‘Het vierde kindje komt eraan!’

‘Heb jij wel eens gehoord van het holacratisch model? Nee? Mag ik een blaadje van jou? Dan zal ik het je uitleggen.’ Even later tekent Vivian Lataster hoe de organisatie van Bruis eruit komt te zien. Neem even in gedachten dat de gedroomde woon- en zorgcomplexen in Kerkrade, Weert en mogelijk Maastricht al overeind staan. Ofwel drie keer 130 zorgwoningen voor (vitale) ouderen en jongeren met een beperking.

Op papier verschijnt een grote cirkel met daarbinnen kleine cirkels, zelfsturende teams, die allemaal met elkaar verbonden zijn. Zorg, ICT, financiën, facilitaire voorzieningen, noem maar op, alle componenten grijpen in elkaar. Voor duurbetaalde managers is geen plek. Het holacratisch model kenmerkt zich door een platte organisatie. Of zoals Wikipedia het omschrijft: ‘Het model neemt afstand van traditioneel top-downmanagement en verdeelt autoriteit over alle medewerkers in de organisatie.’

Vivian legt uit hoe dat werkt in de praktijk: ‘Een zorgmedewerkster blijkt heel goed te kunnen koken. Dan zetten we haar voor zestig procent in bij de zorgverlening en voor veertig procent als facilitair medewerker. Of neem die ict’er die heel goed is met haar fototoestel. Die laten we bijvoorbeeld voor tien procent meedraaien op de afdeling marketing en communicatie. Zij maakt de foto’s voor onze nieuwsbrief. Op deze manier wordt het werk voor iedereen leuker. Mensen zullen minder snel afbranden.’

Ook de bewoners krijgen een functie binnen het holacratisch model. Weg met de hokjescultuur, betoogt Vivian. Jong en oud, dat kan goed samen, hulpbehoevend of niet. ‘Neem het fictieve voorbeeld van meneer Janssen van 83, die aan het vereenzamen is sinds zijn vrouw is overleden. Hij had veertig jaar een bloemisterij. Als we meneer Janssen eens zouden vragen om met onze verstandelijk gehandicapte zoon, Bram, bloemen te gaan schikken voor BRUIS. Dan gaat een band ontstaan. Meneer Janssen als chef bloemen, met Bram als zijn assistent.’

Met Bram (20) belanden we bij het begin van Vivians droom, zo’n tien jaar geleden. Toen begon het denken over BRUIS, een uit Bram en huis samengesteld woord, met symbolische betekenis. In de woon- zorgcomplexen moet het gaan bruisen.

Vivian, over de start: ‘Ooit zal ik Bram - hij heeft het syndroom van Down en klassiek autisme - moeten loslaten. Aan wie vertrouw ik hem toe? Wie kan Bram liefdevol de zorg geven die hij nodig heeft?

Ik weet hoe het niét moet. Mijn opa kwam in 2007 in een verzorgingshuis terecht. Oma mocht alleen tijdens bezoekuren komen. Opa hield van een glaasje rode wijn bij het eten. Dat mocht plotseling niet meer. Wat maakt een glaasje wijn nou uit als je al 86 jaar bent? We zagen hem vereenzamen. Dat mag niet gebeuren met Bram. Vandaar het concept BRUIS. Dit moét het worden. Aan concessies doe ik niet.’

BRUIS betekent een nieuw hoofdstuk in het leven van Vivian Lataster. Limburgers kennen haar als presentatrice bij de regionale omroep L1 en als actrice. De regionale soap De Hemelpoort leverde haar een contract op bij concurrent TV Limburg. Ze keerde terug bij L1 om het populaire programma Goedemiddag Limburg te presenteren, gevolgd door Avondgasten. Ze had rolletjes in Flikken Maastricht en De Hoofdprijs, een serie van SBS6. Verder was ze hoofdredacteur van het opinieblad Zuid Magazine.

Dat ze een bekende Limburger is, wuift Vivian weg. Ze wordt nauwelijks herkend op straat, vertelt ze bij een glas muntthee. Tegenwoordig verzorgt ze mediatrainingen, treedt ze op als dagvoorzitter en is ze strategisch communicatieadviseur en brandontwikkelaar voor diverse organisaties. Daar heeft ze het maar wat druk mee. ‘Ze weten me te vinden. Nee, ik maak geen reclame op Facebook of LinkedIn. Daar ben ik te bescheiden voor.’

Vivian vertelt over haar jeugd. Opgegroeid in een gezin met twee kinderen. Haar ouders scheidden toen ze zeven jaar was. Haar inmiddels overleden vader heeft ze daarna nooit meer gezien. ‘Het was een moeilijke scheiding, dat zet je wereld wel op de kop. Van mijn moeder heb ik alle liefde gekregen, van mijn vader heb ik die liefde gemist. Ja, wellicht wil ik er daarom alles aan doen dat Bram later niets tekortkomt. Hij is toevallig het zwakste vogeltje in ons nest. Waar ik dus het meeste voor moet zorgen.’

In 2016 werkte Vivian haar plan uit op papier en ging daarmee de boer op. Ze moest andere partijen zien te overtuigen van het concept, locaties zoeken en investeerders vinden. De organisatie staat, vertelt ze. Het stedenbouwkundige plan zal dit jaar gereedkomen. Daarna, over een jaar of twee, kan de woningcorporatie beginnen met de bouw van de woningen en die verhuren. Medische diensten krijgen er een plek. Er komen cognitieve en creatieve ruimtes. Verder een collegezaal en een theaterzaal.

‘Dit wordt mijn vierde kindje. Daar moet ik goed voor zorgen. Dat valt niet te combineren met wat ik nu doe.’ Ze neemt nog een slokje thee. ‘Het had vier jaar geleden al klaar moeten zijn’, verzucht ze. ‘Als iemand mij tien jaar geleden had gezegd dat ik in 2024 nog steeds niet open zou zijn, dan weet ik niet of ik het had volgehouden. Maar als je me nu vraagt: “geef je op?”, dan zeg ik “nee”. Zo gaat dat met dit soort grote projecten. Het is vier stappen vooruit, drie stappen terug.’