‘Als ouders kun je niet meer denken: dat doet de begeleiding wel’

Enzo (61) en Paula (60) Cantini maakten er vroeger weleens grapjes over: als hun zoons Romano en Giovanni vijfentwintig werden, stonden hun koffers klaar – tijd om uit huis te gaan. Gekkigheid natuurlijk, maar een kern van waarheid zat er wel in: ‘Het is gezond voor kinderen om op een gegeven moment uit te vliegen’, vindt Paula.

Toch maakte ze zich daar bij Romano (30) wel wat zorgen over. ‘Romano heeft een lichte vorm van autisme. We hadden hem ingeschreven voor een zelfstandige sociale huurwoning – waar hij begeleiding aan huis zou kunnen krijgen – en voor een woonlocatie van Abrona, waar hij samen met anderen zou wonen. Ik vroeg me steeds af wat het beste was; hoeveel zelfstandigheid kon hij aan? Ik wilde niet dat hij zou vereenzamen.’

Terwijl het gezin midden in een heftige verbouwing zat, maakte zorgorganisatie Abrona een einde aan de onzekerheid: er kwam een studio voor Romano vrij in Kasteel Woerden, op tien minuten fietsen van zijn ouderlijk huis. Paula en Enzo moesten even slikken toen het moment daar was, maar Romano wilde meteen verhuizen: ‘Ik had het fijn thuis, maar ik had ook zin in een eigen plek. Op zaterdag ongestoord met mijn bord op schoot naar Feyenoord kijken – daar verheugde ik me op. En ik was ook blij dat ik niet meer in de drukte van de verbouwing hoefde te zitten’, vertelt hij. 

Romano benaderde de verhuizing praktisch: ‘Op een maandag na werk pakte ik mijn belangrijkste spullen, zodat ik er alvast kon slapen. De rest kwam later wel. “Kom, ik verhuis niet naar Limburg hè?” grapte ik tegen mijn ouders, toen ik hun natte oogjes zag.’

De herinnering aan het snelle, sobere afscheid raakt Enzo nog steeds. ‘We hadden er graag iets meer van gemaakt. Later hebben we dat alsnog gedaan’, vertelt hij. ‘Het was ook best confronterend om Romano voor het eerst tussen de andere bewoners te zien. Hoorde hij hier echt?’

Toen het stof eenmaal was neergedaald (letterlijk, in dit geval), bleek de verhuizing goed uitgepakt. ‘Romano heeft het heel gezellig met zijn huisgenoten en is veel zelfstandiger geworden’, vindt zijn moeder. ‘Dat is echt een compliment aan Elles en haar collega’s’. Begeleider Elles Verbruggen van Abrona knikt: ‘Zo’n groeispurt zien we vaker; ouders nemen hun kinderen ongemerkt veel uit handen. Hier is het uitgangspunt: je probeert het eerst zelf. Pas als het niet lukt, kun je hulp vragen. Dan blijkt dus dat jongeren veel meer kunnen dan gedacht.’

Romano valt haar bij: ‘De eerste maand hoefde ik nog geen corvee te doen, omdat de planning al was gemaakt. Maar dat voelde niet goed, dus toen heb ik zelf gevraagd of ik toch op de lijst mocht. Thuis zou ik nooit uit mezelf om klusjes vragen, maar hier wel.’

Toch zijn er ook regels waaraan Romano moest wennen. ‘Thuis dronk ik best veel cola, maar hier doen we dat in de gezamenlijke huiskamer alleen in het weekend. Ach, het is ook wel gezonder. Plannen vind ik nog lastig. Ik werk veertig uur per week, wanneer doe ik dan al die huishoudelijke dingen?’ Dat Romano nog steeds een douchegordijn heeft dat tegen hem aan plakt tijdens het douchen, is daar een voorbeeld van. ‘We hebben al zo vaak voorgesteld: zullen we een wandje plaatsen? Maar Romano deert het niet zo’, zegt Paula. ‘Dus ik moet dat loslaten.’

Elles en haar collega’s volgen dezelfde strategie. ‘Voorheen namen wij alles van bewoners en ouders over: een afspraak maken bij de tandarts, kleding kopen, schoonmaken…’ herinnert Elles zich. ‘Maar daar is simpelweg geen tijd meer voor. Bewoners en hun ouders moeten dus meer zelf doen.’ Helaas accepteert niet iedereen dat zomaar. ‘Als je kind hier al jaren woont, is het lastig te begrijpen dat wij nu niet meer schoonmaken. We hélpen de bewoners er wel bij, maar nemen het niet meer over. Er zijn ouders die dan besluiten een interieurverzorger in te huren, dat kan ook. Als het maar gebeurt.’ 

Enzo ziet het zo: ‘Elke ouder springt af en toe bij als zijn kind uit huis gaat, waarom zou dat in een woonvorm anders zijn? Sterker nog: als Romano zelfstandig had gewoond, hadden wij veel méér moeten bijspringen.’ Kijkend naar de toekomst maakt Elles zich daar wel zorgen over. ‘De budgetten in de zorg worden overal in ons land steeds krapper; straks komen jongens als Romano misschien niet meer voor dit soort woonvormen in aanmerking. Die belanden dan onvoorbereid in een zelfstandige woning, terwijl het veel fijner én kostenefficiënter is om eerst te trainen en dan door te stromen.’

Enzo deelt die mening: ‘Romano ontwikkelt zich heel goed, hij kan in de toekomst waarschijnlijk wel zelfstandig gaan wonen. Die groei gun je ieder kind, maar dan moet er landelijk niet nog meer bezuinigd worden.’ Romano maakt zich vooralsnog geen zorgen: ‘Zolang ik lekker in mijn vel zit en de juiste mensen om me heen heb, komt het helemaal goed met mij.’