS buurthuis te zeggen, maar dan corrigeert Monique mij meteen, want het is Buurthuis ONS’, lacht Vermuë. ‘Ja, zo heet het restaurant vanaf het begin en dat moest zo blijven, vond ik’, reageert Koelman.

‘In ONS Atelier worden hoogwaardige producten gemaakt van gebruikt textiel’, gaat ze verder. ‘Denk aan etuis, tassen en kussens die daar in opdracht van bedrijven worden gemaakt. Zo hebben we bijvoorbeeld van oude Rabobank-vlaggen etuis gemaakt voor de bank.’ 

Buiten zitten Kevin en Charlton. Ze zijn deelnemers aan het klusteam en mogen onder begeleiding als schilders – iets wat de verf op hun handen al deed vermoeden – bij verschillende bedrijven aan de slag. Charlton werkt hier vijf jaar, Kevin anderhalf jaar. Hij is dankbaar voor wat hij bij ONS Label Breda kan doen. ‘Het ging niet goed met mij, ik moest mijn leven veranderen, maar nu heb ik de boel weer op de rit.’

Ook de goedlachse floormanager Ronald, die ons een tweede kop koffie serveert, vertelt dat hij blij is hier te werken. Ook hij was schilder, tot hij aan zijn rug geopereerd werd en een burn-out kreeg, doordat hij zijn werk niet meer kon doen. ‘Thuis kwamen de muren op me af’, zegt hij. ‘Dat ik nu weer iets kan betekenen en onder de mensen kom, doet mij goed. Ik wil hier niet meer weg.’

Koelman legt uit dat mensen met een fysieke arbeidshandicap ook welkom zijn. Samen eten verbindt. Behalve meer deelnemers aantrekken, wil de kersverse directeur ook meer naamsbekendheid in de wijk creëren. ‘Wij willen een ontmoetingsplek zijn voor de buurt, maar dan moeten de bewoners wel van ons bestaan afweten. Iedereen hier is welkom voor een kop koffie of een goed gesprek.’

Om die reuring te genereren, worden er allerlei activiteiten georganiseerd. Van kindercarnaval tot bingo. Ook verzorgt het Taalhuis er elke woensdagmorgen Nederlandse les. En omdat een gezonde én gezellige maaltijd voor iedereen bereikbaar moet zijn, óók voor mensen met een kleinere portemonnee, begint Buurthuis ONS met een nieuw initiatief. ‘Na de zomer serveren we vijf avonden per week een buurtdiner. Elders draait er al een vergelijkbaar concept en dankzij een samenwerking die we zijn aangegaan met een sociaal bewogen investeerder kunnen we dit concept nu ook bij ONS realiseren. Samen eten verbindt en haalt mensen uit hun isolement. Hoe mooi is het dan dat je bij ons voor slechts vijf euro, inclusief een kom soep, kunt aanschuiven aan onze lange tafels?’ aldus Vermuë. 

Vermuë neemt afscheid, hij moet naar de gemeente. Voor Koelman is dat het moment om ONS Atelier, de andere locatie iets verderop in Breda, te laten zien. Melissa van de Lisdonk, werkmeester aldaar, wacht ons al op. Ze is van origine ontwerpster, stuurt in ONS Atelier de kleermakers en de deelnemers aan, is verantwoordelijk voor het contact met klanten, de planning, de kwaliteitscontrole en het maken van offertes voor opdrachtgevers.

Terwijl ze trots laat zien welke prachtige creaties de kleermakers – alle drie afkomstig uit Afghanistan – en de deelnemers aan het maken zijn, vertelt ze dat er voornamelijk met gebruikt textiel wordt gewerkt. ‘We maken bijvoorbeeld tassen van zeer goede kwaliteit en in alle soorten en maten van onder andere oude leren meubels, zeilen, springkussens, fietsbinnenbanden, paardendekens en werkkleding. En dat altijd in opdracht van een bedrijf.’ Zo krijgt ONS Atelier van het Amphia ziekenhuis containers vol steriele doeken waar zij tassen van naaien die vervolgens in het ziekenhuis aan patiënten wordt gegeven om hun kleding en spullen in te doen.

Deelneemster Basima uit Somalië, die tarwe afweegt voor de zelfgemaakte warmtezakjes, vertelt dat ze na jaren thuis zitten eindelijk weer een reden heeft om de deur uit te gaan. ‘Het is fijn om samen te werken met andere mensen.’ Hetzelfde geldt voor deelnemer Sanne. ‘Dit is mijn pad. Ik wil coupeuse worden en dus ben ik gaan studeren.’

Van de Lisdonk glimlacht. ‘Dit is de reden waarom ik doe wat ik doe. Ik heb van mijn passie mijn werk kunnen maken. Mensen activeren en enthousiasmeren zodat ze opbloeien en vol zelfvertrouwen de maatschappij weer in kunnen gaan. Dat raakt me tot diep in mijn hart.’