De Terugwinning: circulair én sociaal

De Terugwinning in Woerden is een plek vol bedrijvigheid. Op de werkplaats wordt volop gezaagd en getimmerd. In het naaiatelier zoemen de naaimachines die gordijnen transformeren tot kussenhoezen. En in de kringloopwinkel rekent een klant een eettafel af, gemaakt van hergebruikt hout.

‘We repareren, verwerken en hergebruiken de meest uiteenlopende materialen’, vertelt Arjan Nihot, oprichter van De Terugwinning. ‘We maken er nieuwe spullen van of leveren materialen terug aan bedrijven die het verwerken in hun producten. Daarnaast runnen we een kringloopwinkel, beheren we een kledingsorteercentrum en een milieustraat, en knappen we kapotte fietsen op.’ Terugwinning was een feit.

Het verhaal van het circulair ambachtscentrum begon met diezelfde fietsen én met autopech. ‘Toen ik zes jaar geleden met mijn kapotte auto langs de kant van de weg stond, raakte ik in gesprek met de ANWB-monteur. Hij vertelde me dat de ANWB een flinke voorraad kapotte fietsen had staan.’

‘Ik stond op dat moment op een keerpunt in mijn werkende leven. Ik heb altijd vrijwilligerswerk gedaan voor kwetsbare mensen, zoals dak- en thuislozen, vluchtelingen en verslaafden. Via een vriend die werkt in de asielopvang, wist ik dat de vluchtelingen waar hij mee werkte, hun tijd graag zinnig wilden besteden. Ik legde meteen de link: als ik die fietsen nu samen met hen ging opknappen?’ Zo gezegd, zo gedaan: Nihot regelde een loods, ging aan de slag en De Terugwinning was een feit.

Inmiddels is het centrum meer dan een werkplek voor vluchtelingen. Het biedt allerlei mensen een plek om te werken en te leren. ‘We werken met mensen die om uiteenlopende redenen een afstand tot de arbeidsmarkt hebben. Dat kan een fysieke beperking zijn of een psychische kwetsbaarheid. Denk aan chronische ziektes, hartklachten, dementie, verslaving, autisme, of een visuele beperking. Hier kunnen ze in eigen tempo werkervaring opdoen en weer deelnemen aan de maatschappij.’

Bij De Terugwinning werken ongeveer honderd mensen. Sommigen voor twee uur per week, anderen zijn fulltime aan de slag. ‘Het werk is afgestemd op wat iemand kan, wil en nodig heeft. We doen echt aan jobcrafting: als iemand gelukkig wordt van alleen stoelpoten draaien of fietsen uit elkaar halen, dan kan dat.’

Belangrijk is dat mensen geen druk voelen, benadrukt Nihot. ‘Voor sommigen is werk vooral bedoeld om te wennen aan een dagritme en om weer structuur in het leven te krijgen, maar je kunt hier ook een vak leren. Als officieel erkend leerbedrijf kun je een praktijkcertificaat halen en opgeleid worden tot fietsenmaker of houtbewerker.’ Van de zestig deelnemers stromen er gemiddeld twaalf door naar een betaalde baan.

Een ander doel waar De Terugwinning zich hard voor maakt, is lokale armoedebestrijding. ‘De kapotte kinderfietsen die we repareren, gaan terug naar de ANWB die ze uitdeelt aan gezinnen met kinderen die geen fiets kunnen betalen. We verzorgen ook het onderhoud en de reparaties van die fietsen. Dat laatste is vrij uniek, vaak blijft het bij het leveren van de fietsen. Verder hebben we in de kringloopwinkel een rek met gratis kleding voor mensen die bij de voedselbank komen.’

Nihots droom is doorgroeien naar een duurzaam financieel gezond bedrijf. ‘We bestaan al zes jaar en doen het goed. Maar we willen doorgroeien, zodat we nog meer mensen de kans kunnen geven om zich te ontwikkelen en een bijdrage te leveren aan een duurzame samenleving. Dat lukt alleen met een gezonde financiële basis. Werknemers draaien hier minder productie dan bij een regulier bedrijf en hebben intensievere begeleiding nodig. We krijgen geen subsidie en zijn afhankelijk van opdrachten van commerciële partijen.’

‘Zo verwerken we voor een bedrijf oude houten deuren tot herbruikbaar hout. Onze mensen verwijderen het glas, oude verflagen en verzagen het hout. Daarvan maken we weer nieuwe spullen zoals vogelhuisjes of fotolijstjes. Of we leveren de planken terug voor hergebruik.’ Nihot en zijn team zijn dan ook blij met de Duurzaamheidsbijdrage van Rabobank. ‘Daarvan hebben we een tweedehands heftruck gekocht, waarmee we de deuren kunnen verplaatsen. Die wegen toch zo’n 85 kilo per stuk.’

Uit een meting door Bureau Maex blijkt dat De Terugwinning bijdraagt aan alle zeventien duurzame ontwikkelingsdoelen (SDG’s) die opgesteld zijn door de VN: van bestrijden van armoede en bijdragen aan economische groei, tot verminderen van ongelijkheid. Voor Nihot en zijn team is het een bevestiging van wat hij dagelijks ziet.

‘Ik ken zoveel verhalen van mensen die hier opgekrabbeld zijn. Een jongen kwam hier binnen in een rolstoel. Hij kon niet staan, maar wilde graag leren houtbewerken. We zijn met kleine werkzaamheden begonnen en inmiddels kan hij vier uur achter elkaar staan achter de werkbank. Of een man van 42 die altijd actief was geweest in het criminele circuit en nog nooit een normale baan had gehad. Inmiddels werkt hij als logistiek manager bij een winkel. Dan ben ik echt trots: dat hebben we toch maar mooi samen voor elkaar gekregen.’