8 min

Ouderwets struinen tussen gebruikte spullen

Reportage

Vintage mag dan een hype zijn, Kringloop Saartje in Wieringerwerf is een kringloop zoals ie bedoeld is. Goedkoop dus. Maar Saartje is meer dan betaalbaar alleen. Het is ook een warm nest waar mensen uit de regio graag komen voor een bakkie en een praatje en waar de werknemers, voornamelijk vrijwilligers met een afstand tot de arbeidsmarkt, met een glimlach rondlopen. Hoogste tijd voor een goed gesprek met eigenaar Lex Gorsselink.

De paal met borden wijst waar je je auto kunt parkeren. En wat waar te vinden is. Zo staat het glasservies in de Rinkeldekinkelkonteener - dat is bewust fout geschreven, blijkt later - is er een witgoedkonteener en is er boven de meubelloods een sfeerzolder. Lex Gorsselink, eigenaar van Kringloop Saartje in Wieringerwerf, staat in de snuisterijenloods bij de kassa.

Stamtafel

We nemen plaats aan de stamtafel. Er liggen bananen en speculaasjes voor het pakken en de koffie die Lex heeft ingeschonken, biedt de hoognodige warmte. ‘We verwachten niet dat het druk wordt vandaag, dus blijft de verwarming uit’, aldus Lex. ‘Maar zaterdags lopen hier zo’n vijftienhonderd mensen rond.’ Kringloop Saartje heet niet voor niets zo. ‘Mijn dochter, nu 23 jaar, heet Sara en vroeger noemde ik haar Saartje. Daarbij komt, Saartje heeft iets nostalgisch, net als Swiebertje, en dat is wel toepasselijk voor een kringloop.’

We beginnen bij het begin. Hoe is het allemaal zo gekomen? ‘Ik werkte bij justitie in Amsterdam. Als hobby stond ik op rommelmarkten met oude, leuke meuk. Toen ik een antikraakpand kreeg aangeboden om mijn spullen aan de man te brengen, heb ik ontslag genomen.’

Brand

Van het een kwam het ander en in 2010 verhuisde Gorsselink met de kringloopwinkel naar Wieringerwerf. Tot in 2017 het noodlot toesloeg en een brand alles verwoestte. ‘Ik haalde er de krant en de tv mee. Het hakte er behoorlijk in en ik twijfelde of ik ermee wilde doorgaan, maar de mensen uit de regio hielpen mij er mentaal en financieel weer bovenop.

De kerk opende een rekeningnummer waar massaal op werd gestort, kinderen gaven mij hun statiegeld en van heinde en verre brachten mensen oude spullen in de hoop dat ik weer een nieuwe kringloop zou openen. Boeren stelden hun schuren ter beschikking om die spullen tijdelijk op te slaan en de eigenaar van het industrie­terrein waar we nu zitten, gaf aan plek voor mij te hebben. Toen pas besefte ik dat Saartje ook een sociale functie heeft, dat mensen graag kwamen voor een praatje en een bakkie.’ Inmiddels zit Saartje alweer zeven jaar op het industrieterrein aan de A7.

‘Sommigeartikelenhebbennieteenseenprijskaartje’

Iedereen heeft een verhaal

Terwijl Gorsselink zijn verhaal doet, wordt hij regelmatig onderbroken omdat er iemand een vraag heeft. ‘Er werken hier dertig mensen. Een aantal staat op de loonlijst, maar het gros is vrijwilliger. Van enkelbanders, taakstraffers en vluchtelingen die hier de taal leren tot mensen die vanwege een beperking een afstand hebben tot de arbeidsmarkt.’ En al die mensen zijn duidelijk blij hier te mogen werken. ‘Een mooi voorbeeld is de enkelbander die, nadat hij zijn straf had uitgezeten, hier wilde blijven’, vervolgt Gorsselink. ‘Een groter compliment kun je me niet geven.’

Ondertussen nemen er steeds meer werknemers plaats aan de stamtafel. ‘Kom je in de krant?’, vraagt een vrijwilligster die hier stage loopt. Ze is onder de indruk als Gorsselink uitlegt dat hij wel vaker in de media verschijnt en dat hij nu een interview geeft voor het Rabobank-magazine.

Sociaal

Dan klinkt het opeens ‘Bonjour Odette’. Gorsselink begroet een werkneemster uit Guinee. ‘Gelukkig spreek ik een woordje over de grens. Frans dus, Duits, Spaans, Engels. Zelfs Pools en Roemeens lukt me aardig. En dat is belangrijk. Onze mensen komen overal vandaan en ik wil weten wat hun verhaal is. Waar ze vandaan komen, wat ze hebben meegemaakt. Dat is vaak behoorlijk wat. Zoals die Syrische man, een leuke vent, wiens vrouw verlamd is geraakt bij een bombardement. Hij is mantelzorger, vader van vijf kinderen én werkt hier als vrijwilliger. Met veel plezier blijkbaar, want hij is hier niet weg te slaan.’

Het is duidelijk dat je een sociaal iemand moet zijn, anders kun je dit werk niet doen. ‘Voorheen werkte ik in het gevangeniswezen, dus ik ben wel wat gewend, maar met de juiste aandacht lukte het mij om onderling geweld te voorkomen en dingen voor elkaar te krijgen.’

Geen prijskaartje

Nu vintage hip is en de kringloopwinkels als paddenstoelen uit de grond schieten, is het niet gemakkelijk op te vallen. Wat is het geheim van Saartje? ‘De gezellige sfeer. Hier kun je nog ouderwets struinen tussen gebruikte spullen. We laten bewust sommige dingen in dozen zitten, alsof hetgeen erin zit nog niet is uitgezocht. Dat schept de illusie dat er nog een schat in te vinden is. Die ongestructureerde rommel is kenmerkend voor ons. De enige structuur die er is, is dat er geen structuur is.’

‘Tot slot, we zijn heel goedkoop. Andere kringloopwinkels slaan een slaatje uit de vintagetrend. Wij doen daar niet aan mee. Wij willen een kringloop zijn zoals die bedoeld is. Op sommige spullen zit niet eens een prijskaartje. Klanten horen dan pas bij de kassa wat ze moeten betalen. Moet je hun reactie zien als ze voor hun volle mandje maar vijf euro hoeven af te rekenen.’

Boeken voor een euro

De meeste artikelen hebben trouwens een vaste prijs. Voor een glas of bord betaal je een kwartje, een puzzel kost 75 cent, een trui, vest of overhemd 2 euro, een winterjas 5 euro en een bank 25 euro. ‘Boeken kosten 1 euro per stuk, maakt niet uit wat voor eentje het is. Voor sommige boeken die wij in de kast hebben staan, vraagt bol.com 25 euro en dat is dan een tweedehands boek.’

Gorsselink is trots op zijn boekenhuisje naast de loods. Het wordt bestierd door drie gedreven dames die de binnen­gekomen boeken - en dat zijn er honderden per week - op alfabetische volgorde en op genre zetten. ‘Het huisje heeft een soort bibliotheekfunctie’, aldus Gorsselink. ‘Zo komen er geregeld dames die tien streekromannetjes kopen, daar betalen ze 8 euro voor, want twee boeken krijgen ze gratis, die ze dan een maand later weer terugbrengen om weer een nieuwe lading in te slaan.’

Gunfactor

De aanvoer van spullen is groot en komt overal vandaan. Niet alleen uit de Wieringermeer, maar ook uit Schagen, Alkmaar, Amsterdam, zelfs uit Texel en Friesland. ‘We hebben blijkbaar een hoge gunfactor.’ Maar behalve uit Nederland vind je ook door Gorsselink verzamelde vondsten uit Frankrijk en Spanje in de winkel. ‘Eens in de zes weken rijd ik naar Spanje om tenten en warme kleding te brengen voor het Project4All. Dit goede doel is opgericht door een Nederlander. Dagelijks brengt hij maaltijden naar daklozen en voorziet hen van warme kleding en tenten, en die komen dus van mij.

Om de benzinekosten te drukken, ga ik daar op zoek naar spullen voor Saartje, zodat ik met een bus vol brocante, tapijten en meubels, via mijn vaste adressen in Spanje en Frankrijk, terug naar huis rijd. Vaak zijn deze aanwinsten al in één dag verkocht.’

In gesprek met de gemeente

Duurzaamheid, dat is waar het allemaal om draait. Spullen een tweede leven geven. Alleen de hoge kostenpost voor het afval is een dingetje. ‘Omdat we een commerciële kringloop zijn, moeten we, in tegenstelling tot onze concurrenten die een stichting zijn, grof geld betalen voor ons afval. Hierdoor moeten we bedanken als mensen een kapotte bank of klassiek wandmeubel aanbieden, die dingen zijn onverkoopbaar. Maar ik heb goede hoop dat er een oplossing komt, we zijn in gesprek met de gemeente.’

Enkele malen per jaar staat er een sfeermarkt op de agenda. ‘Die zijn razend populair. Er is koek en zopie en er worden zelfgemaakte dingen verkocht. Kaarsen bijvoorbeeld of macramé, lederwaren en kussens. Ook de hippiemarkt in de zomer trekt veel bezoekers.’

Protheses en kunstgebitten

In 2025 wordt er een nieuwe tak van sport toegevoegd aan Kringloop Saartje, namelijk Saartje Sjiek. Daar zullen nog meer buitenlandse vondsten worden verkocht, vondsten die, anders dan het woord sjiek doet vermoeden, goedkoop zijn. Tot slot, wat is het gekste dat mensen komen brengen? ‘Protheses en kunstgebitten’, roept Gorsselink meteen. ‘En o ja, een pistool. Omdat het een echt pistool leek, haalden we de politie erbij en die bevestigde ons vermoeden. Sterker nog, ze wisten te vertellen dat we mazzel hadden gehad dat er niemand aan had gezeten. Het pistool bleek namelijk doorgeladen. En ja, ook toen kwamen we op tv.’

  • Auteur: Ymke van Zwoll
  • Fotograaf: Bertil van Beek

Meer lezen over dit onderwerp?

Wat vind jij van de digitale Rabo &Co?

Wat fijn dat je je mening wilt geven over de digitale Rabo &Co. Daar zijn we heel blij mee.

max. 500 tekens