Tholen loopt voorop met Energyhub

Het lijkt zo eenvoudig: wat de een te veel produceert aan energie, verbruikt de ander. Is er wat over? Dan slaan we het op. De werkelijkheid is helaas ingewikkelder. Toch ligt dit principe wel aan de basis van de Energyhub van REC Tholen. Een initiatief dat we hopelijk snel ook op andere plaatsen zien.

‘De ondernemers in Tholen vormen een betrokken gemeenschap die openstaat voor vernieuwing. Al een tijd werken ze samen aan verduurzaming’, vertelt Peter van Tuijl. Hij is initiatiefnemer van landelijke projecten om bedrijventerreinen te verduurzamen. ‘Ook Tholense bedrijven lopen tegen de netcongestie aan. Er wordt op momenten meer elektriciteit gevraagd dan door het net vervoerd kan worden. Tegelijkertijd komt er door windmolens en zonnepanelen energie op het net. Op dat tweerichtingsverkeer is ons elektriciteitsnetwerk niet ontworpen. Voor bedrijven betekent dit dat ze mogelijk niet kunnen groeien of verder verduurzamen.’

Huib van Gorkom is Business Development Manager bij Rabobank. Hij is vanaf het begin betrokken bij REC Tholen. Huib: ‘Wij zien onze klanten graag vooroplopen. Daarom willen we met hen de kansen in de energietransitie ontdekken en eraan bijdragen dat ze die kansen kunnen pakken. Nu werken veel ondernemers al individueel aan energiemaatregelen. Dat is natuurlijk mooi. Maar we weten: als je als ondernemer de komende jaren een stijgende energiebehoefte hebt, dan kun je die niet alleen oplossen. Onze netcapaciteit kan het niet aan om iedereen in die behoefte te voorzien. We moeten het samen oplossen.’

Peter: ‘Er is dus een echte noodzaak. En veel ondernemers hebben ook echt de wil om iets te doen voor het milieu en de omgeving. Dat zie je in Tholen bij zowel de grotere als kleinere bedrijven. Ze proberen lokaal een verschil te maken en er is veel bereidheid om elkaar te helpen.’

Binnen REC Tholen werkt daarom een grote groep ondernemers samen in een Energyhub. Mirjana Schaap, collega van Peter, legt uit: ‘In deze hub hebben ondernemers samen een groepscontract met elektriciteitsaanbieder Stedin. Daarin is hun individuele maximum transportvermogen samengevoegd tot een collectief maximum. De ondernemers nemen dus samen een bepaalde capaciteit af die ze onderling mogen verdelen.

Het voordeel is dat een bedrijf soms meer kan gebruiken dan normaal van de aanbieder zou mogen. Dat bedrijf leent dan als het ware wat capaciteit van andere aangesloten bedrijven. Zo kunnen bedrijven toch starten of uitbreiden. REC Tholen is de eerste in Nederland met zo’n contract. Daarnaast staat er sinds eind april een batterij voor de hub. Ook dat is uniek. De batterij biedt op piekmomenten nog meer flexibiliteit in afname en/of teruglevering.’

Met het neerzetten van het fysieke systeem ben je er nog niet, benadrukt Peter. ‘We hebben als het ware een lokale energiemarkt gemaakt. Die moeten we sturen. Met slimme technologie en optimale onderlinge afstemming. Elk dag maken we voorspellingen en afspraken over de aanvoer en het verbruik.’

‘Zo hadden we in Tholen eens het probleem dat een bedrijf startte met een zwaar productieproces terwijl een ander bedrijf net een productielijn ging testen. Daardoor kwamen ze boven het maximaal toegestane verbruik uit. Door vooraf te zorgen voor inzicht, kun je zo’n test uitstellen. Zo kun je veel doen. Op een dag met veel zon zoveel mogelijk apparatuur opladen. Koelingen iets hoger of lager zetten. Laadpalen wel of niet aanzetten. Dat is een proces waar je altijd mee bezig moet blijven. Er komen nieuwe bedrijven bij, processen veranderen en het kost tijd voordat deze manier van werken in de haarvaten zitten. Maar het eindresultaat is dat we veel meer lokaal opwekken én verdelen.’

Dat is iets om trots op te zijn, zegt Peter. ‘Er doen in Tholen al 31 deelnemers mee en de ondernemers zijn ook echt de drijvende kracht achter dit project. Verder hebben we geluk met goede samenwerkingspartners. Zoals netbeheerder Stedin die de groepsovereenkomst en de batterij mede mogelijk heeft gemaakt. Ook de gemeente, provincie en Rabobank spelen een flinke rol.’

Huib vult aan: ‘We zijn nauw betrokken bij het project om de bedrijven in Tholen te ondersteunen. Daarom dragen we bij met onze kennis, ons netwerk en financiële middelen. Zo hebben we individuele klanten rechtstreeks gebeld om hen te enthousiasmeren om zich aan te sluiten bij Energyhub Tholen. Ook hebben we vanuit ons coöperatief dividend financieel bijgedragen aan de onderzoeks- en opstartkosten. Met dat dividend investeren we in de samenleving en willen we onder andere de energietransitie versnellen. We zijn erg blij dat dit hier is gelukt.’

Huib en Peter hopen dat de Energyhub een voorbeeld is voor andere bedrijventerreinen. Huib: ‘We noemen de Energyhub Tholen dan ook nadrukkelijk in onze netwerken. Daarin participeren we graag als ondersteuner en bankier van de energietransitie.’ Peter: ‘Als we van het verbruik van fossiele grondstoffen af willen, moeten we samen het net in balans houden. Met samenwerking, slimme technologie om te sturen en voldoende opslag. Dat gaat niet van vandaag op morgen, dat gaat in stappen. En deze in Tholen is een hele mooie. We hopen dat we dit soort hubs snel op meer plekken zien!’​