‘We nodigen mensen uit om buiten hun eigen bubbel te kijken’

Rachida (45) en Najima (39) Kharbouch groeiden op in Helmond, in een groot, warm, Marokkaans gezin. Hun vader verlangde van alle elf kinderen dat ze hard werkten aan hun toekomst. Bankhangen was er niet bij – hij was niet voor niks op zijn zestiende als gastarbeider naar Nederland gekomen. Moeder was zijn tegenhanger; zij verwende haar kroost door heel veel lekkers op tafel te zetten. ‘Je zou bijna kunnen zeggen dat we met te veel liefde zijn opgevoed, want Rachida en ik waren allebei te zwaar’, vertelt Najima. 

Dat veranderde toen ze zich aansloot bij een hardloopgroepje in Brandevoort, de Helmondse wijk waar ze woont. ‘Voorop liep een superfitte, gepensioneerde dame; ik liep helemaal achteraan met mijn tong op mijn schoenen. Maar ik vond het zó leuk! Na zes weken kon ik drie kilometer hardlopen en begonnen mijn kleren lekkerder te zitten.’

Najima zag dat haar zus vrolijker werd en besloot ook te gaan hardlopen. De zussen begonnen tevens gezonder te eten. ‘Mensen zagen ons afvallen en reageerden heel leuk’, vertelt ze. ‘Daarop besloten we een Facebook-account te openen, waarop we anoniem vertelden over onze nieuwe levensstijl. Het werd een hit; ik denk vooral omdat we geen fit girls waren, maar gewone ervaringen deelden. Het zorgde ervoor dat anderen zich in ons herkenden.’

De zaken kwamen in een stroomversnelling vanaf 2016, nadat ze in een landelijk interview uit de anonimiteit traden. Lezingen, kookworkshops… de aanvragen stroomden binnen. ‘Nu konden we ineens geld vragen voor onze hobby’, vertelt Rachida. ‘We hadden allebei een goede opleiding, maar van ondernemen wisten we niks. We wisten alleen dat we dit samen wilden doen.’ Een jaar later kwam er opnieuw erkenning: de zussen werden door de gemeente uitgeroepen tot Helmonder van het Jaar. ‘We werden bruggenbouwers genoemd, dat vonden we zo’n mooi compliment. Vanaf dat moment besloten we ons nog meer in te zetten voor verbinding.’

Op hun eigen social-mediakanalen wordt de diversiteit van de Nederlandse samenleving uitbundig gevierd. ‘Bij ons is iedereen welkom, we doen niet aan wij-zij. Wij zijn trots op onze Marokkaanse wortels én op ons Nederlanderschap, we vinden het mooi om beide werelden te vertegenwoordigen’, zegt Najima. Toch is de teneur op social media tegenwoordig vaak anders; dat merken de zussen ook. ‘Onder het motto “Ik zeg gewoon wat ik denk” menen mensen dat ze alles maar kunnen zeggen, ook als het kwetsend is’, vindt Rachida. ‘Ik vind het jammer dat er steeds vaker afkeurend wordt gekeken naar andere culturen, want die kunnen juist zo verrijkend zijn.’

Omdat het best lastig kan zijn om zomaar een gesprek met een onbekende aan te knopen, zetten de zussen graag de eerste stap. ‘Vrouwen die een hoofddoek dragen, worden vaak onderschat: mensen denken al snel dat we ongeschoold zijn of onderdrukt worden’, zegt Najima. ‘Maar dat beeld draait snel bij als we eenmaal aan de praat raken: dan blijken we ineens twee pittige dames te zijn, haha! Dat ik mijn haar bedek, is een eigen keuze, die ik maak uit liefde voor mijn geloof. Voor mij is dat hetzelfde als wanneer jij een ketting met een kruisje draagt. Dat respecteer ik ook; tussen ons verandert er verder niets.’

Als mensen eenmaal met elkaar in gesprek zijn, vinden ze elkaar bijna altijd, merken de zussen. ‘We hoeven elkaar niet te overtuigen, als we de afstand maar kunnen overbruggen. En als je elkaar in de ogen kijkt, lukt dat heel vaak. Het is de enige manier om de verharding tegen te gaan’, zegt Rachida.

De zussen benadrukken dat veel mensen van goede wil zijn, ook in het bedrijfsleven. ‘Wij helpen ondernemers die diversiteit omarmen en inzien dat het ook hun zakelijke kansen kan vergroten’, legt Najima uit. ‘Neem de ramadan: daar gaan miljoenen in om. Wij moslims eten dan een maand lang elke avond heel uitgebreid. Tijdens het afsluitende feest (Eid al-Fitr of Suikerfeest, red.) pakken we extra groot uit, ook met cadeaus. Voor ondernemers kan het heel interessant zijn om daarop in te spelen. Maar dan moet je wel weten hóe.’

Er zijn volgens Najima veel mooie voorbeelden te vinden. ‘Ik herinner me een video van een verhuisbedrijf van twee Nederlandse jongens die vastende moslims tijdens de ramadan extra hulp met sjouwen boden. Dat was zo’n sympathiek gebaar! Die post ging door het dak, het was geweldige marketing.’ Maar het gaat ook weleens mis. ‘Zo was er op de lancering van een haarstylingproduct voor afrohaar niet één vrouw uit de doelgroep aanwezig; dat merk heeft daar online veel kritiek op gekregen. Hetzelfde overkwam een telecomprovider die succesvolle vrouwen wilde aanspreken, maar voor de campagne alleen blanke modellen inzette. Dat is geen onwil natuurlijk, eerder een blinde vlek. Maar wel een dure.’

Ook privé zetten Rachida en Najima zich in voor het doorprikken van bubbels. Zo organiseerden ze afgelopen jaar met steun van Rabobank een iftar (avondmaaltijd tijdens de ramadan) in het kasteel van Helmond. ‘We hadden daar zowel vastende als niet-vastende vrouwen voor uitgenodigd en plaatsten ze kriskras door elkaar aan tafel. Na afloop was iedereen dolenthousiast’, vertelt Rachida.

Daarnaast beginnen de Healthy Sisters binnenkort met hardloop- en wandelgroepen, waarvoor ze eveneens een bijdrage ontvingen van Rabobank. ‘Al lopende hopen we contacten tot stand te brengen tussen Helmonders die elkaar anders niet zouden ontmoeten. We hopen dat de mensen in onze loopgroepen zich steeds vrijer voelen om dingen met elkaar te delen; ook onderwerpen die minder makkelijk zijn, zoals eenzaamheid of persoonlijke uitdagingen. Zoals ons leven is veranderd toen we in beweging kwamen, zo helpen wij nu anderen vooruit. De cirkel is rond.’