Een nieuw kasteel met een oud verhaal

Wie de Linge volgt tot aan Deil komt het prachtige kasteel Palmesteyn tegen, compleet met oprijlaan, houten brug, slotgracht en een toren. Dit middeleeuws ogende kasteel is echter fonkelnieuw en bevat vier moderne woningen die van alle gemakken zijn voorzien.

Drie stellen hebben hun intrek genomen in het kasteel. ‘Het is hier heerlijk wonen’, zegt Hanny van Hulst. Zij woont met haar man Paul Notermans in de linkerwoning, met een houten erker bijna boven de slotgracht, net als bij het oorspronkelijke kasteel. De woningen zijn in maart van dit jaar opgeleverd. Behalve Van Hulst en Notermans wonen Maurice en Aurelia van Noordenne en Stef Hinfelaar en Lisette van Rossum in het kasteel.

‘De eerste plannen voor herbouw van het kasteel ontstonden in 1999’, vertelt Diederik van Everdingen, de eigenaar van landgoed Noordenhoek, waar het kasteel deel van uitmaakt. Het vierde appartement blijft zijn eigendom. De familie heeft het landgoed, met daarop verschillende huizen, al ruim drie eeuwen in bezit.

‘Eind jaren negentig maakte ik een rondje over het landgoed met de toenmalige wethouder in Deil, op zoek naar nieuwe manieren om het onderhoud van het landgoed te kunnen bekostigen. Toen kwam hij op het idee om het kasteel te herbouwen. Dat zijn we vervolgens gaan onderzoeken.’

Het oorspronkelijke kasteel is rond 1300 gebouwd en rond 1830 gesloopt. Van de stenen werd een boerderij gebouwd in Rhenoy, die er nog steeds staat. ‘Ik wist altijd al dat hier ooit een kasteel had gestaan’, zegt Van Everdingen. ‘Het werd in de laatste eeuw bewoond door de familie Verstegen, die leverancier was van paarden voor de Pruisische legers en de legers van Lodewijk XV.’

Diederik van Everdingen nam samen met zijn broer Wouter het initiatief om het project te realiseren. ‘Het ontwerp van het kasteel is gemaakt aan de hand van verschillende prenten die er waren, uit de 17de en 18de eeuw en op basis van de kadastrale kaart’, zegt Van Everdingen.

‘Er liggen ook nog fundamenten van het oude kasteel. ‘De restauratiearchitect heeft op basis van al die gegevens een tekening gemaakt. Details, die op de prenten te zien waren, zijn teruggekomen, soms met een eigentijdse uitwerking.’

Zo heeft het kasteel een ophaalbrug en een poorthuis. Ook het prachtige theehuisje, vlak naast de slotgracht, staat er weer. ‘In de winter kunnen we daar koek en zopie uitdelen aan schaatsers’, lacht bewoner Stef Hinfelaar. Het was een flinke klus om de juiste bouwmaterialen te vinden. ‘Het dak is bekleed met oudhollandse pannen’, zegt Hinfelaar. ‘Het zijn historische pannen en daarmee exact de dakbekleding van vroeger. Ook de loodaansluitingen zijn hetzelfde.’

De muren zijn gemetseld met nieuwe stenen, maar wel in oude stijl. ‘De voeg is ook precies als vroeger, van kalk vermengd met Lingezand’, legt Van Everdingen uit. ‘Kloostermoppen, grote bakstenen die vroeger bij de bouw van kastelen werden gebruikt, worden niet meer gemaakt, maar we konden vergelijkbare stenen vinden. Deze stenen zijn gebruikt voor het middelste deel van het kasteel. De woningen aan de zijkanten zijn gemaakt van bakstenen van waalformaat.’

Ook de roedeverdeling in de ramen is niet overal hetzelfde. ‘Dat komt doordat het oorspronkelijke kasteel niet in één keer is gebouwd’, vertelt Van Everdingen. ‘De verschillende delen zijn in verschillende periodes met licht verschillende bouwstijlen en andere details gebouwd.’ Rond het jaar 1700 is er een deel bijgekomen en in 1750 weer. ‘Daarom was het mooi om die verschillende elementen ook in de nieuwbouw te laten terugkomen’, vult Hinfelaar aan. ‘Je kunt er eindeloos naar kijken.’

Achter het kasteel ligt een grote tuin, deels gemeenschappelijk en deels privé, gescheiden door heggen en een muur, met uitzicht op een boomgaard. Ook staat er een grote schuur, die is opgedeeld in verschillende bergingen en twee garages.

Op de achterkant van het dak van de schuur, niet zichtbaar vanuit de binnenplaats van het kasteel, liggen 48 zonnepanelen. ‘Het dak ligt pal op het zuiden’, zegt Maurice van Noordenne. ‘Dat is voldoende om alle vier de woningen van stroom te voorzien.’ De huizen zijn gasloos en voorzien van een warmtepomp, een warmtewisselaar, vloerverwarming en dubbel glas. ‘De woningen zijn praktisch energieneutraal en een stuk comfortabeler dan de woningen van mijn moeder, broer en mij op het landgoed’, lacht Van Everdingen. ‘Daar zitten we in de winter bij de potkachel.’

De huizen in het kasteel waren snel verkocht. Stef Hinfelaar en Lisette van Rossum kochten in 2022 een deel van het kasteel. ‘We hebben het gekocht op basis van plaatjes en een plattegrond. Het leek ons heel bijzonder.’

Ook Paul Notermans en Hanny van Hulst meldden zich al snel. ‘We vielen er meteen voor. Mijn vrouw wilde niet verhuizen, dus als ik haar wilde overhalen, moest het met iets speciaals zijn’, zegt Paul Notermans. ‘Niet alleen de woning is speciaal, maar de locatie aan de Linge ook’, vult zij aan. ‘Ik ben in de Betuwe geboren en het is een prachtig gebied, dus ik was snel om.’

De Van Noordennes kochten de middenwoning. ‘We zochten iets bijzonders en waren altijd al geïnteresseerd in kastelen. Daarom waren we gelijk enthousiast over dit project.’ De vierde woning is een appartement in het midden van het kasteel, boven de poort. ‘Dit houden we in de familie’, zegt Van Everdingen. ‘Het kan dienen als werkruimte en voor logés.’

De bouw van het kasteel, op deze manier, was een vernieuwend project. Van Everdingen: ‘ Het is voor het eerst in zeker honderd jaar dat een klassiek kasteel is herbouwd.’