Met VK-Oost steeds beter boeren

‘De afkorting VK in de naam staat voor Vruchtbare Kringloop en we zijn verenigd in Oost Nederland’, licht voorzitter John Koeleman (48) toe. ‘Aanvankelijk heetten we VKA, omdat onze leden vooral gevestigd waren in de Achterhoek en Liemers. Maar tegenwoordig komen daar steeds meer boeren bij uit Twente en Salland, vandaar de gewijzigde naam.

‘Naast agrarische leden heeft VK-Oost ook partners. Bedrijven als ForFarmers, FrieslandCampina, Waterschap Rijn en IJssel, maar ook Rabobank en stakeholders zoals provincie en overheden. Daarbij is nadrukkelijk sprake van een actieve wisselwerking’, vertelt John. ‘Het gaat veel verder dan sponsoring. Vanuit verschillende invalshoeken werken we aan gezamenlijke doelen en ambities.’

‘En ja, actief lidmaatschap kost tijd’, weet Koeleman. ‘Maar het bespaart me ook veel tijd én geld omdat ik nieuw verworven kennis direct kan toepassen binnen mijn eigen melkveehouderij.’ VK-Oost is een boerencollectief met ruim 400 leden. Iedere melkveehouder, akkerbouwer, loonwerker en andere actieve grondgebruiker in Oost-Nederland kan lid worden. ‘Bij VK-Oost zijn de verzamelde kringloopdata van leden een belangrijke pijler. De data die we invoeren, komen uit voeradministratie, melkproductie, perceelgegevens en mestboekhouding. Vanuit de sector is het verplicht om deze informatie goed bij te houden. Tegelijk vormt het een waardevolle databron voor de ondernemer zelf.’

‘De KringloopWijzer, ingevuld door boeren, maakt inzichtelijk waar je kosten kunt besparen, duurzamer kunt werken en hoe je de bemesting slimmer kunt plannen. Alle leden delen hun gegevens. ‘Wat VK-Oost onderscheidt, is dat we al die gegevens samenbrengen, analyseren en bespreken in studiegroepen’, vertelt John. ‘We zijn echt een lerend netwerk. De leden leren van elkaar tijdens inspiratie- en themabijeenkomsten en binnen projecten en kennisgroepen.’

Een mooi voorbeeld daarvan was de inspiratiebijeenkomst ‘De oogst van 10 jaar praktijkdata’ in februari 2026. Tijdens deze bijeenkomst deelden leden, onderzoekers en partners inzichten uit tien jaar praktijkgegevens. Welke keuzes leveren in de praktijk resultaat op? Welke trends zijn zichtbaar? En welke lessen kunnen boeren daaruit trekken? ‘De bijeenkomst liet vooral zien dat verbetering vaak dichterbij is dan gedacht’, vertelt John. ‘Kleine aanpassingen, vakmanschap en secuur werken kunnen al veel verschil maken. Dat levert winst op voor bodem, water en milieu, maar vaak ook voor de portemonnee van de boer.’

John Koeleman is zelf melkveehouder in Geesteren. ‘Als ik door de wei loop zie ik in de verte de fabrieken van ForFarmers in Lochem, en in het zuiden de fabrieken van FrieslandCampina, twee partners van VK-Oost. Dat kennis delen en leren van elkaar, zat er al van jongs af aan in.’

‘Ook mijn vader was altijd al lid van studieclubs en boerenverenigingen. Actieve inzet bij VK-Oost doen we om te groeien in ons vak, maar natuurlijk ook gewoon omdat het zo heerlijk is om samen een boom op te zetten over onze grote passie. We kennen binnen VK-Oost inmiddels 40 verschillende studiegroepen met elk maximaal 12 leden. Als vakgenoten onder elkaar heb je vaak aan een half woord al genoeg om de ander te begrijpen. Je leert elkaar steeds beter kennen, bouwt vertrouwen op en bespreekt praktijkvragen. Waarom pakt een zelfde handeling op het ene bedrijf anders uit dan op het andere, en wat kun je daaraan doen? Samen zoek je naar antwoorden. Lukt dat niet direct in de studiegroep, dan wordt verder gezocht binnen een kennisgroep of leerprogramma.’

Manager Anneloes Fleerkate (36) woont met haar gezin op een melkveebedrijf. Sinds september 2022 is zij in dienst van VK-Oost. ‘De spil van de organisatie? Ja, zo word ik inderdaad regelmatig genoemd’, glimlacht Anneloes. ‘Met mijn achtergrond in accountancy en de agrarische sector ben ik verantwoordelijk voor de dagelijkse organisatie van VK-Oost. Samen met een groep experts werk ik aan het versterken van kennisdeling tussen leden. Ik begeleid studiegroepen, breng leden met elkaar in contact en onderhoud relaties die belangrijk zijn voor de vereniging.’

Toch draait het volgens haar vooral om samenwerking. ‘Gelukkig hoef ik het niet alleen te doen. VK-Oost heeft betrokken leden en een sterk bestuur. Samen zetten we ons in om van elkaar te leren en onze bedrijven continu te verbeteren. Voor 350 euro per jaar nemen leden deel aan praktische en verdiepende studiegroepen. Daarnaast organiseren we themabijeenkomsten en kunnen leden deelnemen aan projecten, pilots en kennisgroepen.’ Voor studenten geldt een gereduceerd tarief. Ontwikkelingen worden gedeeld tijdens bijeenkomsten, op de site en in nieuwsbrieven.

In 2013 zijn in meerdere regio’s in Nederland projectgroepen opgericht onder de naam Vruchtbare Kringloop. Het samenbrengen van betrouwbare data vanuit de hele sector stond daarvoor aan de basis. Aan de Landbouwuniversiteit in Wageningen werden rekentools ontwikkeld. Kennis werd gedeeld en er ontstonden praktische handelingsperspectieven.

‘Maar zoals dat gaat met projecten; die hebben een kop en een kont’, glimlacht John Koeleman. ‘Een viertal slimme mensen met een vooruitziende blik dacht: er is zoveel data en kennis verzameld over mineralenmanagement, dat mag niet verloren gaan. Vandaar dat we in de Achterhoek gaandeweg een verenigingsstructuur opgezet hebben.’

‘Met de jaren hebben we waardevolle leerprogramma’s ontwikkeld. Ook als boer ben je immers nooit uitgeleerd. De wereld om ons heen verandert. Het evenwicht in het grondgebruik verschuift. We houden minder dieren, er ontstaat meer akkerbouw. Wet- en regelgeving verandert, en als boer pas je daar je bedrijfsvoering op aan. VK-Oost biedt perspectief, houvast en helpt om koers te houden.’

Meer informatie vind je op www.vruchtbarekringloopoost.nl