De huiskamer van Druten

Op een gewone maandagochtend is het druk in sociaal en cultureel centrum De Bogerd in Druten. Een zangkoor uit de buurt stapt binnen om te oefenen. Een van de koorgenoten is overleden en de uitvaart wordt straks gehouden in de theaterzaal van De Bogerd. Het koor wil een lied zingen tijdens de plechtigheid.

Medewerkers van de dagbesteding zetten vast koffiekopjes klaar in de Boudewijn de Grootzaal voor de 170 gasten die worden verwacht. Ook in het theatercafé wordt al hard gewerkt door een groepje van ongeveer acht mensen met een beperking, die hier via de dagbesteding komen.

Assistent-medewerker Sophie komt hier twee keer per week. Ze vindt het leuk om samen met collega’s de kopjes thee klaar te maken in de keuken achter de grote zaal. ‘Ik ben hier altijd op maandag en dinsdag. Het is gezellig met de andere mensen. Soms maak ik schoon, soms zet ik dingen klaar voor de gasten, soms help ik bedienen en ik bak ook zelf koekjes. Maar de was vouwen vind ik het allerleukste werk.’

Niels Gijsbers is exploitant van het cultureel centrum. ‘We proberen hier het commerciële en het maatschappelijke samen te brengen. We organiseren van alles. Doordeweeks zijn er veel congressen en evenementen. In het weekend zijn er theater- en filmvoorstellingen. Dansscholen repeteren hier en kunnen uitvoeringen verzorgen, er zijn vergader­zalen, flexwerkplekken en er is een lunchcafé waar mensen ook zakelijk samenkomen.’

De dagbesteding heeft een plekje in het centrum. ‘Ik kan me De Bogerd niet meer voorstellen zonder deze groep’, zegt Niels. ‘Iedereen doet mee. Mensen van de dagbesteding zijn assistent-medewerkers, we houden niet van het woord cliënt. Ze zitten hier niet te rummikuppen, maar zijn echt aan het werk. Ze moeten op tijd komen, er verzorgd uitzien, zich collegiaal gedragen en verschillende werkzaamheden doen. Zo leren ze allerlei vaardigheden, kunnen ze hun talent benutten en meedoen in de maatschappij.’

Begeleidster AJ van Eldik is bezig met het dweilen van de vloer. ‘Ik heb net instructies gegeven en iedereen is bezig. Dan kan ik rustig zelf iets doen. Als de medewerkers me maar in beeld hebben, zodat ze weten dat ze vragen kunnen stellen.’

AJ is sociaal pedagoog en begeleidt de assistent-medewerkers van de dagbesteding met de dagelijkse taken. ‘Ik werk hier nu anderhalf jaar. ‘Mijn collega’s en ik willen graag dat ze iets leren van hun werk in het centrum. Samen met de begeleiding of met het thuisfront stellen we doelen op. Bijvoorbeeld zelfstandig een bestelling opnemen bij een tafel. Of leren poleren, het opwrijven van bestek en glazen.’

‘In het begin vinden de assistent-medewerkers het soms eng om op iemand af te stappen. Dan doe ik het voor. Ze kunnen eerst op een afstandje kijken. Daarna gaan ze een paar keer met me mee. Net zolang totdat ze het zelf durven. Ik stuur aan en ik kijk mee.’

In totaal werken er ongeveer twintig mensen van de dagbesteding bij De Bogerd, met vaste begeleiders. ‘Hiermee willen we ons onderscheiden van andere locaties voor congressen en evenementen’, zegt Gijsbers. ‘Er zijn meer mooie plekken waar je een congres kunt organiseren, maar bij ons is het ook sociaal relevant. We hebben goede faciliteiten, maar zijn ook maatschappelijk betrokken en dat hebben anderen niet.’

In het lunchcafé zit een groepje dames te breien en te haken. Ze hebben op maandagochtend een vast breiclubje. ‘Het is vooral voor de gezelligheid’, vertelt Anja. ‘We zijn er een jaar of tien geleden mee begonnen in een café. Daarna hebben we het eventjes bij iemand thuis gedaan, maar dat beviel eigenlijk niet zo goed. Nu zitten we hier. Iedereen die zin heeft, kan komen en als het niet lukt, is dat ook prima.’

Dinie werkt aan een paar sokken voor zichzelf. ‘Er zijn ook breiclubjes die breien voor een goed doel, maar wij maken gewoon ons eigen werk. Het is leuk om het samen te doen, want dan kun je wat leren van elkaar.’

Anja is bezig om met al eerder gebruikte wol een sjaal te haken. ‘We worden hier gastvrij ontvangen’, zegt ze. ‘We hoeven niks te betalen, alleen de thee en koffie die we drinken. De bediening is superaardig en de koffie is heerlijk. Eigenlijk is het vooral een gezelligheidsclubje. Soms blijven we wat langer en gaan we lekker met elkaar lunchen.’

Tijdens het breien wordt er volop gekletst. ‘Behalve als je steken moet tellen’, zegt Ida. Het clubje bestaat uit ongeveer twaalf dames, van wie er altijd wel acht of negen aanwezig zijn. ‘Er is helaas nog geen man aangeschoven’, lacht Betty. ‘Al zou die van harte welkom zijn.’

Bij de biljartclub is het omgekeerd, er zijn alleen mannen. ‘Vroeger had ik een club waar ook vrouwen bij zaten, dat is hier helaas niet het geval’, lacht Wim. Hij is deze maandagochtend aan het oefenen. ‘Er zijn hier altijd mensen, vooral ’s avonds. Op vrijdagavond zijn hier zeker twintig man. We biljarten en kaarten onder het genot van een biertje of een glaasje Jägermeister.’

Op de benedenverdieping zijn twee grote zalen. Naast de theaterzaal is er de Boudewijn de Grootzaal. Die is opgesierd met een kunstwerk en daarin de tekst van het beroemde lied: Het Land van Maas en Waal. ‘Dat is ons informele volkslied’, vertelt Niels. ‘We vonden het mooi om het een ereplek te geven. Bij de opening van de zaal heeft Bouwewijn de Groot opgetreden en dit lied voor de laatste keer gezongen.’

Naast de biljartclub zit de kinderopvang. ‘Op de eerste verdieping is een clubje inburgeraars bezig met een taalcursus Nederlands’, vertelt Niels. ‘Leer Unique en Vluchtelingenwerk Nederland verzorgen hier lessen in kleine groepjes. De bibliotheek zit ook in het centrum, dus de inburgeraars kunnen gelijk een boek lezen of lenen en meenemen.’

Onlangs opende Rabobank een servicepunt in het centrum. Sabine Peters, medewerker Dagelijkse Bankzaken, vertelt dat we klaar staan voor klanten die moeite hebben met het zelfstandig regelen van hun bankzaken. ‘We helpen deze klanten, samen met onze partners, zoals de bibliotheek hier in Druten, bij het ontwikkelen van digitale vaardigheden. Wij vinden het belangrijk dat iedereen mee kan doen en daar maken we ons sterk voor.’

Boven is ook flexwerkruimte. In de middag komen hier vaak scholieren voor bijles. ‘Ze kunnen hier rustig met de bijlesdocent zitten’, legt Niels uit. ‘Jong of oud, iedereen uit de omgeving komt hier. Het is de huiskamer van Druten.’

Iets verderop, tegenover de voetbalvelden, is de creatieve werkplaats. Het is een ruimte waar behalve een kantoor een atelier zit voor mensen van de dagbesteding. ‘In coronatijd kon er weinig. We kregen wel af en toe een aanvraag om iets te maken’, vertelt Niels. ‘Toen zijn we deze werkplaats begonnen. Medewerkers maken houten kandelaars, vogelhuisjes en insectenhotels die ze op de markt in Druten verkopen. Of ze doen klusjes voor bedrijven, zoals het verwijderen van etiketten van flesjes. Laatst moesten er 250 goodiebags worden gevuld voor een congres. Dat is werk wat de medewerkers leuk vinden om te doen en makkelijk kunnen. Nu hebben we er ook een fijne ruimte voor.’

Een timmerbedrijf uit de buurt is vaste klant. ‘We maken houten schuttingen’, legt Niels uit. ‘Onze medewerkers leggen planken in een mal en schroeven ze vast. In het begin puzzelen ze nog hoe de planken moeten liggen, na een tijdje gaat het vanzelf. Het maakt het bedrijf niet uit hoeveel we er maken. De ene week zijn het er tien, de andere week honderd en sommige weken is het er niet één. Het is allemaal goed. Voor ons heel fijn.’

Kias en Dylan werken samen aan de schuttingen. Dylan werkt zowel in de werkplaats als in het café. ‘De afwisseling is fijn’, zegt Dylan. ‘Maar het allerleukste is om dingen te leren, dat lukt hier goed.’

De creatieve werkplaats wordt op donderdagmiddag vaak gebruikt door de begeleiders en kinderen van de kinderopvang om te knutselen, als de mensen van de dagbesteding naar huis zijn. Binnenkort komt er misschien opvang voor asielzoekers aan de overkant van het pand. ‘Het zou mooi zijn als zij hier ’s avonds komen, als er verder niemand is. Dan hebben ze een plek om leuke dingen te doen. Want De Bogerd is er voor iedereen. Een centraal punt in de gemeente Druten.’