Voor de buurt, door de buurt

Op het terras van het pand van Nu De Toekomst staan houten picknicktafels. Een paar mannen zitten er te genieten van de zon. Intussen laden twee anderen een houten bloembak in een busje. Als je via de glazen deuren het pand binnengaat, loop je direct de werkplaats in, waar een groep mensen bezig is met timmeren en zagen.

‘We maken bijvoorbeeld vogelhuisjes en meubels van resthout en verkopen die aan klanten’, vertelt Jolanda van der Meijde, initiator van Stichting Nu De Toekomst. ‘We zijn nu plantenbakken aan het maken voor scholengemeenschap Pantarijn. Daar willen ze moestuintjes van maken op het schoolplein. Dit doen we samen met de leerlingen van de internationale schakelklas, buurtbewoners, lokale ondernemers en asielzoekers.’

Zeven jaar geleden begon Jolanda van der Meijde met Nu De Toekomst. ‘De wijk zou op de schop gaan. De Nude heeft een lage sociaal-economische status en kon wel wat meer samenhang gebruiken. Daarom ging ik op zoek naar een manier waarop mensen elkaar konden ontmoeten.’

Van der Meijde is moleculair bioloog, maar heeft zich omgeschoold tot coach. ‘Ik woon zelf ook in de wijk en ben kwartiermaker geworden. We zijn begonnen met een klusdienst om buurtbewoners meer te betrekken bij de wijk.’ Die eerste activiteit van Nu De Toekomst was meteen een succes. ‘Buurtbewoners doen, tegen een kleine vergoeding, klusjes voor elkaar’, legt Van der Meijde uit. ‘Het gaat om klusjes die een aannemer niet doet, zoals laminaat leggen, gordijnrails ophangen, groenonderhoud, tuinadvies, helpen verhuizen of een Ikea-kast in elkaar zetten. De klussers doen het vaak samen met de bewoner, die op die manier leert hoe hij of zij de klus een volgende keer zelf kan doen.’

Het werkt heel goed, merkte Van der Meijde al snel. ‘Het leuke is dat wijkbewoners die met elkaar hebben geklust, iets hebben om over te praten als ze elkaar tegenkomen, bijvoorbeeld de laminaatvloer die ze samen hebben gelegd.’

Naast de klusdienst ging Nu De Toekomst meer activiteiten organiseren, zoals groenonderhoud en maatschappelijke projecten. ‘Alles werd vanuit de woningen van vrijwilligers gecoördineerd, dus we waren op zoek naar een plek waar mensen echt samen konden komen’, vertelt Van der Meijde. ‘Ruim twee jaar geleden kwam deze plek vrij, midden in de wijk. Via verschillende sponsors hebben we de ruimte kunnen huren. Inmiddels organiseren we allerlei activiteiten waarmee we de huur kunnen blijven betalen.’

Elke maandag, woensdag en vrijdag kunnen buurtbewoners binnenlopen en worden zij ontvangen door een gastheer/-vrouw. Er is altijd iets te doen en er zijn altijd mensen. ‘We maken samen een biologische lunch met streekproducten, iedereen helpt en maakt iets klaar’, vertelt Van der Meijde. ‘Alle wijkbewoners kunnen tegen betaling van een kleine bijdrage aanschuiven.’

Die lunch, deze keer met zelfgemaakte falafel en salades, wordt net geserveerd aan de lange tafel in het midden van de ruimte. Ongeveer twintig mensen schuiven vandaag aan. Asielzoeker Tony heeft een toetje gemaakt: rijstpudding met suiker en kaneel, een lekkernij uit zijn thuisland Syrië. ‘Ik vind het fijn om te koken.’ Trots laat hij foto’s zien van alle Syrische hapjes die hij samen met anderen heeft gemaakt tijdens een kookworkshop, die hij onlangs heeft georganiseerd.

Tony komt drie keer per week. Hij woont in het AZC in Deelen, in de buurt van Arnhem. ‘Het is fijn om bezig te zijn, een mooie afleiding. Mijn familie is nog in Syrië.’ Als Tony niet kookt, werkt hij vooral in de werkplaats, waar hij een eigen ontwerp plantenbak heeft gemaakt.

Sinds kort is er, dankzij een financiële bijdrage van Rabobank, een professionele deelkeuken in het pand van Nu de Toekomst. Het is een plek waar lokale start-ups, cateraars, voedselproducenten en andere geïnteresseerden terecht kunnen. ‘Niet iedereen heeft direct een eigen keuken tot zijn beschikking’, zegt Judith Keizer, die vrijwilligers begeleidt op het gebied van koken en eten. ‘Ik heb zelf vijfentwintig jaar projecten met voedsel gedaan in Wageningen. Ik had mijn eigen cateringbedrijf, waar we alles biologisch, veganistisch en lokaal maakten. Ik werkte toen al met vluchtelingen. Nu zet ik dat werk hier op kleine schaal voort.’

Er is steeds meer vraag naar deelkeukens. ‘Niet alleen voor kleine bedrijfjes, het is ook fijn voor wijkbewoners die hier dingen kunnen klaarmaken die ze elders verkopen of bezorgen. Het is ook handig om kookworkshops te organiseren en met elkaar te koken. Zo zien we meer verbinding ontstaan in de buurt.’

Keizer is ook van plan om een project op te zetten met lokale producten. ‘We kunnen hier een lokaal verzamelpunt voor voedsel maken. In de omgeving zijn er kwekers van bijvoorbeeld pompoenen, sla en aardappelen. Een ander maakt kaas. Wij brengen al die producten samen en de horeca kan het hier tegen betaling ophalen. Eventueel bewerken we het alvast in onze keuken. We kunnen bijvoorbeeld soep maken en sla wassen en snijden.’

De keuken en de werkplaats zijn voorbeelden van de vele projecten in het pand van Nu De Toekomst. ‘Als het maar past bij onze missie van werken, ontmoeten, leren en inspireren op een circulaire en duurzame manier’, zegt Van der Meijde. ‘We kijken naar de mogelijkheden van de vrijwilligers die hun diensten aanbieden. Zo komen hier veel mensen uit het AZC, die al bepaalde kennis en vaardigheden hebben. We hebben bijvoorbeeld Elyas, een boekhouder uit Syrië, die ons drie keer per week helpt bij de administratie. Het is niet erg als hij foutjes maakt, want hij moet de Nederlandse regels nog leren. Met deze ervaring kan hij sneller doorstromen naar een baan.’

Andere vrijwilligers, zoals Huuchien, helpen asielzoekers met het doorlopen van de asielprocedure. Sinds kort worden er ook taallessen gegeven in het centrum. ‘Verder helpen we met leerwerktrajecten, zodat werklozen en asielzoekers makkelijker werk kunnen vinden’, zegt Van der Meijde. ‘Dat doen we door ze te koppelen aan ondernemers uit de buurt.’

Student Amarins de Vries begon een jaar geleden als vrijwilliger. ‘Ik doe de ontvangst, regel de verhuur van ruimtes, coördineer de samenwerking met partners in de wijk, verzorg de horeca en hou de socials bij. Ik vind het fijn om te doen, want ik word vaak verrast door wie hier komt binnenlopen en heb elke keer weer leuke en interessante gesprekken. Het is mooi om te merken dat iedereen iets wil doen voor een ander.’

In de werkplaats ligt een pallet resthout. ‘Dat hebben we net gekregen van een meubelmaker’, zegt vrijwilliger Wiep Wissema. ‘Het is heel fijn dat wij het kunnen gebruiken, anders was het weggegooid. We maken er bijvoorbeeld vogelhuisjes, vleesmuiskasten, plantenbakken en kindermeubilair van.’ Ze is met behulp van twee anderen bezig vleermuiskasten te maken voor een klant. ‘De vereniging van eigenaren (vve) van een flat in de wijk is spouwmuren aan het isoleren, maar eerst willen ze de vleermuizen die tussen de muren wonen laten verhuizen naar deze kasten.’

Wissema is eigenlijk ecologisch econoom. Ze werkt aan de Radboud Universiteit, maar elke woensdag en vrijdag is ze in de werkplaats te vinden. ‘Dit doe ik voor de lol. Ik woon hier in de buurt en vind het een goed initiatief. Ik kan de mensen op de werkplaats van alles leren en het is mooi om het resultaat te zien. Klanten waarderen de duurzaamheid.’

Ze vindt het fijn om te zien dat de mensen die in de werkplaats werken zelfvertrouwen krijgen, contacten opdoen en vaardigheden leren. ‘Ik vind dit heel belangrijk voor de mensen die hier komen en voor de wijk. We willen met de wereld toch de ecologische en duurzame kant op en dit soort initiatieven maken het verschil.’