De onverwachte waarde van oude tennisballen

Een tennisbal is geen lang leven beschoren. Topspelers doen er gemiddeld zo’n zeven games mee. Dan hebben ze er zo hard tegenaan geslagen dat ze zacht zijn en wordt er een nieuw blik geopend. Mindere goden doen er vier weken mee. Daarna zijn ook die ballen afgedankt en tot afval gedegradeerd. Jaarlijks wacht alleen al in Nederland zes miljoen tennisballen dat lot.

De materiaalman van tennisvereniging Bastion Baselaar in Rosmalen, type notoire verzamelaar, kreeg het een jaar of tien geleden niet over zijn hart om de oude ballen zomaar weg te gooien. Duizenden stuks sloeg hij op in zijn materiaalhok, in emmers en dozen. Rommel, vond toenmalig clubmanager Stefan Niesten (41). Of de ‘groundsman’ ze alsjeblieft op wilde ruimen. Toen die dat na twee keer vragen nog niet had gedaan, ging Niesten zelf over tot actie.

Hij zocht op internet waar hij tweedehands tennisballen kwijt kon. Geen resultaat. Uiteindelijk bood Marktplaats soelaas. Niesten bood de ballen in zakken van 24 stuks aan voor een tientje en binnen de kortste keren stroomden de reacties binnen, voornamelijk van hondenbezitters die stonden te springen om afgedankte ballen voor hun trouwe viervoeter.

Voor de gein opende hij daarna een webshop en schreef hij zich in bij de Kamer van Koophandel, met een even treffende als eenvoudige bedrijfsnaam: oudetennisballen.com. Op Dierendag ging de website live en al snel was de eerste bestelling een feit. Niesten: ‘Dat is nooit meer gestopt.’

Wat begon als een hobbyproject, groeide in de coronajaren uit tot een bedrijf waar Niesten fulltime mee bezig was. ‘Mijn inbox stroomde over met bestellingen’, vertelt hij in de kantine van Bastion Baselaar, de vereniging waar hij zelf jaren geleden leerde tennissen. ‘Toen heb ik besloten om de gok te wagen en te zien waar het schip zou stranden.’

Inmiddels zijn er vijfhonderd tennis- en padelverenigingen in Nederland én België die Niesten gratis en voor niets van hun oude ballen voorzien. Dat is ongeveer een derde van alle clubs. Er is een wachtlijst van verenigingen die ook mee willen doen, maar meer ballen kan Niesten voorlopig niet verwerken.

Het gaat namelijk om vele honderdduizenden exemplaren per jaar. Zonder oudetennisballen.com zouden de verenigingen veroordeeld zijn tot afvalverwerkingsbedrijven en zouden ze moeten betalen om van hun ballen af te komen. Nu krijgt hun afvalproduct een tweede leven. Ze sturen ze op naar Niesten en die betaalt de verzendkosten. Vervolgens verpakt hij ze en verstuurt hij ze door heel Europa. Meestal nemen zijn klanten bescheiden aantallen af, maar hij heeft ook al eens een bestelling gehad van tienduizend ballen.

Oude tennisballen kunnen voor allerlei doelen gebruikt worden, ontdekte Niesten – toen hij zelf tenniste dacht hij er nooit over na wat er met oude ballen gebeurde. Je kunt het zo gek niet bedenken of ze komen van pas. Als gezegd zijn hondenbezitters een grote doelgroep. ‘In Nederland zijn twee miljoen honden’, zegt Niesten. ‘Grofweg de helft speelt met oude tennisballen. Zo groot is de potentiële markt. Voorheen kochten hondeneigenaren gloednieuwe ballen. Een blik van drie kost al gauw een tientje. Bij ons koop je er 24 voor dat bedrag.’

Ook verhuizers kunnen ze goed gebruiken. Zij snijden de ballen open en zetten ze op de kwetsbare hoeken van tafels of schilderijen. Hockey-en honkbalverenigingen gebruiken oude tennisballen om te trainen. En in de fruit- en groenteteelt blijken ze te worden ingezet om pluk- en verpakkingsmachines te testen. Ook particulieren kunnen ze gebruiken; eind vorig jaar plaatste iemand om half drie ’s nachts een bestelling van één tennisbal, die moest fungeren in een sinterklaassurprise. ‘We zijn blij met elke donatie van tennisballen.’

Twee jaar na de start van zijn bedrijf raakte Niesten met zijn buurman aan de praat, een leraar bij Hub Noord-Brabant. Dat is een school voor speciaal onderwijs voor kinderen en jongeren met leer- of gedragsproblemen. Zij zochten een klein bedrijf waar ze iets zouden kunnen leren, orders pikken en producten verpakken.

‘Het was liefde op het eerste gezicht’, zegt Niesten. Hij vond in de school de ideale partner om mee samen te werken en ook nog iets terug te doen voor de samenleving. In de locatie van Hub Noord-Brabant in Rosmalen, waar zo’n vijfhonderd leerlingen met uiteenlopende stoornissen op school zitten, heeft Niesten sindsdien een magazijn in de vorm van een klaslokaal waar tienduizenden oude tennisballen worden opgeslagen en na verwerking worden uitgeleverd.

Niesten: ‘De ballen komen in grote tassen per driehonderd bij de Hub binnen. De leerlingen maken de ballen schoon met een blikveger, ze sorteren ze en verpakken ze daarna aan de hand van orderlijsten in gebruikte dozen van 24, 48, 96 of 288 stuks. Twee juffen begeleiden de leerlingen en zijn de baas in het magazijn. Mijn taak als directeur is alles in Jip en Janneke-taal uitleggen. Ik help ook regelmatig een dagdeel mee.’

Toen Niesten tien jaar geleden met oudetennisballen.com begon, investeerde hij duizend euro in een webshop en was het zijn doel om quitte te spelen. Inmiddels loopt het bedrijf zo goed dat hij ervan kan leven. ‘Maar zoveel mogelijk geld verdienen heeft geen prioriteit’, zegt hij.

Met een deel van de opbrengst sponsort Niesten meerdere gehandicaptenteams bij tennisvereniging Bastion Baselaar en een club in Eindhoven. Hij betaalt de baanhuur zodat zij kunnen blijven spelen. ‘Ik wil mezelf in de spiegel aan kunnen kijken. Toen ik hiermee begon, verklaarde mijn vader me voor gek. Hij is econometrist en het leek hem niet mogelijk om van oude tennisballen een rendabel bedrijf te maken. Ik zei: het is voor mij al goed als ik er één leven mee kan veranderen. Dat is gelukt.’